Πριν από δύο αιώνες, ένα μέρος των ΗΠΑ ήταν ρωσικό -όσο και αν αυτό ακούγεται σήμερα παράξενο-, ονομαζόταν μάλιστα «Ρωσική Αμερική» και κάλυπτε μία έκταση περίπου 1.518.800 τ.χλμ.
Η αποικία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στη Βόρεια Αμερική -από το 1799 έως το 1867- περιελάμβανε τη σημερινή Αλάσκα, τις Αλεούτιες νήσους, το αρχιπέλαγος Αλεξάντερ, καθώς και μικρότερους οικισμούς στην Καλιφόρνια - όπως το Φορτ Ρος και τη Χαβάη.
Κύρια απασχόληση των κατοίκων της Ρωσικής Αμερικής ήταν το εμπόριο γούνας (ιδιαίτερα δέρματα από θαλάσσιες ενυδρίδες), το οποίο διαχειριζόταν η Ρωσοαμερικανική Eταιρεία.
Ωστόσο, η επέκταση των Ρώσων προς τα νότια θορύβησε την Ισπανία, η οποία μέχρι τότε διεκδικούσε την Καλιφόρνια, αλλά δεν την είχε αποικίσει ενεργά.
Σε απάντηση, η ίδρυση πόλεων όπως το Σαν Ντιέγκο, η Σάντα Μπάρμπαρα και το Σαν Φρανσίσκο έγιναν για την αναχαίτιση της ρωσικής προέλασης.
Το τέλος της Ρωσικής Αμερικής ήρθε το 1867, όταν η Μόσχα πούλησε την Αλάσκα στις ΗΠΑ έναντι 7,2 εκατομμυρίων δολαρίων, λόγω της αδυναμίας στρατιωτικής υπεράσπισης της απομακρυσμένης περιοχής και των οικονομικών πιέσεων μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο.
Όταν η Καλιφόρνια ήταν ρωσική
Για σχεδόν 30 χρόνια (1812-1842), ένα τμήμα της περιοχής Σονόμα (Sonoma) στην Καλιφόρνια βρισκόταν υπό την κυριαρχία της Τσαρικής Ρωσίας, διαδραματίζοντας έναν καθοριστικό αλλά ελάχιστα γνωστό ρόλο στη διαμόρφωση των ΗΠΑ.
Το Φορτ Ρος (Fort Ross / Крѣпость Россъ), που βρίσκεται 145 χιλιόμετρα βόρεια του Σαν Φρανσίσκο, αποτελούσε το νοτιότερο άκρο της λεγόμενης «Ρωσικής Αμερικής».
Η αποικία-οχυρό ιδρύθηκε από τη Ρωσική-Αμερικανική Εταιρεία με σκοπό να λειτουργήσει ως «σιτοβολώνας» για τους Ρώσους αποίκους στην Αλάσκα που λιμοκτονούσαν λόγω του παγετού, αλλά και ως βάση για το εμπόριο γούνας θαλάσσιας ενυδρίδας.
Στο Φορτ Ρος συνυπήρχαν περίπου 400 άνθρωποι από διαφορετικές κουλτούρες: Ρώσοι αξιωματικοί, αυτόχθονες κυνηγοί από την Αλάσκα, ντόπιοι Ινδιάνοι (Kashaya Pomo και Coast Miwok) και εργάτες από τη Χαβάη και τη Φινλανδία. Σε αντίθεση με τους Ισπανούς, οι Ρώσοι έδειχαν μεγαλύτερη θρησκευτική και πολιτισμική ανοχή, με αποτέλεσμα την αρμονική συνύπαρξη.
Μέσα σε 30 χρόνια, το Φορτ Ρος έγινε το πρώτο βιομηχανικό κέντρο στην Καλιφόρνια. Εκεί κατασκευάστηκαν τα πρώτα ποντοπόρα πλοία, τούβλα, γυαλί και ανεμόμυλοι της περιοχής.
Επιπλέον, οι Ρώσοι φύτεψαν τα πρώτα αμπέλια στη Σονόμα το 1817, η οποία σήμερα θεωρείται η «πατρίδα» του σύγχρονου αμερικανικού κρασιού.
Το τέλος και η κληρονομιά
Η αποικία τελικά απέτυχε οικονομικά, καθώς οι κυνηγοί εξολόθρευσαν τον τοπικό πληθυσμό των ενυδρίδων, ενώ η πυκνή ομίχλη και τα τρωκτικά δεν επέτρεψαν ποτέ τη μεγάλη παραγωγή σιταριού.
Το 1841, το οχυρό πουλήθηκε στον Ελβετό μετανάστη Τζον Σάτερ (John Sutter) για 30.000 δολάρια. Επτά χρόνια αργότερα, η ανακάλυψη χρυσού στην ιδιοκτησία του Σάτερ πυροδότησε τον περίφημο «Πυρετό του Χρυσού» της Καλιφόρνιας.
Σήμερα, το τσαρικό παρελθόν επιβιώνει σε ονόματα όπως η διάσημη γειτονιά Russian Hill στο Σαν Φρανσίσκο και η τουριστική κοιλάδα Russian River Valley.