Ο Μάικλ Τζάκσον και ο Πρινς αποτελούσαν δύο διαφορετικά οράματα για το μέλλον της μουσικής και η αντιπαλότητά τους έγινε αντικείμενο αμέτρητων δημοσιευμάτων.
- Και οι δύο καλλιτέχνες προέρχονταν από αφροαμερικανικές εργατικές οικογένειες, με πατέρες που επένδυσαν τις ανεκπλήρωτες μουσικές φιλοδοξίες τους στους γιους τους. Οι δύσκολες σχέσεις μαζί τους μετουσιώθηκαν σε μια αστείρευτη δημιουργική ενέργεια και ανάγκη για αποδοχή.
- Τους συνέδεαν κοινές μουσικές επιρροές και μια αστείρευτη φιλοδοξία να είναι οι καλύτεροι. Η ανταγωνιστικότητά τους ήταν διαρκής, ωθώντας ο ένας τον άλλον σε νέα επιτεύγματα, όπως η επιτυχία των άλμπουμ «Thriller» και «Purple Rain».
- Η πιο διάσημη προσπάθεια συνεργασίας τους, για το τραγούδι «Bad», απέτυχε λόγω των εγωισμών τους. Οι διαφορές τους αποτυπώνονταν και στη σκηνή: ο Τζάκσον ήταν ένας απόλυτα χορογραφημένος σκηνοθέτης, ενώ ο Πρινς ένας απρόβλεπτος, ελεύθερος αυτοσχεδιαστής.
- Μαζί επαναπροσδιόρισαν την παγκόσμια ποπ μουσική τη δεκαετία του '80, καταρρίπτοντας φυλετικά στερεότυπα και δημιουργώντας πολιτιστικά φαινόμενα. Οι καριέρες τους, που άνοιξαν νέους δρόμους, παρέμειναν άρρηκτα συνδεδεμένες μέχρι το τέλος.
Στη δεκαετία του 1980, όταν η ποπ μουσική μετατρεπόταν σε παγκόσμιο πολιτιστικό φαινόμενο και το MTV αναδιαμόρφωνε τον τρόπο με τον οποίο οι καλλιτέχνες επικοινωνούσαν με το κοινό τους, δύο μορφές υψώθηκαν πάνω από όλους τους υπόλοιπους. Ο Μάικλ Τζάκσον και ο Πρινς αποτελούσαν δύο διαφορετικά οράματα για το μέλλον της μουσικής, δύο προσωπικότητες που έσπρωξαν τα όρια της ποπ κουλτούρας σε αχαρτογράφητα εδάφη. Η αντιπαλότητά τους έγινε αντικείμενο αμέτρητων δημοσιευμάτων, μύθων και εικασιών, όμως η πραγματική ιστορία δεν αφορά τόσο τις διαφορές τους όσο τις εκπληκτικές ομοιότητες που τους συνέδεαν.
Στα μάτια των μέσων ενημέρωσης, ο Μάικλ Τζάκσον ήταν το αθώο παιδί-θαύμα της Motown, ο άνθρωπος που μετέτρεπε κάθε του κίνηση σε παγκόσμιο γεγονός. Ο Πρινς παρουσιαζόταν ως ο αινιγματικός επαναστάτης από τη Μινεάπολη, ένας καλλιτέχνης που αψηφούσε τους κανόνες, έπαιζε με τα όρια της σεξουαλικότητας και προκαλούσε διαρκώς το κατεστημένο. Ο πρώτος αντιπροσώπευε τη μαζική απήχηση και τη λαϊκή αποδοχή, ο δεύτερος την καλλιτεχνική πρόκληση και την πρωτοπορία. Ήταν μια αφήγηση που εξυπηρετούσε τα πρωτοσέλιδα, αλλά δεν αποτύπωνε ολόκληρη την αλήθεια.
Περισσότερα κοινά απ’ όσα φαντάζεται κανείς
Οι δύο άνδρες γεννήθηκαν το ίδιο έτος, το 1958, με διαφορά λίγων μηνών. Μεγάλωσαν σε εργατικές αφροαμερικανικές οικογένειες της αμερικανικής ενδοχώρας, σε μια εποχή που το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων άλλαζε το πρόσωπο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τζάκσον προερχόταν από το Γκάρι της Ιντιάνα, μια σκληρή βιομηχανική πόλη κοντά στο Σικάγο. Ο Πρινς από τη βόρεια Μινεάπολη της Μινεσότα, μια περιοχή με αντίστοιχα εργατικά χαρακτηριστικά. Οι γονείς τους είχαν μεταναστεύσει από τον αμερικανικό Νότο αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής, κουβαλώντας μαζί τους όνειρα που συχνά έμεναν ανεκπλήρωτα.
Οι πατέρες τους είχαν περισσότερα κοινά απ’ όσα φαντάζεται κανείς. Ο Τζόζεφ Τζάκσον εργαζόταν στη χαλυβουργία και προσπαθούσε παράλληλα να πετύχει ως μουσικός με το συγκρότημά του. Ο Τζον Νέλσον, πατέρας του Πρινς, ήταν ταλαντούχος τζαζ πιανίστας που επίσης αναγκάστηκε να θυσιάσει τις φιλοδοξίες του για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Και οι δύο επένδυσαν τις ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες τους στους γιους τους. «Ονόμασα τον γιο μου Πρινς επειδή ήθελα να κάνει όσα δεν κατάφερα εγώ», είχε πει χαρακτηριστικά ο Νέλσον.
Το τίμημα αυτών των προσδοκιών υπήρξε βαρύ. Και οι δύο καλλιτέχνες περιέγραψαν δύσκολες σχέσεις με τους πατέρες τους. Ο Μάικλ υπέστη την ακραία πειθαρχία του Τζόζεφ από πολύ μικρή ηλικία, ενώ ο Πρινς έφτασε στο σημείο να εγκαταλείψει το πατρικό του σπίτι ως έφηβος. Η ανάγκη τους να αποδείξουν την αξία τους και να κερδίσουν την αποδοχή μετατράπηκε σε αστείρευτη δημιουργική ενέργεια. Η μουσική έγινε το κέντρο του κόσμου τους.
Οι ομοιότητες δεν σταματούσαν εκεί. Και οι δύο λάτρευαν τον Τζέιμς Μπράουν, τον Σλάι Στόουν και τον Στίβι Γουόντερ. Και οι δύο πειραματίστηκαν με τη φυλή, το φύλο και τη σεξουαλικότητα, αμφισβητώντας παραδοσιακές αντιλήψεις περί ανδρισμού. Και οι δύο ήταν εξαιρετικά ιδιωτικοί άνθρωποι, σπάνια έδιναν συνεντεύξεις και καλλιεργούσαν ένα σχεδόν μυθικό πέπλο μυστηρίου γύρω από το πρόσωπό τους. Δημιούργησαν προσωπικές αυτοκρατορίες, το Neverland Ranch και το Paisley Park, που λειτουργούσαν σαν ιδιωτικά βασίλεια. Και οι δύο συγκρούστηκαν με τις δισκογραφικές εταιρείες τους, διεκδικώντας μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στο έργο τους.
Ήθελαν να είναι οι καλύτεροι
Πάνω απ’ όλα, όμως, τους συνέδεε η φιλοδοξία. Ήθελαν να είναι οι καλύτεροι. Παρακολουθούσαν ο ένας την πορεία του άλλου με προσοχή και, έστω κι αν σπάνια το παραδέχονταν δημόσια, λειτουργούσαν ως διαρκή σημεία αναφοράς. Όταν ο Τζάκσον σάρωσε τα βραβεία Grammy το 1984 χάρη στο «Thriller», ο Πρινς είδε έναν στόχο να κατακτήσει. Όταν το «Purple Rain» μετατράπηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο, ο Τζάκσον σχεδίαζε ήδη την αντεπίθεσή του με το «Bad».
Η ανταγωνιστικότητά τους αποτυπώθηκε ακόμη και σε μικρές στιγμές που πέρασαν στη μουσική μυθολογία. Σε μια συνάντησή τους το 1985, ο Πρινς προκάλεσε τον Τζάκσον σε αγώνα πινγκ πονγκ. Σύμφωνα με όσους ήταν παρόντες, ο Πρινς τον συνέτριψε, αστειευόμενος αργότερα ότι έπαιζε «σαν την Έλεν Κέλερ». Ο Τζάκσον, αδιάφορος για το αποτέλεσμα, στράφηκε στη σύντροφο του Πρινς, Σέριλιν Φεν, και άρχισε να φλερτάρει μαζί της. Ήταν μια μικρή, σχεδόν παιδική μάχη εγωισμών ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που είχαν συνηθίσει να βρίσκονται πάντα στην κορυφή.
Η πιο διάσημη χαμένη ευκαιρία συνεργασίας τους ήρθε το 1986. Ο Κουίνσι Τζόουνς οργάνωσε μια μυστική συνάντηση ανάμεσά τους για ένα τραγούδι που αργότερα θα γινόταν το «Bad». Ο Τζάκσον οραματιζόταν ένα μουσικό και κινηματογραφικό ντουέτο που θα τροφοδοτούσε ακόμη περισσότερο τη φημολογούμενη κόντρα τους. Ο Πρινς ενδιαφέρθηκε, αλλά γρήγορα διέκρινε ότι το σχέδιο ήταν σχεδιασμένο κυρίως γύρω από τον Τζάκσον. Χρόνια αργότερα εξήγησε με τον δικό του τρόπο γιατί απέρριψε την πρόταση. «Η πρώτη ατάκα του τραγουδιού είναι “Your butt is mine” [«ο κώλος σου μού ανήκει», σημαίνει ότι «είμαι καλύτερός σου και σε έχω»]. Ποιος θα το έλεγε σε ποιον; Εκεί ακριβώς είχαμε πρόβλημα», σχολίασε γελώντας.
Η συνεργασία δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Κι όμως, οι καριέρες τους συνέχισαν να συνομιλούν. Το 1988 οι περιοδείες τους βρέθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα στην περιοχή της Νέας Υόρκης, με τον Τύπο να μιλά για «τη μάχη των δύο ακτών του Χάντσον». Οι συναυλίες τους ανέδειξαν και τις βασικές διαφορές τους. Ο Τζάκσον λειτουργούσε σαν σκηνοθέτης κινηματογράφου: τα πάντα ήταν χορογραφημένα, μελετημένα και άψογα συγχρονισμένα. Ο Πρινς αντιμετώπιζε τη σκηνή σαν τζαζ μουσικός: αυτοσχεδιασμός, ελευθερία, απρόβλεπτες μεταβολές. Και οι δύο όμως είχαν μια σχεδόν θρησκευτική επιρροή πάνω στο κοινό τους.
Οι συζητήσεις για το ποιος ήταν καλύτερος
Οι συζητήσεις για το ποιος ήταν καλύτερος συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Ο Πρινς έπαιζε περισσότερα όργανα. Ο Τζάκσον δημιούργησε τα πιο επιδραστικά μουσικά βίντεο στην ιστορία. Ο Πρινς ήταν πιο παραγωγικός. Ο Τζάκσον είχε μεγαλύτερη πολιτισμική απήχηση. Στην πραγματικότητα, όμως, η σύγκριση χάνει το νόημά της μπροστά στο μέγεθος της κοινής τους συνεισφοράς.
Από το 1982 έως το 1989 οι δύο καλλιτέχνες αναδιαμόρφωσαν την παγκόσμια ποπ μουσική. Το «Thriller» έγινε το πιο εμπορικό άλμπουμ όλων των εποχών και επαναπροσδιόρισε το MTV. Το «Purple Rain» μετέτρεψε τον Πρινς σε πολιτιστικό φαινόμενο και τον κατέστησε τον πρώτο καλλιτέχνη μετά τους Beatles που είχε ταυτόχρονα το Νο1 άλμπουμ, το Νο1 τραγούδι και την Νο1 ταινία. Μαζί κατέρριψαν φυλετικά στερεότυπα, διεύρυναν τα όρια της ποπ μουσικής και άνοιξαν δρόμους για αμέτρητους καλλιτέχνες.
Όταν ο Μάικλ Τζάκσον πέθανε το 2009, ο Πρινς απέφυγε να μιλήσει δημόσια. Περιορίστηκε στη φράση: «Είναι πάντα λυπηρό να χάνεις κάποιον που αγαπούσες». Επτά χρόνια αργότερα, ο ίδιος ο Πρινς έφυγε απροσδόκητα από τη ζωή, αφήνοντας πίσω του μια παρόμοια αίσθηση ανεκπλήρωτου. Δύο καλλιτέχνες που δεν έγιναν ποτέ φίλοι, δεν συνεργάστηκαν ποτέ ουσιαστικά, αλλά πέρασαν ολόκληρη τη ζωή τους παρακολουθώντας και ωθώντας ο ένας τον άλλον προς νέα ύψη. Η ποπ μουσική του 21ου αιώνα εξακολουθεί να ζει στη σκιά της επανάστασης που προκάλεσαν.