Ο αρχαιότερος χάρτης του νυχτερινού ουρανού στον κόσμο -έργο του διάσημου Έλληνα αστρονόμου Ίππαρχου- αποκαλύπτεται μετά από 2.000 χρόνια, αφήνοντας άφωνους τους μελετητές: Πώς ήταν τόσο ακριβής, ενώ παρατηρούσε και κατέγραφε διά γυμνού οφθαλμού;
Οι χαμένες συντεταγμένες των αστεριών του Ίππαρχου ανακαλύφθηκαν κρυμμένες κάτω από ένα μεσαιωνικό θρησκευτικό κείμενο και οι επιστήμονες -χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ- ανακατασκευάζουν τον χάρτη για να αποκαλύψουν τα μυστικά του.
Ο χάρτης του νυχτερινού ουρανού δημιουργήθηκε πριν από περίπου 2.000 χρόνια και για πολύ καιρό θεωρούνταν χαμένος στον χρόνο. Τελικά, αποκαλύφθηκε κάτω από ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο που ονομάζεται «Codex Climaci Rescriptus» και το οποίο πιστεύεται ότι ανακτήθηκε αρχικά από το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης, στο Σινά της Αιγύπτου.
Ο Ίππαρχος έζησε από το 190 έως το 120 π.Χ. περίπου - πολύ πριν από την εφεύρεση του τηλεσκοπίου.
Ο χάρτης του Ίππαρχου αποκαλύπτεται
Πριν από τέσσερα χρόνια, το 2022, ανάλυση στο κείμενο του 6ου αιώνα αποκάλυψε ότι θα μπορούσε να «κρύβει τον αρχαίο χάρτη των αστεριών. Τώρα, ειδικοί στο Εθνικό Εργαστήριο Επιταχυντών SLAC στην Καλιφόρνια χρησιμοποιούν ακτίνες Χ για να «επαναφέρουν στη ζωή» το αρχαίο σύμπαν.
Δεδομένου ότι η περγαμηνή ήταν ακριβή κατά τον Μεσαίωνα, το υλικό συχνά ξυνόταν για να καθαριστεί από το μελάνι και να επαναχρησιμοποιηθεί.
Προκειμένου να αναλύσουν προσεκτικά την περγαμηνή, οι ερευνητές χρησιμοποιούν ακτίνες Χ που μπορούν να διακρίνουν τις διαφορετικές χημικές ουσίες χωρίς να την καταστρέψουν.
Ενώ το αρχικό κείμενο του Ίππαρχου περιείχε μελάνι με νότες ασβεστίου, η μεσαιωνική γραφή χρησιμοποίησε μελάνι πλούσιο σε σίδηρο - επιτρέποντας στους ερευνητές να διαχωρίσουν οπτικά τα δύο κείμενα.
Η ομάδα έχει ήδη εντοπίσει τη λέξη για τον «Υδροχόο» και τις περιγραφές των «φωτεινών» αστεριών μέσα σε αυτόν τον αστερισμό.
«Ο στόχος είναι να ανακτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες από αυτές τις συντεταγμένες», δήλωσε στο KQED ο Victor Gysembergh, επικεφαλής ερευνητής του πειράματος.
«Οι συντεταγμένες που βρίσκουμε είναι απίστευτα ακριβείς για κάτι που έγινε στην αρχαιότητα με γυμνό μάτι», είπε ενθουσιασμένος.
Συνολικά 11 σελίδες σαρώνονται αυτή τη στιγμή στο εργαστήριο SLAC. Ολόκληρο το χειρόγραφο έχει συνολικά περίπου 200 σελίδες - αλλά οι υπόλοιπες σελίδες είναι διάσπαρτες σε όλο τον κόσμο.