Μια αμφισβητούμενη έκταση ανάμεσα στη Σερβία και την Κροατία, η Λίμπερλαντ, μετατρέπεται σε πείραμα του μέλλοντος: χωρίς φόρους, με κυβέρνηση που λειτουργεί μέσω blockchain και δικαίωμα ψήφου που αυξάνεται όσο περισσότερα crypto tokens διαθέτει κανείς.
- Η Λίμπερλαντ, μια αμφισβητούμενη έκταση μεταξύ Σερβίας και Κροατίας, λειτουργεί ως ένα φιλελεύθερο εγχείρημα χωρίς φόρους. Η πολιτική επιρροή των πολιτών καθορίζεται από την κατοχή ψηφιακών tokens, αντικαθιστώντας το παραδοσιακό μοντέλο ψήφου.
- Ο Κινέζος δισεκατομμυριούχος των crypto Τζάστιν Σαν αποτελεί βασικό υποστηρικτή του εγχειρήματος, επενδύοντας εκατομμύρια. Εξελέγη πρωθυπουργός της «χώρας» μέσω της ψηφιακής διαδικασίας, προωθώντας τη χρήση blockchain για τις κρατικές λειτουργίες.
- Το εγχείρημα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κίνημα δημιουργίας ψηφιακών κρατών, όπως η Prospera στην Ονδούρα. Κοινός στόχος είναι η αντικατάσταση των παραδοσιακών θεσμών με αυτοδιοικούμενες κοινότητες που βασίζονται σε αποκεντρωμένα ψηφιακά δίκτυα.
- Παρά την προβολή της, η Λίμπερλαντ παραμένει χωρίς διεθνή αναγνώριση και με στοιχειώδεις υποδομές. Οι επικριτές της τονίζουν ότι το μοντέλο αυτό αντικαθιστά τη δημοκρατία με την εξουσία της οικονομικής ισχύος και του πλούτου.
Μοιάζει περισσότερο με έναν βαλτώδη τόπο στις όχθες του Δούναβη παρά με κράτος. Κι όμως, η Λίμπερλαντ (Liberland), η αυτοανακηρυχθείσα «μικροχώρα» στα Βαλκάνια, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο φιλόδοξα -και αμφιλεγόμενα- εγχειρήματα των δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας και των κρυπτονομισμάτων, όπως αναφέρει το BBC.
Με χρηματοδότες κορυφαία ονόματα του χώρου των crypto και όραμα μια κοινωνία χωρίς φόρους, κρατικό παρεμβατισμό και παραδοσιακή δημοκρατία, η Λίμπερλαντ φιλοδοξεί να αποδείξει ότι το blockchain μπορεί να αντικαταστήσει ακόμη και το ίδιο το κράτος.
Μια «χώρα» χωρίς φόρους και με ψήφο... ανάλογη του πορτοφολιού
H Λίμπερλαντ ιδρύθηκε το 2015 από τον Τσέχο πολιτικό και ένθερμο υποστηρικτή του φιλελευθερισμού Βιτ Γιέντλιτσκα, ο οποίος διεκδίκησε μια ακατοίκητη έκταση 4,34 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που παραμένει αντικείμενο συνοριακής διαμάχης μεταξύ Σερβίας και Κροατίας.
Το μοντέλο διακυβέρνησης διαφέρει ριζικά από αυτό των σύγχρονων δημοκρατιών. Οι πολίτες ψηφίζουν μέσω ειδικών ψηφιακών tokens, τα λεγόμενα Liberland Merit, με την πολιτική επιρροή να αυξάνεται όσο περισσότερα tokens κατέχει κάποιος.
Με απλά λόγια, όσο μεγαλύτερη είναι η οικονομική συμμετοχή ενός πολίτη, τόσο μεγαλύτερη είναι και η δύναμη της ψήφου του.
Παράλληλα, η χώρα δεν επιβάλλει φόρους, ενώ οι δημόσιες λειτουργίες βασίζονται σε τεχνολογία blockchain και «έξυπνα συμβόλαια» (smart contracts).
Ο Κινέζος δισεκατομμυριούχος των crypto πίσω από το εγχείρημα
Μεταξύ των βασικών υποστηρικτών του Λίμπερλαντ βρίσκεται ο Κινέζος δισεκατομμυριούχος Τζάστιν Σαν, ιδρυτής της πλατφόρμας blockchain Tron και μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες στον χώρο των κρυπτονομισμάτων.
Ο Σαν, η περιουσία του οποίου υπολογίζεται σε δισεκατομμύρια δολάρια, έχει επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε επιχειρήσεις crypto που συνδέονται με την οικογένεια του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ εξελέγη ακόμη και πρωθυπουργός της Λίμπερλαντ μέσω της ψηφιακής διαδικασίας ψηφοφορίας που εφαρμόζει η «χώρα».
Σύμφωνα με το όραμά του, η τεχνολογία blockchain μπορεί στο μέλλον να αντικαταστήσει μεγάλο μέρος των κρατικών λειτουργιών, από τις εκλογές μέχρι τη δημόσια διοίκηση.
Το όραμα μιας κοινωνίας χωρίς κράτη
Η Λίμπερλαντ δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Αντίστοιχα projects, όπως το νησί Prospera στην Ονδούρα ή το Draper Nation του επενδυτή Τιμ Ντρέιπερ, επιδιώκουν τη δημιουργία νέων ψηφιακών κρατών με βασικό νόμισμα τα κρυπτονομίσματα και περιορισμένο ρόλο των κυβερνήσεων.
Κοινός παρονομαστής είναι η πεποίθηση ότι οι παραδοσιακοί κρατικοί θεσμοί είναι ξεπερασμένοι και ότι οι πολίτες μπορούν να αυτοδιοικούνται μέσω αποκεντρωμένων ψηφιακών δικτύων.
Ωστόσο, το μοντέλο αυτό προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς επικριτές επισημαίνουν ότι στην πράξη η εξουσία μεταφέρεται σε όσους ελέγχουν την τεχνολογία και διαθέτουν τη μεγαλύτερη οικονομική ισχύ.
Μια «ουτοπία» που παραμένει στα χαρτιά
Παρά τη μεγάλη προβολή που έχει αποκτήσει, η Λίμπερλαντ εξακολουθεί να μην αναγνωρίζεται από κανένα κράτος.
Στην περιοχή υπάρχουν μόνο στοιχειώδεις υποδομές, ενώ οι περισσότεροι πολίτες του υπάρχουν μόνο στα μητρώα της ψηφιακής κοινότητας. Σύμφωνα με τους δημιουργούς της «μικροχώρας» αυτής, περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι έχουν υποβάλει αίτηση για υπηκοότητα, ενώ έχουν ήδη εγγραφεί εκατοντάδες εταιρείες.
Για τους υποστηρικτές της, η Λίμπερλαντ αποτελεί το πρώτο βήμα προς μια νέα εποχή ελευθερίας. Για τους επικριτές της, όμως, είναι ένα πολιτικό και οικονομικό πείραμα όπου η δημοκρατία αντικαθίσταται από την οικονομική δύναμη και το δικαίωμα ψήφου εξαρτάται από το μέγεθος του ψηφιακού πορτοφολιού.