Ένας αιώνας τέχνης, ναρκωτικών και σεξ στην «πιο καυτή» παραλία του κόσμου των '70s, από τις απαρχές του νησιού ως αποικίας γυμνιστών έως τις μέρες μας.
- Στις αρχές του 20ού αιώνα, η έλλειψη υποδομών στο Fire Island προσέλκυσε την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Ένας καταστροφικός τυφώνας το 1938 επιτάχυνε τη μετατροπή του σε καταφύγιο, με καλλιτέχνες να αγοράζουν τα κατεστραμμένα σπίτια.
- Τη δεκαετία του 1950, εν μέσω του ομοφοβικού μακαρθισμού, το νησί καθιερώθηκε ως ασφαλές καταφύγιο για διανοούμενους. Εκεί, ο Τρούμαν Καπότε έγραψε το «Πρωινό στο Τίφανις» και ο Έντουαρντ Άλμπι εμπνεύστηκε θεατρικά του έργα.
- Οι δεκαετίες του '60 και '70 σηματοδότησαν την αρχιτεκτονική και κοινωνική απογείωση του νησιού. Μοντέρνοι «ναοί ηδονισμού» χτίστηκαν και η ντίσκο κουλτούρα κυριάρχησε με αχαλίνωτα πάρτι σε θρυλικά κέντρα διασκέδασης.
- Η πανδημία του HIV το 1981 αποδεκάτισε την καλλιτεχνική κοινότητα του νησιού, σκοτώνοντας εμβληματικές μορφές. Παρά την τραγωδία, το πνεύμα ελευθερίας επιβιώνει, με την αισθητική του να παραμένει ζωντανή και σήμερα.
Περίπου πριν από 12.000 χρόνια, η φύση δημιούργησε το Fire Island, μια στενή λωρίδα άμμου που λειτουργεί ως φυσικός φράχτης προστασίας των ακτών του Λονγκ Άιλαντ από τους τυφώνες που πλήττουν την περιοχή της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ. Έναν αιώνα πριν, μια ομάδα καλλιτεχνών μεταμόρφωσε αυτό το μικρό νησί, μια ώρα και κάτι από τη Νέα Υόρκη, σε καταφύγιο για την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+.
Έκτοτε, αυτό το κομμάτι γης υπήρξε ανέκαθεν ένας άτακτος τόπος. Στέγασε τους αυτόχθονες λαούς Ανκουάχογκ και Σεκατόγκ, χρησίμευσε ως κρησφύγετο πειρατών και λαθρεμπόρων και, από τη δεκαετία του 1920, έγινε το κατεξοχήν σημείο αναφοράς της γκέι και κουήρ κουλτούρας και ταυτότητας στις ΗΠΑ - κάποιος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την περιοχή, τηρουμένων των απαραίτητων αναλογιών ασφαλώς, ως «την Μύκονο των ΗΠΑ».
Η «πιο καυτή» παραλία του κόσμου της δεκαετίας του '70
Με αφορμή τα εκατό χρόνια του, οι εκδόσεις Monacelli Press κυκλοφόρησαν προ μερικών ημερών το βιβλίο «Fire Island Art: 100 Years», το πρώτο που εξετάζει την πλούσια καλλιτεχνική ιστορία του νησιού και την επιρροή του σε δημιουργούς όπως ο Άντι Γουόρχολ, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, ο Ρίτσαρντ Άβεντον, ο Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, ο Τομ Μπιάνκι και ο Βόλφγκανγκ Τίλμανς.
Ο επιμελητής του, Τζον Ντέμπσεϊ, στέλεχος τεχνολογικής εταιρείας, ιστορικός και πρόεδρος της Ιστορικής Εταιρείας του Fire Island Pines, χαρτογραφεί έναν αιώνα τέχνης, ναρκωτικών και ελεύθερου έρωτα στην «πιο καυτή» παραλία του κόσμου, από τις απαρχές του νησιού ως αποικίας γυμνιστών στην εποχή της τζαζ έως τις μέρες μας, περνώντας από την ακμή του στις δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970, και την παρακμή του τη δεκαετία του 1980 λόγω της επιδημίας του HIV.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, πριν από το κραχ της Wall Street, η Νέα Υόρκη αναδυόταν ήδη ως πρωτεύουσα των ουρανοξυστών. Το Empire State Building και το Chrysler Building εντάσσονταν στη γραμμή του ορίζοντα, ενώ, λιγότερο από 100 χιλιόμετρα μακριά, το Fire Island δεν διέθετε ακόμη ρεύμα, τρεχούμενο νερό, δρόμους ή αυτοκίνητα. Η έλλειψη ανέσεων κρατούσε μακριά τον οικογενειακό τουρισμό, αντίθετα όμως προσέλκυε ομοφυλόφιλους.
Όπως εξηγεί ο Ντέμπσεϊ στο βιβλίο του, η κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+ πάντα προτιμούσε απομονωμένους και δυσπρόσιτους χώρους, καθώς αυτοί επέτρεπαν τη δημόσια πρακτική ενδοοικογενειακών, προσωπικών συμπεριφορών που η ετεροκανονική κοινωνία απέρριπτε. Οι απέραντοι αμμόλοφοι και τα σκοτεινά πευκοδάση του νησιού προσέφεραν το ιδανικό περιβάλλον για αυτές τις απαγορευμένες συμπεριφορές.
Το 1938 η φύση φρόντισε να κάνει το νησί ακόμη πιο αφιλόξενο και, κατά συνέπεια, ακόμη πιο ελκυστικό για την κουήρ κοινότητα. Ο τεράστιος τυφώνας που έπληξε τη Νέα Αγγλία εκείνη τη χρονιά κατέστρεψε τις λιγοστές υποδομές που υπήρχαν. Η φυσική καταστροφή λειτούργησε ως καταλύτης για την κουήρ έκρηξη. Πολλοί ιδιοκτήτες πούλησαν τα κατεστραμμένα σπίτια τους σε γκέι καλλιτέχνες της Νέας Υόρκης, από ηθοποιούς έως σχεδιαστές μόδας, μουσικούς, χορευτές, αρχιτέκτονες, σχεδιαστές εσωτερικών χώρων και συγγραφείς.
Το μοναδικό ξενοδοχείο του νησιού, το Duffy's, στην κωμόπολη Τσέρι Γκρόουβ, έγινε ένας από τους πρώτους δημόσιους γκέι χώρους στις ΗΠΑ. Εκεί ομόφυλα ζευγάρια μπορούσαν να πιουν, να χορέψουν και να φιληθούν χωρίς φόβο σύλληψης. Καλεσμένες ήταν και οι λεσβίες. Η συγγραφέας Πατρίσια Χάισμιθ πήγαινε εκεί τις ερωμένες της, όπου συναντούσε άλλες ισχυρές γυναίκες της κοινότητας, όπως η κοσμική Κέι Γκίνες και η Ρουθ Πίτερ Γουόρθ. Κάποτε ρωτήθηκε η Γουόρθ τι ήταν τόσο υπέροχο στο Fire Island και απάντησε: «Η ομοφυλοφιλία. Εκεί ήμουν η πλειοψηφία. Αυτός ήταν ο κόσμος μου και ο άλλος κόσμος δεν ήταν πραγματικός».
Γράφοντας το «Πρόγευμα στο Τίφανις» στο Fire Island
Στη δεκαετία του 1950, «ο άλλος κόσμος» υπέκυψε στη θεσμοθετημένη ομοφοβία του μακαρθισμού. Με πρωτεργάτη τον γερουσιαστή Τζόζεφ ΜακΚάρθι, οι αρχές των ΗΠΑ άρχισαν να κυνηγούν ομοφυλόφιλους. Η διανόηση της Νέας Υόρκης χρησιμοποίησε το Fire Island ως καταφύγιο. Ο Ο. Χ. Όντεν, ο Στίβεν Σπέντερ, ο Κρίστοφερ Ίσεργουντ και ο Τζέιμς Μπόλντουιν αράχτηκαν στις παραλίες του και βοήθησαν να χτιστεί μια δημιουργική κοινότητα μακριά από τις προκαταλήψεις και τις συμβάσεις της εποχής.
Ο Τρούμαν Καπότε έγραψε το «Πρόγευμα στο Τίφανις» το 1958 στο καλοκαιρινό σπίτι του σκηνοθέτη θεάτρου και μαικήνα Φρανκ Κάρινγκτον, ανάμεσα στις κωμοπόλεις Fire Island Pines και Τσέρι Γκρόουβ. Ο Καπότε εμπνεύστηκε από τη φίλη του, την ηθοποιό Τζόαν ΜακΚράκεν, επίσης τακτική επισκέπτρια του νησιού, για να δημιουργήσει τον χαρακτήρα της Χόλι Γκολάιτλι. Ο συγγραφέας θα ξεκινούσε αργότερα σχέση με τον σύζυγο της ΜακΚράκεν, τον πρώην χορευτή και συγγραφέα Τζακ Ντάνφι, ο οποίος θα γινόταν σύντροφος και φίλος του μέχρι τον θάνατό του το 1984.
Το Fire Island ενέπνευσε και τον Έντουαρντ Άλμπι να γράψει το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» στο καλοκαιρινό σπίτι του επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Μόρις Γκόλντε. Το έργο εξετάζει έναν θυελλώδη γάμο μεσήλικων και ανέβηκε το 1962, γινόμενος επιτυχία στο Μπρόντγουεϊ. Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Μάικ Νίκολς το μετέφερε στη μεγάλη οθόνη με πρωταγωνιστές το χρυσό ζευγάρι του Χόλιγουντ, την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Ρίτσαρντ Μπάρτον. Η Τέιλορ κέρδισε Όσκαρ για την ερμηνεία της, παρότι ήταν γνωστό ότι ο δικός της γάμος με τον Μπάρτον ήταν πιο ταραγμένος πίσω από την κάμερα παρά μπροστά της.
Κάλβιν Κλάιν, Αντι Γουόρχολ, Μπιάνκα Τζάγκερ
Στη δεκαετία του 1960 αρχιτέκτονες όπως ο Ρίτσαρντ Μάιερ, ο Τσαρλς Γκουόθμεϊ και ο Χόρας Γκίφορντ αντικατέστησαν τα παλιά σπίτια της παραλίας με μοντέρνους ναούς του ηδονισμού, μινιμαλιστικούς χώρους σχεδιασμένους για μέγιστη απόλαυση. Η σύλληψη του Γκίφορντ το 1965 για «παράνομη συμπεριφορά» κατέστρεψε την καριέρα του στη Νέα Υόρκη, πυροδότησε όμως την άνοδό του στο νησί, όπου σχεδίασε πάνω από 60 σπίτια, δίνοντας στην περιοχή το χαρακτηριστικό της ύφος από ξύλινα σπίτια με απλές γραμμές και μεγάλα παράθυρα, απόλυτα ενταγμένα στη φύση.
Ο ίδιος υποδεχόταν τους πελάτες του στην παραλία φορώντας μόνο σλιπ και σχεδίαζε τα σχέδιά του στην άμμο με ένα ξύλο. Ο σχεδιαστής μόδας Κάλβιν Κλάιν αγόρασε ένα σπίτι του Γκίφορντ το 1977 και τον προσέλαβε να το επεκτείνει, ενώ ο αρχιτέκτονας επένδυσε την πισίνα με μαύρο πλακάκι και τοποθέτησε καθρέφτη σε μια άκρη ώστε να φαίνεται μεγαλύτερη, δίνοντας στους καλεσμένους του Κλάιν, ανάμεσά τους ο Γουόρχολ, η Μπιάνκα Τζάγκερ και ο Ντέιβιντ Γκέφεν, τη δυνατότητα να βλέπουν το είδωλό τους καθώς κολυμπούσαν.
Στο αποκορύφωμα της εποχής του ντίσκο, νυχτερινά κέντρα όπως το The Ice Palace και το Pines Pavilion ήταν αχαλίνωτα. Ο πρώην μοντέλο Τζον Γουάιτ άνοιξε το μπαρ Blue Whale στο Fire Island Pines, όπου κάθε βράδυ διοργανωνόταν το Tea Dance, ένα από τα πρώτα ανοιχτά γκέι πάρτι. Τσαγιέρες και μπισκότα δεν σερβίρονταν εκεί, όμως κοκαΐνη, ποπερς και LSD κυκλοφορούσαν ελεύθερα.
Ανάμεσα στους σταθερούς θαμώνες αυτών των ατέλειωτων πάρτι ήταν ο Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, ο Λάρι Στάντον και ο εικονογράφος Αντόνιο Λόπεζ. Οι ζωντανές φωτογραφίες του Μέιπλθορπ από το νησί βοήθησαν να εισαχθεί το ερωτικοποιημένο ανδρικό γυμνό στον φωτογραφικό κανόνα. Κανείς δεν μπορούσε τότε να διακρίνει την καταστροφική πανδημία που καραδοκούσε.
Το τέλος του πάρτι
Τον Ιούνιο του 1981 εμφανίστηκαν οι πρώτοι τίτλοι για τον HIV. «Σπάνιος καρκίνος εντοπίστηκε σε 41 ομοφυλόφιλους», έγραφε ο τίτλος των New York Times στις 3 Ιουλίου εκείνης της χρονιάς. Ο Ντέμπσεϊ αναφέρει τη μαρτυρία της φωτογράφου Νάν Γκόλντιν, η οποία άκουσε πρώτη φορά για τον λεγόμενο «γκέι καρκίνο» εκείνο ακριβώς το καλοκαίρι, ενώ βρισκόταν σε διακοπές στο νησί.
«Γελάσαμε όλοι. Δεν ξέραμε το μέγεθος του ζητήματος», είπε. Η ασθένεια αποδεκάτισε τον ομοφυλόφιλο πληθυσμό του νησιού. Ο HIV σκότωσε πολλά κορυφαία μέλη της καλλιτεχνικής κοινότητας της Νέας Υόρκης που περνούσαν τα καλοκαίρια τους στο Fire Island, ανάμεσά τους ο Μέιπλθορπ, ο Πίτερ Χούγιαρ και ο ίδιος ο Γκίφορντ.
Σήμερα, ό,τι δεν άλλαξε παραμένει ίδιο: τα αυτοκίνητα απαγορεύονται και τα ρούχα είναι προαιρετικά. Πολλοί καλλιτέχνες φτάνουν κάθε καλοκαίρι με τα φέρι για να ξεκουραστούν, να δημιουργήσουν και να απολαύσουν τον ελεύθερο έρωτα. «Τίποτα δεν χάνεται όσο το θυμόμαστε», είχε πει ο τραπεζίτης Άρθουρ Λάμπερτ, τακτικός επισκέπτης του νησιού.
Η αισθητική του παραμένει πιο ζωντανή από ποτέ στα κοινωνικά δίκτυα, όπου εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες ανεβάζουν κάθε καλοκαίρι εκατομμύρια φωτογραφίες τους με σλιπ, επιδεικνύοντας μυς, όμορφους φίλους και ατέλειωτα πάρτι.