Οι δύο κορυφαίες σε δημοτικότητα αθλητικές διοργανώσεις παγκοσμίως είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, το γνωστό «Μουντιάλ».
Διανύουμε λοιπόν μέρες Μουντιάλ έως τις 19 Ιουλίου καθότι στα γήπεδα των ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού, 48 εθνικές ομάδες ποδοσφαίρου θα διεκδικήσουν σε έναν Μαραθώνιο 40 ημερών το πιο βαρύτιμο, με βάση τη δημοφιλία, τρόπαιο: το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Για 40 μέρες θα μπουν στα σπίτια μας μέσω τηλεόρασης, διαδικτύου και μέσων κοινωνικής δικτύωσης εκατοντάδες ποδοσφαιριστές, ιστορίες, πανηγυρισμοί και δράματα που μόνο ο αθλητισμός μπορεί να προσφέρει. Παρά τη διαφορά ώρας που δεν ευνοεί την απ’ ευθείας παρακολούθηση, παρά την απουσία της Εθνικής μας (της πιο ταλαντούχας κατά τη γνώμη μου τα τελευταία χρόνια, από την οποία μπορούμε να περιμένουμε πολλά), το Μουντιάλ θα κυριαρχήσει στις συζητήσεις κυρίως λόγω του περιεχομένου που δημιουργεί στην παγκόσμια ειδησεογραφία και όχι μόνο στην αθλητική.
Πολλοί μιλάνε για το οικονομικό, το γεωπολιτικό, το πολιτιστικό κ.λπ. αποτύπωμα του Μουντιάλ. Το Μουντιάλ όμως, όπως και κάθε κορυφαία αθλητική διοργάνωση που μπαίνει στο σπίτι μας, παίζει και έναν ακόμα ρόλο που έχει μεγάλη σημασία για την αθλητική αλυσίδα. Δημιουργεί «ήρωες», ιστορίες, συναισθήματα που αποτελούν ερεθίσματα για τα παιδικά μυαλά. Οι πρωταγωνιστές των γηπέδων της Αμερικής θα αποτελέσουν τον «σπόρο» για να ονειρευτούν πολλά παιδιά ότι «θέλω και εγώ να γίνω έτσι» και να βάλουν το ποδόσφαιρο, να βάλουν τον αθλητισμό στη ζωή τους. Ο πρωταθλητισμός, άλλωστε, τρέφεται από τα παιδικά όνειρα. Ο σπόρος αυτού του ονείρου, η αφίσα με το αθλητικό πρότυπο στο δωμάτιο είναι το πρώτο βήμα. Εγώ θυμάμαι ακόμα το άλμπουμ με τα αυτοκόλλητα Panini που μάζευα τη δεκαετία του ’70 με τους παίκτες του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Αργεντινής και τα όνειρα που μου ξύπναγαν.
Αν ακούσετε τις ιστορίες των σημερινών πρωταγωνιστών, λένε ότι «ξεκίνησα έχοντας ως είδωλο τον τάδε ή τον δείνα». Υπήρξε μια στιγμή στη ζωή τους που άναψε η σπίθα, που έπεσε ο σπόρος και αυτός φύτρωσε και έβγαλε καρπούς, όχι αμέσως, αλλά μετά βέβαια από πολύ κόπο και επιμονή. Ο σπόρος από μόνος του δεν αρκεί, αλλά σίγουρα χωρίς τον σπόρο δεν μπορείς να έχεις το δένδρο και τους καρπούς. Αυτή λοιπόν η τόσο απαραίτητη για την αθλητική αλυσίδα σπορά των αθλητικών ονείρων γίνεται με τις μεγάλες διοργανώσεις.
Αθλητισμός και πρωταθλητισμός είναι συγκοινωνούντα δοχεία, ο ένας εξαρτάται από τον άλλον. Με άλλα λόγια, ο πρωταθλητισμός αποτελεί την κορυφή της αθλητικής πυραμίδας και ο αθλητισμός τη βάση της. Η ψηλή κορυφή, ο πρωταθλητισμός είναι απαραίτητος γιατί παράγει τα πρότυπα εκείνα που θα προσελκύσουν παιδιά στη βάση της αθλητικής πυραμίδας. Η βάση πρέπει να έχει πολλά παιδιά, να είναι πλατιά, ώστε από μια εξελικτική διαδικασία να προκύψει η ψηλή κορυφή και το οικοδόμημα, η αθλητική πυραμίδα, να παραμένει ευσταθής και στέρεη.
Ξέρουμε ότι δεν γίνονται όλοι πρωταθλητές, δεν γίνονται οι ήρωες που ονειρεύτηκαν ή ονειρεύονται. Όμως, «η Ιθάκη δεν τους πρόδωσε». Θα τους έχει δώσει το ταξίδι, τη μεγάλη προίκα που σου δίνει ο αθλητισμός και είναι για όλη σου τη ζωή, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεις Ολυμπιονίκης ή Πρωταθλητής, χωρίς να φτάσεις σε μια «αθλητική Ιθάκη». Ποια είναι η προίκα; Πουθενά αλλού δεν μαθαίνεις καλύτερα, το «πέφτω και ξανασηκώνομαι», την επιμονή, την ομαδικότητα, τη στοχοπροσήλωση, την αυτοπειθαρχία, την αξία της προσπάθειας, την ανθεκτικότητα ακόμα και απέναντι στην αδικία, τη διαχείριση του άγχους και πολλά άλλα. Και βέβαια τις αξίες του σεβασμού, της αλληλεγγύης, της ισότητας, της άρσης των διακρίσεων. «Values make sport valuable» όπως συχνά λέω, γιατί, πέρα από το λούστρο των επιτυχιών, η πραγματική πεμπτουσία του αθλητισμού είναι οι αξίες που πρεσβεύει και μεταλαμπαδεύει.
Σήμερα, το να κάνει ένα παιδί αθλητισμό στη χώρα μας απαιτεί θυσίες από τους γονείς. Θυσίες σε χρόνο και σε χρήμα. Οι θυσίες όμως αυτές -και εγώ τις έχω κάνει- είναι μια επένδυση στο μέλλον των παιδιών μας, ειδικά στη σημερινή εποχή όπου τα παιδιά κάπου πρέπει να στρέψουν την ενεργητικότητά τους και οι παγίδες είναι πολλές. Είναι μια επένδυση σε ψυχοσωματικό και αξιακό κεφάλαιο που τα παιδιά μας θα το αξιοποιήσουν σε όλη τους τη ζωή, πέρα και από την όποια αθλητική καριέρα.
Πλέον, ο ελληνικός αθλητισμός έχει χαρτογραφηθεί. Κάθε γονιός μπορεί να βρει το άθλημα, το σωματείο, την εγκατάσταση που ενδιαφέρει το παιδί του, όλο και πιο εύκολα. Οι αθλητικές εγκαταστάσεις εκσυγχρονίζονται ή δημιουργούνται νέες στο πλαίσιο των δυνατοτήτων και των αναγκών, καθότι η οικονομική κρίση, κατά τη διάρκεια της οποίας ο αθλητισμός δεν ήταν προτεραιότητα, δυστυχώς έχει αφήσει τα σημάδια της, τα οποία τα τελευταία χρόνια επουλώνονται.
Κλείνοντας, θεωρώ ότι η ανάπτυξη του αθλητισμού για τη χώρα μας είναι ζήτημα δημοσίου συμφέροντος για 4 κυρίως λόγους: Πρώτον, η προώθηση της υγείας των πολιτών όλων των ηλικιών, δεύτερον, η μετάδοση αξιών κυρίως στις νέες γενιές, τρίτον, η οικονομική ανάπτυξη και, τέταρτον, η προώθηση της εικόνας της χώρας. Αν σε αυτά προσθέσουμε και το ισχυρό συγκριτικό μας πλεονέκτημα, το γεγονός δηλαδή ότι είμαστε η πατρίδα του αθλητισμού που στηρίζεται σε αξίες, συμπεραίνουμε τη σημασία που πρέπει να έχει ο αθλητισμός για τη χώρα μας. Γι' αυτό, διοργανώσεις όπως το παρόν Μουντιάλ που ανοίγουν το συρτάρι με τα παιδικά αθλητικά όνειρα, παίζουν τον δικό τους ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
*Ο Γιώργος Μαυρωτάς είναι Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού.