Το Μουντιάλ 2026 αρχίζει και η ποδοσφαιρική υφήλιος θα ξαναδεί το τρόπαιο που θα πάρουν στα χέρια τους οι παίκτες της ομάδας που θα κατακτήσει το τουρνουά.
Το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA σχεδιάστηκε από τον Ιταλό γλύπτη Silvio Gazzaniga, έχει ύψος 36,5 εκατοστά, ζυγίζει 6,175 κιλά είναι κοίλο, όχι από συμπαγές χρυσό και φέρεται να αποτιμάται σε περισσότερα από 20 εκατομμύρια δολάρια.
Το αρχικό τρόπαιο, αυτό που υπήρχε από το 1930 έως το 1970, το ονομαστό Jules Rimet, αποσύρθηκε όταν δόθηκε στη Βραζιλία μετά την τρίτη κατάκτηση του τίτλου. Κλάπηκε από το Ρίο ντε Τζανέιρο το 1983 και δεν βρέθηκε ποτέ.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1930 ως ένας τρόπος για να φέρει κοντά ποδοσφαιρικές χώρες από όλο τον κόσμο σε μια διεθνή διοργάνωση που διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια. Συνεχίζει να διοργανώνεται από τη FIFA (Fédération Internationale de football association), το διεθνές διοικητικό όργανο του ποδοσφαίρου.
Πριν από το Μουντιάλ 2026, άρχισε η ιστορία στην Ουρουγουάη
Η Ουρουγουάη επιλέχθηκε ως η διοργανώτρια χώρα του πρώτου τουρνουά. Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο, στο οποίο συμμετείχαν δεκατρείς ομάδες (επτά από τη Νότια Αμερική, τέσσερις από την Ευρώπη και δύο από τη Βόρεια Αμερική), κατακτήθηκε από την Ουρουγουάη. Το έθνος της Νότιας Αμερικής έγινε το πρώτο που πήρε στα χέρια του το ολοκαίνουριο τότε τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Το πρώτο τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου ονομάστηκε «victory», δηλαδή «νίκη», αν και ως επί το πλείστο αναφερόταν απλώς ως Παγκόσμιο Κύπελλο.
Το 1946, ελήφθη η απόφαση να μετονομαστεί το τρόπαιο από έναν άνθρωπο που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του τουρνουά. Ο Ζiλ Ριμέ ήταν ο πρόεδρος της FIFA, ο οποίος το 1929 ψήφισε την έναρξη της εναρκτήριας διοργάνωσης και έτσι αποφασίστηκε ότι το τρόπαιο θα ονομαζόταν πλέον Ζιλ Ριμέ.
Το Μουντιάλ 2026 θα έχει τρόπαιο, αλλά όχι Ζιλ Ριμέ
Επισήμως αυτή η ονομασία δεν αφορά το νυν τρόπαιο επειδή δεν είναι στην πραγματικότητα το αρχικό. Το 1970, η Βραζιλία το παρέλαβε οριστικά αφού ο Πελέ και η παρέα του την οδήγησαν στην τρίτη κατάκτηση του τίτλου. Παραγγέλθηκε λοιπόν ένα νέο τρόπαιο, το οποίο ονομάστηκε απλά «Τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA», και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο τουρνουά του 1974 που διοργανώθηκε από τη Δυτική Γερμανία.
Η τύχη του αρχικού τροπαίου δεν είναι πλέον γνωστή - τον Δεκέμβριο του 1983, το ντουλάπι στο οποίο φυλασσόταν στον 9ο όροφος όπου εδρεύει η Βραζιλιάνικη Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία στο Ρίο ντε Τζανέιρο διαρρήχθηκε και το τρόπαιο κλάπηκε.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα οι Ρότσα, Λουίζ εισέβαλαν στα γραφεία, τη Δευτέρας 19 Δεκεμβρίου 1983 και ο τσιλιαδόρος τους Περάλτα, έμεινε εκτός. Τους κατέδωσε ένας άλλος ληστής που δεν συνεργάστηκε μαζί τους. Συνελήφθησαν τρεις μήνες αργότερα μαζί με τον τέταρτο της παρέας,, τον Αργεντινό Ερνάντες, ο οποίος είχε να λιώσει τον χρυσό του τροπαίου. Οι τρεις πρώτοι καταδικάστηκαν σε εννιά χρόνια κάθειρξης και ο Ερνάντες σε τρία χρόνια.
Απέδρασαν αλλά οι δύο είχαν τραγικό τέλος. Ο Ρότσα πυροβολήθηκε θανάσιμα σε συμπλοκή με πέντε άντρες και ο Περάλτα πέθανε από καρδιακή προσβολή το 2003. Ο Ερνάντες κατέληξε και πάλι στη φυλακή όταν συνελήφθη με μία τσάντα γεμάτη κοκαΐνη, ενώ ο Λουίζ αποφυλακίστηκε και αγνοείται η τύχη του
Το Μοuντιάλ 2026 και πόσο κοστίζουν τα τρόπαια της FIFA
Το τρέχον Τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA φέρεται να αποτιμάται σε πάνω από 20 εκατομμύρια δολάρια (κάπου 17,5 εκατομμύρια ευρώ). Όταν το τρόπαιο κατασκευάστηκε για πρώτη φορά, λέγεται ότι κόστισε 50.000 δολάρια. Ωστόσο, αυτό συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και πιστεύεται ότι λόγω του πληθωρισμού το κόστος παραγωγής του τροπαίου σήμερα θα ήταν περίπου 242.700 δολάρια.
Λόγω της εξαιρετικά πολύτιμης φύσης του νέου τροπαίου, εισήχθη ένας νέος κανόνας εκείνη την εποχή που υπαγόρευε ότι στους τρεις φορές νικητές του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA θα δινόταν ένα αντίγραφο του τροπαίου του Παγκοσμίου Κυπέλλου αντί για το πρωτότυπο.
Αν και το αντίγραφο είναι μικρότερο και φτηνότερο από το πρωτότυπο, εξακολουθεί να είναι αρκετά ακριβό στην κατασκευή του. σύμφωνα με τον ειδικό λιανοπωλητή διαμαντιών και κοσμημάτων Tobias Kormind, «πέντε κιλά ορείχαλκου, ένα φθηνό υλικό, κοστίζει 25 δολάρια και 0,5 ουγκιές επιχρυσωμένης επιφάνειας με πάχος έως και 3 μικρά κοστίζει 840 δολάρια», πράγμα που σημαίνει ότι η παραγωγή ενός αντιγράφου του Παγκοσμίου Κυπέλλου σήμερα θα κόστιζε περίπου 3.565 δολάρια, δηλαδή περισσότερα από 3000 ευρώ.
Το τρόπαιο, ο σχεδιασμός και ο χρυσός
Το αρχικό Τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου σχεδιάστηκε από τον Γάλλο γλύπτη Abel Lafleur και ήταν κατασκευασμένο από επιχρυσωμένο ασήμι 925 σε βάση από λάπις λάζουλι. ένα εντυπωσιακό, βαθύ μπλε ημιπολύτιμο πέτρωμα. Περιλάμβανε ένα δεκαγωνικό κύπελλο που στηριζόταν από μια φτερωτή φιγούρα που αντιπροσώπευε τη Νίκη (την αρχαία Ελληνίδα θεά της νίκης), υπογραμμίζοντας ξεκάθαρα ότι επρόκειτο για ένα βραβείο σχεδιασμένο για τους καλύτερους στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Ενώ αυτό το αρχικό τρόπαιο ήταν εξαιρετικά ακριβό στην κατασκευή του, το τρόπαιο που το αντικατέστησε το 1974 είναι ακόμη πιο πολύτιμο, με πολύ μεγαλύτερη ποσότητα χρυσού. Αλλά πόσος χρυσός υπάρχει στο Παγκόσμιο Κύπελλο;
Επισήμως, το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA περιγράφεται ως κατασκευασμένο από "συμπαγή χρυσό". Πιο συγκεκριμένα, το τρόπαιο είναι κατασκευασμένο από 30.875 καράτια βάρους -ένα carat αντιστοιχεί σε 200 mg, δηλαδή 0.2 γραμμάρια- χρυσού 18 καρατίων καρατίων με μια βάση που περιλαμβάνει δύο λωρίδες μαλαχίτη. Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι το τρόπαιο έχει μια εξαιρετικά υψηλή εκτιμώμενη αξία 20 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το νέο τρόπαιο του Μουντιάλ, οι διαστάσεις και το βάρος
Το νέο τρόπαιο σχεδιάστηκε από την Stabilimento Artistico Bertoni Company, μια ιταλική εταιρεία κατασκευής τροπαίων, με τον γλύπτη Silvio Gazzaniga, επίσης από την Ιταλία. Το σχέδιο απεικονίζει δύο άτομα που κρατούν τη γη, με πράσινους δακτυλίους από μαλαχίτη ενσωματωμένους στη συμπαγή χρυσή βάση του τροπαίου.
Το Τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει ύψος 36,5 εκατοστά, ενώ το τρόπαιο του Ζυλ Ριμέ είχε ύψος 35 εκατοστά.
Με ύψος 35 εκατοστά και δομική κατασκευή από επιχρυσωμένο ασήμι 925 σε βάση από λάπις λάζουλι, το αρχικό τρόπαιο Ζιλ Ριμέ πιστεύεται ότι ζύγιζε περίπου 3,8 κιλά. Ωστόσο, όπως θα φανταζόσασταν έχοντας διαβάσει για την ποσότητα χρυσού στο νέο τρόπαιο, σήμερα το τρόπαιο ζυγίζει πολύ περισσότερο.
Το τρόπαιο, οι φήμες και η φύλαξη
Εδώ αρχίζουν να καταρρέουν οι φήμες ότι είναι από μασίφ χρυσό. Το ύψος του, 36,5 εκατοστά, σημαίνει ότι αν το τρόπαιο ήταν φτιαγμένο από μασίφ χρυσό, θα ζύγιζε μεταξύ 60 και 70 κιλών. Αυτό σημαίνει ότι θα ήταν βαρύ για τους περισσότερους παίκτες να το σηκώσουν. Υπάρχει η εκτίμηση ότι το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου ζυγίζει στην πραγματικότητα περίπου 6,175 κιλά.
Πλέον το επίσημο τρόπαιο φυλάσσεται στην έδρα της FIFA στη Ζυρίχη της Ελβετίας και μεταφέρεται μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, για παράδειγμα για τους αγώνες έναρξης και λήξης κάθε τουρνουά.
Παλιότερα, το έθνος που κέρδιζε στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου κρατούσε το Jules Rimet για τέσσερα χρόνια, μέχρι το επόμενο τουρνουά . Ωστόσο, λόγω ανησυχιών σχετικά με την ασφάλειά του, οι νικητές του Παγκοσμίου Κυπέλλου. δεν μπορούν να το κρατήσουν. Κάθε ομάδα που κερδίζει τη διοργάνωση λαμβάνει ένα επιχρυσωμένο χάλκινο αντίγραφο, το οποίο αναφέρεται επίσημα ως Τρόπαιο Νικητών Παγκοσμίου Κυπέλλου και όχι ως Τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Οι άλλες φορές που κάποιοι έκλεψαν οι προσπάθησαν να κλέψουν το τρόπαιο
Έχουν γίνει πολλαπλές προσπάθειες κλοπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου, με ποιο πρόσφατο παράδειγμα αυτή του 2010, όταν ο Ισπανός εισβολέας στο γήπεδο Jaume Marquet Cot συνελήφθη αφού έτρεξε με προορισμό το εκτεθειμένο τρόπαιο στον τελικό του Γιοχάνεσμπουργκ. Ωστόσο, αυτή δεν είναι η πιο διάσημη απόπειρα κλοπής του τροπαίου.
Στις 20 Μαρτίου 1966, μόλις τέσσερις μήνες πριν από την έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Αγγλία, το τρόπαιο Jules Rimet κλάπηκε κατά τη διάρκεια δημόσιας έκθεσης στο Westminster Central Hall. Είχε δοθεί ειδική άδεια στην εταιρεία γραμματοσήμων Stampex να τοποθετήσει το τρόπαιο στην έκθεσή της, εφόσον βρισκόταν υπό φύλαξη ανά πάσα στιγμή. Ήταν επίσης ασφαλισμένο για 30.000 λίρες. Ωστόσο, παρά την παρουσία δύο αστυνομικών με στολή και δύο αστυνομικών με πολιτική περιβολή, κανείς δεν παρακολουθούσε το τρόπαιο. Κατά τη διάρκεια της μεσημεριανής περιπολίας των φρουρών την Κυριακή 20 Μαρτίου, ανακαλύφθηκε ότι κάποιος είχε ανοίξει την προθήκη και τις πίσω πόρτες του κτιρίου και είχε κλέψει το τρόπαιο.
Ήταν μια επαγγελματική δουλειά, και κανένας από τους φρουρούς δεν είχε δει ή ακούσει κάτι ύποπτο. Μόλις επτά ημέρες αργότερα, το τρόπαιο βρέθηκε τυλιγμένο σε εφημερίδα στο κάτω μέρος ενός προαστιακού φράχτη κήπου στο Beulah Hill, στο Upper Norwood, στο Νότιο Λονδίνο. Δεν το βρήκε καν άνθρωπος, αλλά ένα ασπρόμαυρο σκυλί ημίαιμο ονόματι Πικλς, ιδιοκτησίας κάποιου Ντέιβιντ Κόρμπετ. Ο Κόρμπετ ήταν ύποπτος μέχρι που το άλλοθι του τον απάλλαξε, ενώ ο Πικλς έγινε εθνικός ήρωας ως αποτέλεσμα της ανακάλυψής του.