Οι ποδοσφαιριστές του Μουντιάλ 2026 θα έχουν κάθε άνεση στη μετακίνησή τους, μέχρι και... ιπτάμενα ξενοδοχεία. Ωστόσο, δεν ήταν πάντα τόσο εύκολα τα πράγματα.
Κάποτε ήταν με... βαπόρια. Λίγο αργότερα με αεροπλάνα. Για κάποιους είναι σημαντικό το ταξίδι και για άλλους είναι ακόμα πιο σημαντικός ο προορισμός. Όμως, από το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930, μέχρι και το πιο πρόσφατο, φαίνεται ξεκάθαρα ότι για τους ποδοσφαιριστές είναι το μέσο με το οποίο θα κινηθούν.
Ποιο είναι εκείνο που θα τους κάνει πιο εύκολη τη ζωή. Ή και πιο δύσκολη. Η εξέλιξη ανά τα χρόνια δεν φαντάζει μόνο τεράστια. Αλλά είναι. Η πρόοδος είναι τέτοια που πλέον οι σούπερ σταρ των εθνικών ομάδων πετάνε και... πατάνε τον χρόνο, την κούραση και κάθε άλλο φυσικό εμπόδιο που μπορεί να βρεθεί στον δρόμο τους.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1930: Όταν ένα ταξίδι κρατούσε πιο πολύ από το... τουρνουά
Κοντεύουν να περάσουν 100 χρόνια από εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο και πλέον μας μοιάζει σκηνή από κάποια ταινία. Ή εικόνα από κάποιο βιβλίο. Ωστόσο, πριν τα υπερατλαντικά ταξίδια γίνουν ρουτίνα και τα κοντέρ σχεδόν... μηδενίσουν οι περισσότεροι άνθρωποι ταξίδευαν με πλοία. Έτσι, λοιπόν, όταν έπρεπε οι ομάδες της Ευρώπης, όπως η Γαλλία, η Ρουμανία και το Βέλγιο να πάνε στην Ουρουγουάη χρησιμοποιούσαν... πλοία.
Εκείνα τα ταξίδια μπορεί να φαντάζουν τώρα... κρουαζιέρες ή απλά, μιας και έμπαιναν στο πλοίο και απλά περίμεναν να φτάσει στον προορισμό του, όμως, μόνο έτσι δεν ήταν. Αρχικά κρατούσαν δύο εβδομάδες, μπορεί και 20 ημέρες. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής οι παίκτες όχι μόνο δεν ήταν στην καλύτερη φυσική τους κατάσταση, αλλά, αντιμετώπιζαν και πολλά προβλήματα που δεν τα έβρισκαν υπό κανονικές συνθήκες στην στεριά.
Ένα από αυτά ήταν ότι δεν μπορούσαν να κάνουν καμία προπόνηση. Μιας και όσοι το προσπάθησαν έβλεπαν τη μία μπάλα, μετά την άλλη να καταλήγει στον βυθό (όχι του Μπικίνι). Επίσης, η απουσία έντονης σωματικής δραστηριότητας σε συνδυασμό ότι χαλάρωναν, παραπάνω από το κανονικό, ενώ έτρωγαν συνέχεια οδηγούσε αρκετούς από αυτούς να πάρουν περιττά κιλά. Κάτι που όπως ήταν λογικό και επόμενο επηρέασε αργότερα σημαντικά την απόδοσή τους.
Οι πιο... επαγγελματίες της εποχής και που προσπαθούσαν να είναι στην καλύτερη φυσική τους κατάσταση, έτρεχαν στο κατάστρωμα και μετά διάβαζαν κάποιο βιβλίο, μιας και έτσι μπορούσαν να «σκοτώσουν» τον χρόνο τους, μέχρι να φτάσουν στο Μοντεβιδέο.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1950: Η... κατάρα της Τορίνο
Η Βραζιλία ήταν εκείνη που είχε αναλάβει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950. Η αλήθεια είναι ότι τότε ολοένα και περισσότεροι ήταν αυτοί που έδιναν ψήφο εμπιστοσύνης στα αεροπλάνα. Αλλά πάντα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Και ποιος μπορεί να αδικήσει τους Ιταλούς;
Η «σκουάντρα ατζούρα» ήταν η μοναδική ομάδα που πήγε στη χώρα της Λατινικής Αμερικής με πλοίο. Ένα ταξίδι που κράτησε δύο εβδομάδες και συνέβαλε σημαντικά στο αποκλεισμό της, καθώς οι παίκτες της ήταν εκτός ρυθμού, αφού δεν είχαν προπονηθεί καθόλου όλο εκείνο το χρονικό διάστημα. Ωστόσο, η απόφαση των Ιταλών να μην διαλέξουν το αεροπλάνο για τη μετακίνησή τους είχε να κάνει με την ομάδα της Τορίνο και τον αφανισμό της έναν χρόνο νωρίτερα (1949) όταν είχε ξεκληρίσει την θρυλική της ομάδα που ήταν η βάση της εθνικής Ιταλίας τότε.
Υπό τον φόβο ότι μπορεί να συμβεί κάτι ανάλογο οι Ευρωπαίοι προτίμησαν να ταλαιπωρηθούν, παρά να φτάσουν νωρίτερα.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1954: Ακόμα... ταξιδεύει η Ν. Κορέα
Θα μπορούσε να ήταν κάποιο από τα αστεία της εποχής. Ή αν γινόταν τώρα θα ήταν... ΜΕΜΕ. Ωστόσο, η ιστορία της Νοτίου Κορέας και της αποστολής της για να φτάσει στην Ελβετία το 1954 δεν είναι μόνο γνωστή. Αλλά θρυλική. Σχεδόν αστεία αν σκεφτεί κανείς τι είχαν περάσει και πόσο είχαν ταξιδέψει οι Ασιάτες.
Για να φτάσει στην Ευρώπη, η αποστολή της Νότιας Κορέας πήρε τρένο από τη Σεούλ στο Μπουσάν, μετά πλοίο για την Ιαπωνία και από εκεί αεροπλάνο. Το αεροπλάνο όμως δεν χωρούσε όλη την ομάδα! Χωρίστηκαν σε γκρουπ, άλλαξαν πτήσεις μέσω Καλκούτας και Μπανγκόκ και οι παίκτες πέρασαν συνολικά 65 ώρες μέσα σε αεροπλάνα, φτάνοντας στην Ελβετία μόλις 20 ώρες πριν το πρώτο τους ματς (όπου έχασαν 9-0 από την Ουγγαρία).
Παγκόσμιο Κύπελλο 1962 και 1970: Δεν ήταν δικαιολογίες ήταν... jet lag
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 οι πτήσεις μικρών ή και πιο μεγάλων αποστάσεων είτε για τους παίκτες, είτε για τους απλούς ανθρώπους έχουν γίνει ρουτίνα.
Ωστόσο, ακόμα οι ευρωπαϊκές ομάδες δεν είχαν δικές τους πτήσεις. Ούτε τα δικά τους αεροπλάνα για γίνεται ένα ταξίδι πιο σύντομο και πιο άνετο. Οι ευρωπαϊκές ομάδες άρχισαν να χρησιμοποιούν εμπορικές πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Η έλλειψη απευθείας πτήσεων σήμαινε 2 ή 3 ενδιάμεσους σταθμούς για ανεφοδιασμό, με το ταξίδι να διαρκεί πάνω από 24-30 ώρες, προκαλώντας έντονο jet lag.
Μάλιστα, πολλοί παίκτες της εποχής έκαναν παράπονα για την μειωμένη απόδοσή τους και θεωρούσαν ότι το jet lag έπαιζε μεγάλο ρόλο σε αυτό, καθώς χρειάζονταν αρκετές ημέρες, ώστε να επιστρέψουν στις κανονικές τους... ρυθμίσεις και επιδόσεις.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1998: Η μοναδική περίπτωση του Ντένις Μπέργκαμπ
Δύο πράγματα είναι γνωστά για τον Ντένις Μπέργκαμπ. Το απίθανο κοντρόλ του, αλλά και η φοβία του για τα αεροπλάνα. Ο Ολλανδός κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1994 έπρεπε να ξεπεράσει τον εαυτό του και την φοβία του, ώστε να παίξει με τη φανέλα των «οράνιε». Στο Μουντιάλ της Γαλλίας, που έγινε το 1998, τα πράγματα ήταν πιο εύκολα για εκείνον τόσο εντός όσο και εκτός αγωνιστικού χώρου.
Ο «Iceman» αντί για αεροπλάνο προτίμησε να πάρει το προσωπικό του αμάξι για να ταξιδέψει στη Γαλλία και μετέπειτα να κινείται είτε με αυτό, είτε με το πούλμαν της εθνικής Ολλανδίας. Το γεγονός ότι δεν είχε να πετάξει του αφαίρεσε ένα μεγάλο ψυχολογικό βάρος και δεν είναι τυχαίο ότι σε εκείνο το τουρνουά έκανε μερικά από τα καλύτερα παιχνίδια του με την εθνική ομάδα της Ολλανδίας, σημειώνοντας και ένα από τα καλύτερα γκολ σε Μουντιάλ, όπως εκείνο με αντίπαλο την Αργεντινή.
Παγκόσμιο Κύπελλο 2026: Η πρόκληση της ηπειρωτικής μετακίνησης και τα... ιπτάμενα ξενοδοχεία
Στο Μουντιάλ του 2026, το οποίο διεξάγεται σε τρεις χώρες (ΗΠΑ, Μεξικό, Καναδάς), οι αποστάσεις είναι χαοτικές. Αλλά πλέον οι ανέσεις, η τεχνολογία έχουν φτάσει σε τόσο υψηλό επίπεδο που είναι υπέρ των αθλητών. Μιας και υπάρχουν... ιπτάμενα ξενοδοχεία με τις ομάδες να μετακινούνται πλέον με ειδικά διαμορφωμένα αεροσκάφη (όπως Boeing 777 ή Airbus A350), όπου οι θέσεις γίνονται πλήρως κρεβάτια (flat-beds), υπάρχουν ειδικά συστήματα φωτισμού για την καταπολέμηση του jet lag, καθώς και εξατομικευμένα μενού high-protein που ετοιμάζουν οι σεφ της κάθε ομάδας κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Παράλληλα η FIFA κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, ώστε να... μηδενίσει τις αποστάσεις. Η αρμόδια αρχή θέλει οι παίκτες να είναι όσο το δυνατόν πιο φρέσκοι και να γράφουν πολλά χιλιόμετρα εντός αγωνιστικού χώρου και όχι στα ταξίδια που κάνουν από τη μία πόλη στην άλλη.
Γι' αυτό τον λόγο και έχει δημιουργήσει τη στρατηγική «Clusters»: Επειδή μια ομάδα μπορεί να παίξει στο Βανκούβερ και μετά στο Μέξικο Σίτι (μια απόσταση μεγαλύτερη από το ταξίδι Μαδρίτη-Μόσχα!), η FIFA χώρισε τους ομίλους σε γεωγραφικές ζώνες (Ανατολική, Κεντρική, Δυτική) ώστε να μειωθούν οι ώρες πτήσεις των παικτών κατά την πρώτη φάση.