Το Μουντιάλ 2026 συνεχίζεται με τον προημιτελικό Γαλλία - Μαρόκο, ένα ματς που κάποτε ήταν κάτι πολύ πιο ένοχο από μια απλή ποδοσφαιρική αναμέτρηση.
Είναι ένας προημιτελικός Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά μοιάζει να είναι κάτι περισσότερο από ποδόσφαιρο κι αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Γαλλία εγκαθίδρυσε ένα προτεκτοράτο στο Μαρόκο που διήρκεσε από το 1912 έως το 1956.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι αγώνες μεταξύ της Γαλλίας και του Μαρόκου έχουν τον χαρακτήρα μετααποικιακών αναμετρήσεων. Το ιστορικό των μεταξύ του ποδοσφαιρικών αγώνων αρχίζει πολύ πριν από τις ταραχές και τις εξεγέρσεις κατά της αποικιοκρατίας, μέσω των οποίων το Μαρόκο ανέκτησε την ανεξαρτησία του τόσο από τους Γάλλου, αλλά και από τους Ισπανούς.
Πολύ πριν από το Μουντιάλ 2026, στην Καζαμπλάνκα του 1937
Ιστορικός θεωρείται ο αγώνας που έγινε στην Καζαμπλάνκα στις 11 Απριλίου 1937, μεταξύ της μαροκινής ομάδας και της δεύτερης ομάδας της Γαλλίας. Η γαλλική κυβέρνηση και η Γαλλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία είχαν ξεκαθαρίσει ότι επρόκειτο για αγώνα «για προπαγανδιστικούς σκοπούς». Η γαλλική αποικιακή κυβέρνηση πλήρωσε τα έξοδα για να μεταβεί η γαλλική ομάδα στο Μαρόκο.
Ο γνωστός για τη σκληρότητά του στρατηγός Σαρλ Νογκές, ο οποίος ηγήθηκε των βίαιων εκστρατειών της αποικιακής διοίκησης για την καταστολή του εξεγέρσεων, υποδέχτηκε την Γαλλική ομάδα στην έδρα του προτεκτοράτου στην πρωτεύουσα, Ραμπάτ, μια ημέρα πριν από τον αγώνα. Το μαροκινό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου χρονολογείται από το 1916, τέσσερα χρόνια μετά την εγκαθίδρυση του γαλλικού προτεκτοράτου.
Αυτή ήταν η τέταρτη φορά που η γαλλική, Β’ ομάδα ταξίδευε στην αποικία του Μαρόκου και τις τρεις προηγούμενες είχε νικήσει, αλλά το Μαρόκο έχανε πάντα.
Το Μουντιάλ 2026, οι δάσκαλοι, οι μαθητές και οι «ζουάβες»
Σύμφωνα με όσα ανέφερε πριν από λίγα χρόνια στο βραβευμένο αμερικανικό διαδικτυακό περιοδικό «New Lines Magazine» η Κάθριν Φιπς, ιστορικός του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, ο απόλυτα ελεγχόμενος Τύπος της εποχής αποκαλούσε την Γαλλία «patrie» (πατρίδα) και παρουσίαζε το Μαρόκο ως υπανάπτυκτο παιδί που χρειάζεται καθοδήγηση. Χαρακτήριζε δε τον αγώνα ως μια αναμέτρηση «ανάμεσα στους δασκάλους, τους εκπροσώπους του γαλλικού ποδοσφαίρου και τους μαθητές, τους νεαρούς Μαροκινούς παίκτες».
Η Φιπς ανέφερε ότι την ημέρα του αγώνα οι «ζουάβες» με τις φανταχτερές στολές του -Μαροκινοί στρατιώτες στον γαλλικό στρατό - έπαιζαν μουσική στο πλήθος. Το Μαρόκο νίκησε τους Γάλλους με 4-2. Οι Μαροκινοί στο στάδιο ήταν ενθουσιασμένοι βλέποντας την εξέλιξη του ματς ως μια αντιαποικιακή επίδειξη μαροκινής δύναμης. Βέβαια μόνο τρία από τα 11 μέλη της ομάδας, οι Μέκκι, Τρίμπο και Λάρμπι Μπεν Μπαρέκ, ήταν Μαροκινοί. Οι υπόλοιποι ήταν όλοι λευκοί Ευρωπαίοι που ζούσαν στο Μαρόκο. Αυτό οφειλόταν στην γαλλική αποικιακή πολιτική. Η Ligue du Maroc de Football είχε αποφασίσει το 1936 ότι όλες οι ομάδες έπρεπε να έχουν τουλάχιστον τρεις Ευρωπαίους παίκτες για να συμμετάσχουν στο πρωτάθλημα.
Η γειτονική Αλγερία που αντέγραψε το Μαρόκο
Το 1938, ο κυβερνήτης της Αλγερίας έγραψε στον Νογκές για να του εξηγήσει ότι θα εισήγαγε παρόμοιους φυλετικούς κανονισμούς για τις δικές του ποδοσφαιρικές ομάδες «για να αποτρέψει την εκφύλιση ποδοσφαιρικών αγώνων μεταξύ Ευρωπαίων και «ιθαγενών» σε εθνοτικές, πολιτικές ή κοινωνικές αντιπαλότητες». Ο Νογκές απάντησε ότι αυτοί οι κανονισμοί υπήρχαν ήδη στο Μαρόκο.
Οι μικτές ποδοσφαιρικές ομάδες, αυτές στις οποίες συμμετείχαν άποικοι και ντόπιοι, δημιουργούσαν την εικόνα ειρηνικής συνύπαρξης και συνεργασίας μεταξύ Γάλλων και Μαροκινών. Η πραγματικότητα πάντως ήταν λίγο διαφορετική και καθόλου ισότιμη.
Ακόμα και τα ταξίδια μεταξύ διαφορετικών πόλεων για αγώνες αποκάλυπταν το βάθος της αποικιακής ανισότητας. Οι Μαροκινοί δεν μπορούσαν να μετακινούνται ελεύθερα ούτε καν εντός της Γαλλικής Ζώνης του Μαρόκου. Χρειάζονταν ειδική άδεια για να μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών περιοχών υπό γαλλικό έλεγχο, μια άδεια που χορηγούνταν κατά την κρίση των γαλλικών αρχών.
Για να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για αγώνες ή στις ισπανικές ή διεθνείς ζώνες του Μαρόκου, χρειαζόταν βίζα και διαβατήριο, τα οποία ήταν πολύ πιο δύσκολο να αποκτήσουν οι Μαροκινοί συγκριτικά με τους Ευρωπαίους.
Οι χαρισματικοί Μαροκινοί ποδοσφαιριστές και το «μαύρο μαργαριτάρι»
Οι Μαροκινοί παίκτες κάθε έπρεπε να είναι ιδιαίτερα χαρισματικοί. Οι τρεις Μαροκινοί παίκτες που ήταν μέλη της ομάδας του 1937 ήταν πολύ καλύτεροι από τους Ευρωπαίους παίκτες, ιδιαίτερα ο Μπεν Μπάρεκ. Ο πρώτος ποδοσφαιριστής με το παρατσούκλι «la perle noire» («το μαύρο μαργαριτάρι»), ένα παρατσούκλι που αργότερα δόθηκε στον γεννημένο στη Μοζαμβίκη Εουσέμπιο και στη συνέχεια στον Βραζιλιάνο Πελέ, ο Μπεν Μπάρεκ απέδειξε την αξία του με μια απίθανη εμφάνιση για την ομάδα του 1937, η οποία απέφερε την μεταγραφή του στην Μαρσέιγ το 1938.
Το 1931, ο Ραούλ Ντιάν, γιος του πολιτικού Μπλεζ Ντιάν από τη Γαλλική Γουιάνα, έγινε ο πρώτος παίκτης αφρικανικής καταγωγής σε γαλλική ποδοσφαιρική ομάδα. Αλλά ο Μπεν Μπάρεκ ήταν ο πρώτος Βορειοαφρικανός. Παρά τους κανονισμούς που περιόριζαν τους Μαροκινούς παίκτες, ο Μπεν Μπάρεκ κατάφερε να κάνει το πρώτο βήμα. Σήμερα, ουδείς αμφισβητεί το μεταναστευτικό υπόβαθρό των ποδοσφαιριστών της εθνικής Γαλλίας.
Το ποδόσφαιρο ως βιτρίνα ή ως εργαλείο και η FIFA
Το ποδόσφαιρο ήταν ένας επιπλέον τρόπος να παρουσιάσουν οι Γάλλοι έναν κόσμο αγγελικά πλασμένο στο Μαρόκο στη διάρκεια της δικής του κυριαρχίας. Μετά την απελευθέρωσή από τη Γαλλία πριν από 70 χρόνια, δηλαδή το 1956, για τους Μαροκινούς έγινε ένα εργαλείο για να δείξουν την υποστήριξή τους στο πόλεμο ανεξαρτησίας της Αλγερίας. Σε κάποιους αυτό δεν άρεσε. Το 1958 η μαροκινή ομάδα αποκλείστηκε για δύο χρόνια από τη FIFA επειδή είχε παίξει έναν αγώνα εναντίον της αλγερινής ομάδας FLN,
Η ποδοσφαιρική ομάδα FLN (Équipe de football du Front de Libération Nationale) ήταν μια de facto εθνική ομάδα της Αλγερίας που σχηματίστηκε τον Απρίλιο του 1958, κατά τη διάρκεια του Αλγερινού Πολέμου για την Ανεξαρτησία από τη Γαλλία. Αποτελούνταν από κορυφαίους επαγγελματίες Αλγερινούς ποδοσφαιριστές που αγωνίζονταν στη Γαλλία, οι οποίοι εγκατέλειψαν τις καριέρες τους και πιθανή συμμετοχή στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1960. Η συγκεκριμένη ομάδα θεωρήθηκε τρομοκρατική από τη γαλλική κυβέρνηση.
Τα χρόνια πέρασαν, Γάλλοι και Μαροκινοί έχουν αναμετρηθεί αρκετές φορές σε διάφορα αθλήματα, ενώ για δεύτερη φορά διασταυρώνουν τα ξίφη τους σε Μουντιάλ.