Η δύσκολη ζωή του Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ, πρώην μπασκετμπολίστα μεταξύ άλλων του Άρη και του ΠΑΟΚ, ήταν γεμάτη περιπέτειες ως την τελευταία ημέρα.
Όταν στις 22 Νοεμβρίου 2023 ο Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ, το θηρίο των 211 εκατοστών που πέθανε σήμερα (5/5/2026) ξεχασμένος στο Πουέρτο Ρίκο, διαγνώστηκε με καρκίνο του παχέος εντέρου, ήταν 60 ετών. Λογικά, κάπου στο κρεβάτι κάποιου νοσοκομείου θα έκανε τον απολογισμό μιας ζωής που είχε τα πάντα. Δύσκολα παιδικά χρόνια, μπασκετικά μεγαλεία όπως τα απολαμβάνουν οι παίκτες του ΝΒΑ, θριάμβους στα ευρωπαϊκά παρκέ, ένα σκάνδαλο ντόπινγκ στην Ελλάδα, επιχειρήσεις, κατάθλιψη, πολιτική, ναρκωτικά, φυλακή και πλέον το τέλος που πλησίαζε.
Γεννημένος στις 25 Οκτωβρίου 1963 στο Μπονίτο του Πουέρτο Ρίκο, ήταν το ένα από τα οκτώ παιδιά και το ένα από τα δύο αγόρια του Χερμάν Ορτίθ Ριβέρα και της Έλμπα Ρίχος Γκονζάλες, ενός δασκάλου και μιας δασκάλας στο Πουέρτο Ρίκο.
Το όνειρό του ήταν να γίνει μπασκετμπολίστας και τα κατάφερε φτάνοντας ως τα μέρη μας. Εκπροσώπησε το Πουέρτο Ρίκο σε τέσσερις Ολυμπιακούς Αγώνες -1988 στη Σεούλ, 1992 στη Βαρκελώνη, 1996 στην Ατλάντα και 2004 στην Αθήνα- μαζί με τέσσερα Παγκόσμια Κύπελλα. Επιλέχθηκε 15ος στο NBA Draft του 1987 από τους Utah Jazz, συμμετέχοντας σε 64 αγώνες σε δύο σεζόν, πριν ακολουθήσει μια επιτυχημένη καριέρα σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, και φτάνοντας στην ένταξή του στο Hall of Fame της FIBA το 2019.
Το ξεκίνημα του Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ και από το NBA στην Ευρώπη
Φοίτησε στο Λύκειο Μπέντζαμιν Χάρισον στο Κέι του Πουέρτο Ρίκο, όπου μπουσούλησε μπασκετικά. Έπαιξε κολεγιακό μπάσκετ για τους Oregon State Beavers και βρέθηκε στους Τζαζ, όπου υπέγραψε πολυετές συμβόλαιο, αλλά έμεινε ελεύθερος στις 7 Φεβρουαρίου 1990.
Είχε ξεκινήσει την επαγγελματική του καριέρα στην Baloncesto Superior Nacional (BSN) του Πουέρτο Ρίκο σε ηλικία 17 ετών με την Atléticos de San German. Οδήγησε την ομάδα στο πρώτο της πρωτάθλημα το 1985.
Μετά το ΝΒΑ άρχισε το ευρωπαϊκό του ταξίδι. Με την ισπανική Σαραγόσα αρχικά, όπου αγωνίστηκε σε 27 παιχνίδια, με μέσο όρο 17,4 πόντους και 6,4 ριμπάουντ ανά παιχνίδι. Συνέχισε στη Ρεάλ Μαδρίτης, παίζοντας 14 παιχνίδια με μέσο όρο 17,3 πόντους και 7,1 ριμπάουντ. Το 1990 υπέγραψε στην Μπαρτσελόνα,. Έπαιξε σε 34 παιχνίδια και είχε μέσο όρο 14,9 πόντους και 7,8 ριμπάουντ. Παρέμεινε στον σύλλογο για τη σεζόν 1991-92 πριν μετακομίσει στην Ανδόρα, όπου σε 31 ματς είχε μέσο όρο 16,0 πόντους και 9,0 ριμπάουντ ανά αγώνα, το υψηλότερο ρεκόρ καριέρας του. Ο Ορτίθ έπαιξε για την Ουνικάχα Μάλαγα τη σεζόν 1993-94 και μετακόμισε στην Ελλάδα, όπου έπαιξε σε ΓΣ Λάρισας (1994-95), Ηράκλειο (1995-96) και Άρη (1996-97 και 1997-98).
Ο Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ ντοπαρισμένος στον ΠΑΟΚ
Το 1998 είχε ενταχθεί στον ΠΑΟΚ όταν βρέθηκε θετικός σε αναβολικά στεροειδή κατά τη διάρκεια ελέγχου αντιντόπινγκ. Οι ελληνικές αρχές του επέβαλαν διετή αποκλεισμό για την παράβαση. Ο Ορτίθ αρνήθηκε δημόσια ότι έκανε χρήση των ουσιών και δήλωσε αθώος, υποστηρίζοντας ότι το αποτέλεσμα του τεστ ήταν εσφαλμένο.
Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, έχοντας αποχωρήσει πλέον από το επαγγελματικό μπάσκετ, εισήλθε στον κλάδο της εστίασης, συνιδρύοντας μαζί με τη σύζυγό του, την ηθοποιό Νιρίτα Ρουίς, μητέρα της βολεϊμπολίστριας κόρης τους Νέιρα, μια πιτσαρία στη La Parguera, παράκτια περιοχή στο Πουέρτο Ρίκο. Διαχειρίστηκε την πιτσαρία για πέντε χρόνια, αλλά ανακοίνωσε την πώλησή της τον Οκτώβριο του 2023.
Ακολούθησε πολιτική καριέρα, εντασσόμενος στο Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (PPD), το οποίο υποστηρίζει τη διατήρηση της κοινοπολιτειακής θέσης του Πουέρτο Ρίκο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις γενικές εκλογές του 2008 διεκδίκησε μια έδρα στη Γερουσία του Πουέρτο Ρίκο, αλλά δεν εξελέγη και αποχώρησε από την πολιτική. Το έριξε στο ποτό και απ’ ό,τι φάνηκε σε πολλά άλλα.
Ο Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ και η σύλληψη για ναρκωτικά
Στις 29 Ιουνίου 2011, ομοσπονδιακοί πράκτορες στο Πουέρτο Ρίκο έκαναν έφοδο σε ένα ενοικιαζόμενο ακίνητο που ανήκε στον Ορτίθ. Κατασχέθηκαν 218 φυτά μαριχουάνας μαζί με 40 φυσίγγια συμβατά με τουφέκια AR-15. Ο Ορτίθ, κατηγορούμενος για εν γνώσει και εκ προθέσεως κατοχή μαριχουάνας με πρόθεση διανομής, αντιμετώπισε πιθανή μέγιστη ποινή φυλάκισης 40 ετών. Τα καλλιεργούσε στο σπίτι του. Δεν είχε χρήματα να πληρώσει δικηγόρο και ορίστηκε δημόσιος συνήγορος. Η κατάθλιψη τον είχε σφιχταγκαλιάσει.
Δήλωσε ένοχος για τις κατηγορίες τον Νοέμβριο του 2011, στο πλαίσιο συμφωνίας παραδοχής. Τον Απρίλιο του 2012 καταδικάστηκε σε ποινή έξι μηνών σε ομοσπονδιακή φυλακή και εννέα μήνες κατ' οίκον περιορισμό και εποπτευόμενη αποφυλάκιση, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής απεξάρτησης από τα ναρκωτικά και της κοινωφελούς εργασίας. Στη φυλακή του Γκουαϊνάμπο διάβαζε ασταμάτητα. Τον Ιούλιο του 2016 διατάχθηκε να εκτίσει επιπλέον 45 ημέρες φυλάκισης για παραβίαση των όρων της εποπτευόμενης αποφυλάκισής του, συγκεκριμένα επειδή δεν συμπλήρωσε τις απαιτούμενες ώρες κοινωνικής εργασίας.
Ο καρκίνος με τον οποίο διαγνώστηκε είχε ως αποτέλεσμα όλα αυτά να περάσουν σε δεύτερη μοίρα για τον Ορτίθ, ο οποίος δήλωσε θα τον αντιμετώπιζε με την ίδια αποφασιστικότητα που επέδειξε στην καριέρα του στο μπάσκετ.
Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση τον Ιανουάριο του 2025, με τους φίλους του να δηλώνουν σοκαρισμένοι από τη σημαντική απώλεια βάρους των περίπου 28 κιλών. Επανεισήχθη στο νοσοκομείο στις αρχές του Φεβρουαρίου του 2025, οπότε έγιναν εκκλήσεις για αιμοδοσία από τους οπαδούς για να βοηθήσουν στη θεραπεία του. Ο χρόνος όμως μετρούσε αντίστροφα για τον Χοσέ Πικουλίν Ορτίθ.