Σπύρος Παπαδόπουλος στο iefimerida: «Ο χρόνος είναι ύπουλος. Σε σκάβει όπως η υγρασία και δεν το παίρνεις χαμπάρι»

Ο Σπύρος Παπαδόπουλος μιλά στο iefimerida για την καλοκαιρινή περιοδεία του «Sexy Laundry», τη φθορά του χρόνου, την πολιτική διάσταση της τέχνης, τον Ολυμπιακό, τους νέους σκηνοθέτες και τη βαθιά ελληνική μας αντίφαση.

Τέσσερα χρόνια συνεχών sold out δεν είναι συνηθισμένη υπόθεση για μια θεατρική κωμωδία. Το «Sexy Laundry» της Καναδής συγγραφέα Μισέλ Ριμλ, με πρωταγωνιστές τον Σπύρο Παπαδόπουλο και τη Ρένια Λουιζίδου, έχει καταφέρει να μιλήσει σε θεατές κάθε ηλικίας μέσα από μια ιστορία για τη συμβίωση, την επιθυμία και τις φθορές που αφήνει ο χρόνος πάνω στους ανθρώπους και τον τρόπο τους να δημιουργούν και να διατηρούν σχέσεις.

Ο ίδιος ο Σπύρος Παπαδόπουλος υπογράφει και τη σκηνοθεσία της παράστασης, η οποία αυτό το καλοκαίρι βγαίνει σε περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, ξεκινώντας στις 27 Ιουνίου από το Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού και συνεχίζοντας σε Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Νίκαια και Θέατρο Βράχων, πριν ακολουθήσουν οι επόμενοι σταθμοί της. Λίγο πριν βάλει ξανά βαλίτσες για τον δρόμο, μιλήσαμε μαζί του για τον χρόνο, τη φθορά, την τέχνη, την τηλεόραση, τον Ολυμπιακό, τους νέους σκηνοθέτες και όσα εξακολουθούν να τον συγκινούν.

Μόλις άκουσα ότι θα κάνετε περιοδεία σκέφτηκα την κόπωση. Μπαίνεις σε ένα αυτοκίνητο, φεύγεις, πας σε μια νέα πόλη, σε νέο κοινό, κάθε μέρα ξανά από την αρχή.

Η αλήθεια είναι ότι έχω χρόνια να το κάνω. Έχω κάνει αρκετές περιοδείες, 50 πιάτσες μέσα σε ένα καλοκαίρι. Έχει το ενδιαφέρον του, αλλά και πάρα πολύ μεγάλη κούραση. Εγώ δεν είμαι και καλός στα οργανωτικά. Θέλω δύο-τρεις ανθρώπους δίπλα μου να μου λένε πού παίζουμε, να με βάλουν στη σκηνή και να με αφήσουν.

Ποιο είναι το ενδιαφέρον, λοιπόν, για εσάς;

Κάθε κοινωνία έχει την τοπολαλιά της. Τους νιώθεις τους ανθρώπους. Άλλος ψυχισμός. Σε άλλες πόλεις βρίσκεις κάτι πιο τραχύ, σε άλλες κάτι πιο ευαίσθητο. Σε άλλες γελάνε σε πράγματα που δεν τα περίμενες, που δεν τα έπιασαν ούτε στην Αθήνα, και τρελαίνεσαι.

Και γιατί τώρα περιοδεία;

Γιατί δεν δούλεψα έναν χρόνο, είχα διάφορα θεματάκια. Και μιας και δεν δούλεψα, είπαμε με τη Ρένια -επειδή το έργο το έχουμε αγαπήσει και νομίζουμε ότι μπορούμε να το πάμε και είκοσι χρόνια ακόμα- να μην λήξει άδοξα. Τώρα που είμαι σε θέση, είπαμε να κάνουμε μια σωστή περιοδεία στην Ελλάδα και να το τελειώσουμε έτσι.

Βρίσκω πολύ ενδιαφέρον στο «Sexy Laundry» τον παράγοντα της διάρκειας. Σήμερα, με τα social media, οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αντέξουν τη διάρκεια, ακόμα και στα πιο απλά πράγματα. Πόσο μάλλον στον έρωτα.

Συμφωνώ. Ο χρόνος πια τεμαχίζεται σε μικρά κομματάκια. Ακόμα και οι φράσεις είναι κομμένες, οι λέξεις κομμένες. Δεν υπάρχει συνέχεια και βάθος χρόνου. Νομίζω ότι οι άνθρωποι που μένουν μαζί δεν το κάνουν πάντα για σωστούς και καλούς λόγους. Μπορεί να είναι φοβίες, μπορεί να είναι ότι ο ένας φωλιάζει μέσα στον άλλον. Η δική μας συμβίωση στο έργο δεν είναι τέτοια. Είναι ένα ζευγάρι που δεν του λείπει τίποτα. Έχει υγεία, αγάπη, χρήματα, οικογένεια. Ούτε απιστίες ούτε τίποτα. Και η συγγραφέας το βάζει σε μια ιδανική συνθήκη για να δείξει τι κάνει ο χρόνος πάνω σε ένα ζευγάρι. Τη φθορά που προκαλεί ο χρόνος, τόσο ανεπαίσθητα, που δεν την καταλαβαίνεις. Και φτάνεις μια μέρα και νομίζεις ότι φταίει ο άλλος. Απλώς δεν είχαμε τον νου μας. Ο χρόνος είναι ύπουλος. Σε σκάβει όπως η υγρασία και δεν το παίρνεις χαμπάρι.

Σας φοβίζει το πέρασμα του χρόνου;

Όπως όλους, νομίζω. Κοιτάξτε, εγώ πιστεύω ότι είμαι 15 χρόνια μικρότερος. Αν ακούσω κάποιον να είναι 60-65 χρονών, λέω «πω πω, μεγάλος άνθρωπος». Και μετά λέω «ώπα, κι εγώ το έχω περάσει ήδη». Αλλά δεν κάθομαι να το σκέφτομαι. Δεν έχω επαφές με τον καθρέφτη. Τις μηχανές μου καβαλούσα, τις μηχανές μου καβαλάω. Τη βάρκα μου καβαλούσα, τη βάρκα μου καβαλάω. Δεν έχει αλλάξει κάτι στην ποιότητα της ζωής μου.

Είστε νοσταλγός;

Ναι, ναι. Μου αρέσει να θυμάμαι. Απλώς είναι περίεργο το πώς λειτουργεί το πέρασμα του χρόνου μέσα στο μυαλό. Κάτι που το θυμάμαι πεντακάθαρα από όταν ήμουν δέκα χρονών, μου φαίνεται σαν να έγινε πριν πέντε χρόνια.

Μέσα στα τέσσερα χρόνια της παράστασης, υπάρχουν πράγματα που τα βλέπετε αλλιώς σήμερα;

Σε κάνει το κοινό να τα βλέπεις αλλιώς. Η αντίδρασή του σου φωτίζει αλλιώς το κείμενο. Υπάρχουν σημεία στο έργο που θα στοιχημάτιζες ότι δεν έχουν γέλιο και πέφτει τεράστιο γέλιο. Και μετά λες «μα γιατί;». Και εκ των υστέρων καταλαβαίνεις γιατί συμβαίνει.

Μπορείτε να νιώσετε θεατής μιας παράστασης στην οποία παίζετε;

Όχι. Προσπαθώ να είμαι πάσχον πρόσωπο. Να μην βγαίνω έξω από αυτό. Γι’ αυτό δεν βαριέμαι και δεν κουράζομαι, ακόμα κι αν παίζω ένα έργο τέσσερα, πέντε, έξι χρόνια. Γιατί προσπαθώ να είμαι μέσα.

Αυτό είναι κάτι που χτίσατε συνειδητά ή το είχατε εξαρχής;

Και τα δύο. Με επηρέασαν και τα διαβάσματά μου. Στη δική μου ιδιοσυγκρασία αυτό ταίριαζε πολύ. Και με απαλλάσσει από πολλούς κινδύνους.

Τι εννοείτε;

Αν είσαι πάσχον πρόσωπο, δεν είναι εύκολο να μπουν διάβολοι στο μυαλό σου. Ότι κουράστηκα, βαριέμαι, πεινάω, τι ωραία είναι αυτή η κοπέλα στη δεύτερη σειρά..

 Έχετε βρεθεί ποτέ να χρησιμοποιείτε ευκολίες ως ηθοποιός;

Λόγω χαρακτήρα δεν θα το επέτρεπα στον εαυτό μου. Είμαι πολύ εγωιστής.

 Τι σημαίνει «εγωιστής»;

Δεν επιτρέπω ευκολίες στον εαυτό μου. Δεν μου αρέσει να κόβω δρόμο. Ακόμα κι αν είμαι κουρασμένος και ξέρω ότι αν κόψω από έναν δρόμο θα γλυτώσω δέκα λεπτά περπάτημα, δεν το κάνω. Και το εννοώ κυριολεκτικά. Σαν να βάζω μικρά στοιχηματάκια και μου αρέσει να τα κερδίζω.

Άρα, βλέπετε τη ζωή σαν παιχνίδι;

Ακριβώς. Αλλά το παιχνίδι είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για τα παιδιά που το παίζουν.

Ως παιδί ήσασταν έτσι;

Απολύτως έτσι. Όσο μπορούσα να παίζω, γιατί δούλευα μικρός, παίζαμε μέχρι την άκρη. Με ανοιγμένα κεφάλια, με αίματα, με πετροπόλεμο. Ό,τι κάναμε, μέχρι τέλους. Ο κόσμος των αγοριών τότε ήταν έτσι. Δεν τον ξέραμε αλλιώς.

Είναι γνωστό ότι είστε Ολυμπιακός. Ήσασταν στο OAKA στον αγώνα με τη Ρεάλ;

Ναι, ήμουν.

Νιώσατε να βγαίνετε εκτός εαυτού;

Βγαίνω αλλά δεν φαίνεται. Σπάει η καρδιά μου συνέχεια. Δεν το αντέχω. Κανονικά δεν έπρεπε να πάω, αλλά δεν μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό. Δεν βλέπω ούτε τις επαναλήψεις. Μόνο αν κερδίζει η ομάδα πάω μετά και βλέπω τα στιγμιότυπα μέχρι το πρωί.

Υπάρχουν άλλες συγκινήσεις σήμερα που να σας δίνουν αυτή την αδρεναλίνη;

Αυτό που σου δίνει η ομάδα σου δεν μπορεί να το υποκαταστήσει τίποτα. Και σε ενώνει με τα νιάτα σου. Και στα δώδεκά μου έτσι αντιδρούσα και τώρα έτσι αντιδρώ.

Για να επανέλθουμε στο «Sexy Laudry», με τις τέσσερις χρονιές sold out, γιατί το κοινό έχει αγαπήσει τόσο πολύ αυτό το ζευγάρι;

Η συγγραφέας έχει μεγάλο χάρισμα. Ξέρει πάρα πολύ καλά τον κόσμο των ανδρών και το ανδρικό μυαλό. Έχει φιλοτεχνήσει αυτούς τους δύο ανθρώπους με το διαφορετικό λογισμικό άντρα-γυναίκα. Και όλοι βλέπουν τον εαυτό τους πάνω στη σκηνή. Δεν αναφέρομαι μόνο σε ανθρώπους που είναι 25 χρόνια μαζί. Έρχονται παιδιά 18-20 χρονών και λένε «βλέπω τους γονείς μου». Είναι τόσο αναγνωρίσιμο αυτό.

Μήπως είναι και παρηγορητικό σήμερα το γνώριμο;

Έχετε πολύ δίκιο. Όπως αποσυναρμολογούνται όλα κάθε μέρα, έχουμε ανάγκη κάποιες σταθερές. Ακόμα και αν είναι ότι «με βασανίζει η γυναίκα μου» ή «βασανίζω τον άντρα μου». Είναι μια σταθερά.

Πιστεύετε ότι η τέχνη οφείλει να παίρνει θέση;

Νομίζω οφείλει να παίρνει θέση ακόμα και σε αυτό που μπορεί να συμβεί. Δεν λέω ότι οφείλει να είναι στρατευμένη, αλλά η τέχνη οφείλει να απευθύνεται σε πολίτες, άρα σε πολιτικά όντα. Άρα οφείλει να κάνει πολιτική. Πρέπει έχει ως κέντρο τον άνθρωπο και το καλό του ανθρώπου. Και να προειδοποιεί. Να μεγαλώνει ανθρώπους με άλλου είδους κεραίες, άλλου είδους μάτια στη ζωή.

Όταν επιλέγετε έργα, το σκέφτεστε αυτό;

Ποτέ δεν διαλέγω έργο μόνο για το ταμείο. Θέλω να μπορώ να απαντήσω στον φίλο μου που θα με ρωτήσει «γιατί το ανέβασες;». Δεν θέλω ποτέ η απάντηση να είναι «γιατί θα βγάλω πολλά χρήματα». Πρέπει να έχει κάτι από πίσω.

Το κοινό έχει αλλάξει;

Δεν το έχω παρατηρήσει συνειδητά, αλλά αποκλείεται να μην έχει αλλάξει. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα τελευταία χρόνια έρχονται πάρα πολλά νέα παιδιά στο θέατρο. Και αυτό μόνο κέρδος μπορεί να είναι.

Πηγαίνετε θέατρο;

Ναι, πηγαίνω.

Υπάρχουν νέοι σκηνοθέτες που σας ενδιαφέρουν;

Ο Κουτλής μου αρέσει πολύ και ο Δημήτρης Καραντζάς που έχει κάνει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Και ο Άρης Μπινιάρης.

Αν σας έλεγε ο Δημήτρης Καραντζάς, για παράδειγμα, «έχω έναν ρόλο για εσάς», θα το κάνατε;

Με τα χίλια. Ναι, θα το έκανα.

Τηλεόραση βλέπετε;

Όχι. Ποτέ δεν έβλεπα. Μόνο ποδόσφαιρο, μπάσκετ και ταινίες.

Ούτε τα δικά σας;

Όχι. Δεν μπορώ.

Το «Στην Υγειά μας» ήταν μια τομή στην ελληνική τηλεόραση.

Εγώ το ζούσα αυτό από μικρός. Στις παλιές κουζίνες, στις γειτονιές του Κορυδαλλού, γινόντουσαν αυτά. Δυο φορές την εβδομάδα μαζευόντουσαν σπίτια, έφερνε ο καθένας τα δικά του γιατί υπήρχε φτωχολογία, και στηνόταν γλέντι. Το είχα μέσα στο αίμα μου αυτό.

Στην προσωπική σας ζωή υπάρχουν ακόμα τέτοια σκηνικά;

Βέβαια. Και τα οργανώνω εγώ. Πολύ συχνά.

Πιστεύετε ότι επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη ως Έλληνες;

Είναι κάποια πράγματα που έχουμε ως λαός για τα οποία δεν μας αντέχω. Έχουμε πολλούς λόγους να ντρεπόμαστε.

Πιστεύετε στην ευτυχία;

Ευτυχία σε διάρκεια δεν υπάρχει. Είναι σαν τον έρωτα. Είναι εντάσεις. Με το τίποτα γίνομαι ευτυχισμένος. Αν βρεθώ με τον γιο μου και κάνουμε μια ωραία κουβέντα, μπορεί όλη μου η μέρα να γίνει χαρούμενη. Ή αν πάρω μια πένα που μου αρέσει. Ή αν φάω ένα ωραίο πιάτο φαγητό.

 Ετοιμάζετε κάτι άλλο επαγγελματικά;

Λέμε του χρόνου, τον Φλεβάρη του ’27, να κάνω τον «Κατά φαντασίαν ασθενή» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά για τρεις μήνες.

Ο Πειραιώτης επιστρέφει στον Πειραιά.

Ωραίο θα ήταν αυτό.