fbpx «Πάπισσα Ιωάννα»: Στη Λυρική το «βλάσφημο» μυθιστόρημα του Ροΐδη -Σε ένα σκηνικό-λαβύρινθο | ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | iefimerida.gr
×
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΑΠΟ 8 ΜΑΡΤΙΟΥ

«Πάπισσα Ιωάννα»: Στη Λυρική το «βλάσφημο» μυθιστόρημα του Ροΐδη -Σε ένα σκηνικό-λαβύρινθο

Πάπισσα Ιωάννα
24|02|2020 | 11:56
Η πρώτη εικόνα για την Πάπισσα Ιωάννα - η στιγμή της μεταμόρφωσης σε άνδρα

Το συγκλονιστικό έργο του Ροΐδη που «χτυπήθηκε» στην εποχή του λόγω της δριμείας κριτικής που ασκούσε στους εκπροσώπους και τις πρακτικές της εκκλησίας ανεβαίνει στην Εθνική Λυρική Σκηνή.

Πάππισσα Ιωάννα, «ωραία ως άνθος του λειμώνος, σοφή ως βίβλος του Ινκμάρου, πανούργος ως αλώπη», με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Ροΐδης την πρωταγωνίστρια ηρωίδα του, της οποίας τον βίο παρακολουθεί από τη στιγμή της γέννησής της έως τον ατιμωτικό θάνατό της. Παράλληλα, οι άγριες σκηνές πλήθους, οι έντονα φορτισμένες συναισθηματικά καταστάσεις, αλλά και το φιλοσοφικό και ιστορικό υλικό, προσφέρουν μια ιδανική αφετηρία για ένα πολύ ενδιαφέρον λιμπρέτο.
Μία παράσταση, που στήνεται σαν ένας δαιδαλώδης λαβύρινθος στη σκηνή της Λυρικής.

« Πάπισσα Ιωάννα » στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Ο Γιώργος Βασιλαντωνάκης συνέθεσε την Πάπισσα Ιωάννα μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών. Το έργο αποτελείται από δύο πράξεις και χωρίζεται σε δεκαπέντε σκηνές.
Η «Πάπισσα Ιωάννα« είναι παραγγελία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στον συνθέτη Γιώργο Βασιλαντωνάκη για τον εορτασμό των 80 χρόνων του οργανισμού, έρχεται, 154 χρόνια μετά την κυκλοφορία του «αντιχριστιανικού και κακοήθους» μυθιστορήματος του Εμμανουήλ Ροΐδη.
«Η ηρωίδα ελίσσεται σε δυο μουσικά σύμπαντα. Το πρώτο αφουγκράζεται το ιστορικό και γεωγραφικό πλαίσιο του έργου, λειτουργώντας “περιγραφικά”. Το δεύτερο επεμβαίνει με τρόπο ψυχολογικό, συναισθηματικό, πνευματικό αλλά και υπόγειο, αφαιρετικό και υπερβατικό, αντηχώντας ενίοτε και τη φωνή του Ροΐδη. Οι δύο αυτοί μουσικοί κόσμοι άλλοτε λειτουργούν αυτόνομα, άλλοτε συνυπάρχουν ή συγκρούονται» αναφέρει ο Γιώργος Βασιλαντωνάκης.

Το ποιητικό κείμενο που υπογράφει ο συγγραφέας Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης βασίζεται στο ομώνυμο έργο του Ροΐδη, το οποίο μιλάει για μια γυναίκα που έφθασε να πάρει τον θρόνο του Πάπα κρύβοντας τη γυναικεία της φύση.

«Στη Λυρική ένα καινοτόμο και μεγαλειώδες πεζογράφημα»

Ο λιμπρετίστας Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης συνοψίζει μέσα σε λίγες λέξεις την πολυδαίδαλη ιστορία που πραγματεύεται το έργο: «Τελικά, το τετραπέρατο κορίτσι που έζησε, λέει, τον ένατο αιώνα και μεταμφιεσμένο σε άνδρα κατάφερε να αναρριχηθεί τόσο ψηλά ώστε να κατακτήσει και αυτόν ακόμα τον παπικό θρόνο υπήρξε ή δεν υπήρξε στ’ αλήθεια; Φρόντισε πράγματι η ρωμαιοκαθολική εκκλησία να εξαφανίσει κάθε ίχνος από τη σύντομη θητεία του στην αγία έδρα, θητεία που, όπως θέλει ο θρύλος, έλαβε χώρα μεταξύ των παπών Λέοντος Δ΄ και Βενέδικτου Γ΄; Έμεινε όντως έγκυος (ενόσω ποντίφικας) και γέννησε στη μέση του δρόμου εμπρός στα έκπληκτα μάτια των Ρωμαίων; Είτε συνέβησαν είτε δεν συνέβησαν όλα τούτα, το μόνο βέβαιο είναι πως το πρόσωπο αυτό έδωσε έμπνευση στον καινοτόμο Ροΐδη για ένα μεγαλειώδες πεζογράφημα».

«Ενας δυστοπικός λαβύρινθος» αναφέρει ο σκηνοθέτης για την παράσταση στην ΕΛΣ

Η Εθνική Λυρική Σκηνή ανέθεσε τη σκηνοθεσία της νέας όπερας σε έναν από τους πιο σημαντικούς θεατρικούς σκηνοθέτες της νέας γενιάς, τον Δημήτρη Καραντζά. Ο σκηνοθέτης σημειώνει: «Η παράσταση επιχειρεί να παρακολουθήσει την υπαρξιακή περιπλάνηση της Ιωάννας από τα χρόνια της αθωότητας έως την ενθρόνισή της. Παρακολουθούμε όλες τις μεταμορφώσεις ενός όντος που έχει μια βαριά μοίρα να εκπληρώσει. Η Ιωάννα κορίτσι, η Ιωάννα γυναίκα, η Ιωάννα χωρίς φύλο, η Ιωάννα πάπας, η Ιωάννα ενώπιον του πλήθους που θα τη λιντσάρει. Ένας δυστοπικός λαβύρινθος στον οποίο η Ιωάννα, ενώπιον παρατηρητών που την υποκινούν, θα περάσει από την αθωότητα στην απληστία, από την άγνοια στη γνώση, στη συντριβή και πάλι στην απελευθέρωση».

Πάπισσα Ιωάννα η Χρύσα Μαλιαμάνη

Το εντυπωσιακό σκηνικό –έναν λαβύρινθο σε δύο διαστάσεις– υπογράφει η Εύα Μανιδάκη, τα κοστούμια η Ιωάννα Τσάμη και τους φωτισμούς ο Αλέκος Αναστασίου. Συνεργάτες στη σκηνοθεσία είναι η Γκέλυ Καλαμπάκα, ενώ στην κινησιολογία ο Τάσος Καραχάλιος.
Τη μουσική διεύθυνση υπογράφει ένας νέος ανερχόμενος Έλληνας αρχιμουσικός, ο Στάθης Σούλης, ο οποίος έλαβε ιδιαιτέρως θετικές κριτικές για τη διεύθυνσή του στον Σιμόν Μποκκανέγκρα της ΕΛΣ, αλλά και για πολλές παραγωγές της Εναλλακτικής Σκηνής.
Στον ρόλο του τίτλου μια νέα Ελληνίδα υψίφωνος, η Χρύσα Μαλιαμάνη, η οποία γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου και σπούδασε μονωδία στο Νέο Ωδείο με τη Βαρβάρα Τσαμπαλή (δίπλωμα με άριστα παμψηφεί). Ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ανώτατη Μουσική Ακαδημία του Βύρτσμπουργκ της Γερμανίας με την Τσέρυλ Στούντερ.

μαυροασπρη
Στον ρόλο του τίτλου μια νέα Ελληνίδα υψίφωνος, η Χρύσα Μαλιαμάνη

Η νέα φιλόδοξη παραγωγή θα παρουσιαστεί για τρεις μοναδικές παραστάσεις, στις 8, 15 και 22 Μαρτίου 2020, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, σε μουσική διεύθυνση Στάθη Σούλη και σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά.
Η ανάθεση για τη νέα όπερα υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

80 χρόνια Εθνική Λυρική Σκηνή

Με την Πάπισσα Ιωάννα, η Εθνική Λυρική Σκηνή κάνει ένα ακόμα σημαντικό βήμα στην πολιτική αναθέσεων του Καλλιτεχνικού Διευθυντή Γιώργου Κουμεντάκη, πάνω σε σπουδαία έργα της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, η οποία έχει στόχο αφενός να δώσει ώθηση στη δημιουργικότητα των Ελλήνων συνθετών και αφετέρου να δημιουργήσει ένα νέο οπερατικό ρεπερτόριο με σημαντικά ελληνικά έργα. Μετά τη μεγάλη επιτυχία που σημείωσαν όπερες όπως, μεταξύ άλλων, το Ζ του Μηνά Μπορμπουδάκη, η Κερένια κούκλα του Τάσου Ρωσόπουλου, τα Οράματα και θάματα του Δημήτρη Μαραγκόπουλου στην Εναλλακτική Σκηνή, αλλά και η οπερέτα Μήδεια του Νίκου Κυπουργού, η Πάπισσα Ιωάννα έρχεται πάνω στη συμπλήρωση των 80 ετών της ΕΛΣ, για να γιορτάσει και να αναδείξει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία.

Γιώργος Βασιλαντωνάκης «Πάπισσα Ιωάννα»
Ποιητικό κείμενο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Εμμανουήλ Ροΐδη
8, 15, 22 Μαρτίου 2020 / Ώρα έναρξης 18.30
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Παραγγελία της ΕΛΣ για τα 80χρονά της / Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση
Μουσική διεύθυνση Στάθης Σούλης / Σκηνοθεσία Δημήτρης Καραντζάς

ΣΧΟΛΙΑ