Ο Στάθης Λιβαθινός επιστρέφει στην αρχαία τραγωδία, με τη σταθερή ομάδα συνεργατών του, με μια νέα, μεγάλη θεατρική παραγωγή υψηλών καλλιτεχνικών προδιαγραφών.
To Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, σε συμπαραγωγή με την εταιρεία παραγωγής Λυκόφως, και στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων της Ακαδημίας Αθηνών (1926-2026), παρουσιάζει την παράσταση «Εκάβη – Στη σκιά της Πολιτείας», σε σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού, στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, την Πέμπτη 25 και την Παρασκευή 26 Ιουνίου.
Η τελευταία θεατρική παράσταση που θα δούμε στο Ηρώδειο
Η παράσταση αποκτά ξεχωριστό συμβολικό και ιστορικό βάρος, καθώς αποτελεί την τελευταία θεατρική παραγωγή που θα παρουσιαστεί στον εμβληματικό χώρο του Ωδείου Ηρώδου Αττικού πριν από την έναρξη των εργασιών ανακαίνισής του.
Λίγο πριν την πρεμιέρα της, ο Στάθης Λιβαθινός μιλά στο iefimerida για την παράσταση, το θέατρο και τον ρόλο του στην Ακαδημία Αθηνών.
Όπως αναφέρει, αυτή τη φορά το στοίχημα της ομάδας του είναι ιδιαίτερα μεγάλο, γιατί και ο τρόπος παρουσίασης της τραγωδίας αποτελεί ένα δημιουργικό αίνιγμα.
«Εργαστήκαμε πολύ πάνω στη χρήση της μάσκας, των προσωπείων δηλαδή, σε συνεργασία με τον σπουδαίο Αργεντινό καλλιτέχνη Camilo Betancor. Το αποτέλεσμα θα είναι μια παράσταση που, ακόμη και αισθητικά, δεν θα θυμίζει τίποτα από όσα έχουμε κάνει μέχρι σήμερα», τονίζει ο Στάθης Λιβαθινός.
Η «Εκάβη» του Ευριπίδη, γραμμένη στα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, αποτυπώνει έναν κόσμο σε κρίση, όπου το δίκαιο και οι ηθικές αξίες έχουν καταρρεύσει. Μέσα σε αυτό το τοπίο βίας και απώλειας, η άλλοτε κραταιά Εκάβη, συντετριμμένη από την απώλεια και εκτεθειμένη στην ιστορική βία, έρχεται αντιμέτωπη με τη διάλυση κάθε σταθεράς του κόσμου της. Βασίλισσα, μητέρα, αιχμάλωτη, φέρει πάνω στο σώμα της τα ίχνη του πολέμου και της ανθρώπινης ωμότητας ενώ, μέσα στην αποσάθρωση κάθε έννοιας δικαίου, οδηγείται σταδιακά σε μια οριακή κατάσταση όπου ο πόνος, η εκδίκηση, η ηθική και η δικαιοσύνη απλώς συγχέονται.
Απέναντι σε αυτή τη συντριβή, τα αποσπάσματα από την «Πολιτεία του Πλάτωνα» φέρνουν μια διαφορετική οπτική: το δίκαιο ως βάση μιας αρμονικής κοινωνίας και την αλήθεια ως κάτι που ξεπερνά τα φαινόμενα. Άξονας της σκηνοθεσίας είναι συγκεκριμένα «Ο μύθος του Σπηλαίου» - η εμβληματική πλατωνική αλληγορία για την πλάνη, τη γνώση και τη δυνατότητα αφύπνισης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Εκάβη φωτίζεται εκ νέου, σε έναν κόσμο όπου, πέρα από τους αθώους νεκρούς, κανείς δεν μένει ηθικά αλώβητος.
«Η Εκάβη αντιπαρατίθεται ισότιμα στον κόσμο των ανδρών και πληρώνει βαρύ τίμημα»
Μιλώντας στο iefimerida ο Στάθης Λιβαθινός για τη σύνδεση της «Εκάβης» του Ευριπίδη με την «Πολιτεία» του Πλάτωνα αναφέρει τα εξής:
«Το ένα έργο συναντά κατά κάποιον τρόπο το άλλο, καθώς στην Εκάβη το ζήτημα του δικαίου και της δικαιοσύνης κατέχει κεντρική θέση. Πρόκειται για ένα θέμα που, κατά τη γνώμη μου, απασχολούσε τόσο τον ίδιο τον Ευριπίδη όσο και την εποχή του. Βέβαια, δεν αλλοιώσαμε καθόλου το έργο του Ευριπίδη, τα στοιχεία που προσθέσαμε είναι ελάχιστα και λειτουργούν περισσότερο ως προεκτάσεις των γραμμών που ήδη υπάρχουν στο κείμενο, φωτίζοντας ορισμένες πτυχές του. Δεν παρεμβαίνουν στη βασική δομή του έργου ούτε μεταβάλλουν τον πυρήνα του».
«Η σύνδεση της Εκάβης με την έννοια της πολιτείας»
«Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό έργο, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται η μορφή της Εκάβης. Για εμάς, το πρόσωπο αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία. Η σύνδεση της Εκάβης με την έννοια της πολιτείας και της δικαιοσύνης μάς βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα όσα θέλει να μας πει το έργο για την ηθική και την ανθρώπινη στάση απέναντι στην αδικία. Ωστόσο, θα ήθελα πρώτα να σας μιλήσω για την ίδια την Εκάβη.
Η σημασία της για μένα συνδέεται με μια άτυπη, κρυμμένη τριλογία που διατρέχει τη δουλειά μου. Για πρώτη φορά εγώ και η ομάδα μου συναντήσαμε την Εκάβη όταν παρουσιάσαμε την «Ιλιάδα» του Ομήρου το 2013. Εκεί υπήρχε ήδη η μορφή της Εκάβης, την οποία ερμήνευε η Μαρία Σαβίδου. Στη συνέχεια ακολούθησε το |Τρίτο Στεφάνι|, όπου επίσης συναντούμε μια εξαιρετικά δυνατή γυναικεία μορφή και τώρα αυτή η πορεία ολοκληρώνεται με την ίδια την «Εκάβη» του Ευριπίδη. Ίσως είναι σύμπτωση, ίσως και όχι, αλλά και στις τρεις αυτές περιπτώσεις τον ρόλο ερμήνευσε η Μαρία Σαβίδου. Με έναν τρόπο πραγματοποιήσαμε μια βαθιά μελέτη πάνω σε αυτό το υλικό και πάνω σε αυτή τη γυναικεία μορφή.
Η Εκάβη δεν είναι απλώς μια απελπισμένη μητέρα. Είναι μια γυναίκα με τεράστια εσωτερική δύναμη, γεμάτη πάθος, πόνο και έντονα συναισθήματα. Αντιπαρατίθεται ισότιμα στον κόσμο των ανδρών και πληρώνει βαρύ τίμημα γι’ αυτό».
Μέσα από αυτή τη συνάντηση τραγωδίας και φιλοσοφίας, η παράσταση μετατρέπεται σε πεδίο στοχασμού, όπου αναμετρώνται τα όρια της επίγνωσης, του ανθρώπινου μέτρου και της ευθύνης.
Η «Εκάβη» του Ευριπίδη αναδεικνύει με συγκλονιστικό τρόπο τον ανθρώπινο πόνο και τη μεταμόρφωση της οδύνης σε εκδίκηση, μέσα στο σκοτεινό τοπίο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Μια διαχρονική τραγωδία που φωτίζει τα όρια της δικαιοσύνης και της ηθικής σε συνθήκες απόλυτης καταστροφής.
100 χρόνια Ακαδημία Αθηνών
Η παράσταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων της Ακαδημίας Αθηνών (1926-2026), μέλος της οποίας είναι ο Στάθης Λιβαθινός.
Η Ακαδημία Αθηνών, κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας της 5ης Δεκεμβρίου 2024, εξέλεξε τον σκηνοθέτη Στάθη Λιβαθινό ως τακτικό μέλος της, στην προκηρυχθείσα έδρα «Θεατρική Τέχνη», στη Β’ Τάξη των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών.
«Το θέατρο χρειάζεται ζωντανούς ανθρώπους, με όρεξη, πάθος και σωστή εκπαίδευση»
Τι σημαίνει για τον Στάθη Λιβαθινό να είναι τακτικό μέλος στην Ακαδημία Αθηνών; «Δεν το σκέφτομαι ιδιαίτερα», απαντά μιλώντας στο iefimerida.
«Είναι κάτι εντελώς καινούριο για μένα. Νιώθω σαν πρωτοετής στην Ακαδημία. Η Ακαδημία αποτελεί τον σημαντικότερο πνευματικό θεσμό της χώρας. Βρίσκομαι ανάμεσα σε ανθρώπους εξαιρετικά μορφωμένους, ταλαντούχους και σημαντικούς και αυτό είναι μεγάλη τιμή για μένα. Ταυτόχρονα, αποτελεί και μια πρόκληση, να μπορέσω να προσφέρω κάτι στο θέατρο, αλλά και να εξελιχθώ ο ίδιος μέσα από αυτή τη συνύπαρξη.
Ελπίζω να σταθώ αντάξιος αυτών των ανθρώπων και να βοηθήσω το θέατρο από τη δική μου πλευρά όσο μπορώ. Όχι ότι το θέατρο χρειάζεται ιδιαίτερη βοήθεια. Αυτό που χρειάζεται είναι ζωντανούς ανθρώπους, με όρεξη, πάθος και σωστή εκπαίδευση. Όταν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία, το κοινό θα βρεθεί και το θέατρο θα συνεχίσει να ανανεώνεται και να εξελίσσεται».
Η παράσταση παρουσιάζεται με αγγλικούς υπέρτιτλους.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Έλσα Ανδριανού
Σύνθεση κειμένων: Έλσα Ανδριανού, Στάθης Λιβαθινός
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Στάθης Λιβαθινός
Σκηνικά– Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Θοδωρής Αμπαζής
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Κινησιολογία - Διδασκαλία Μάσκας: Camilo Betancor
Σχεδιασμός ήχου - ηχοληψία: Κώστας Μιχόπουλος
Κατασκευή Μασκών: Εργαστήριο Δήμητρα Καίσαρη
Βοηθός σκηνοθέτη: Ηλέκτρα Μαγγίνα
Βοηθός σκηνογράφου - ενδυματολόγου: Έμιλυ Κουκουτσάκη
Βοηθός συνθέτη: Γιώργος Καρούμπαλος
Συντονιστής Παραγωγής: Νίκος Χαραλαμπίδης
Μετάφραση στα Αγγλικά Μελισσάνθη Γιαννούση
Εκτέλεση παραγωγής: Polyplanity Productions
Διεύθυνση παραγωγής: Γιολάντα Μαρκοπούλου, Βίκυ Στρατάκη
Συμπαραγωγή: Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου – Πολιτιστικός Οργανισμός Λυκόφως /Γιώργος Λυκιαρδόπουλος
ΠΑΙΖΟΥΝ (αλφαβητικά): Αντώνης Γιαννακός, Γιώργος Δάμπασης, Νίκος Καρδώνης, Νέστωρ Κοψιδάς, Άννα Μάγκου, Λίλλυ Μελεμέ, Πολυξένη Παπακωνσταντίνου, Ερατώ Πίσση, Θεοδοσία Σαββάκη, Μαρία Σαββίδου, Βιργινία Ταμπαροπούλου, Άρης Τρουπάκης
Μουσικοί επί σκηνής: Γιώργος Κοκκινάρης, κοντραμπάσο
Άγγελος Παππάς, ηλεκτρική κιθάρα
Ιάκωβος Παυλόπουλος, κρουστά
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ: Πέμπτη 25 Ιουνίου, 21.00 / Παρασκευή 26 Ιουνίου, 21.00
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: 95’
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: ΕΔΩ
Διακεκριμένη: 60€
Α’ Ζώνη: 55€
Β Ζώνη: 45€
Γ’ Ζώνη: 40€
Δ’ Ζώνη: 35€
E’ Ζώνη: 25€
ΣΤ’ Ζώνη: 20€
Περιορισμένης ορατότητας: 10€
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ:
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Δε-Πα 10:00-18:00 +30 2118008181
ΑΜεΑ: Δε-Πα 10:00-17:00 +30 2104834913