Ανεβοκατεβαίνει σε ένα χλιδάτο αυτοκίνητο, αποπνέει ένα effortless σικ, ανοίγει μια ομπρέλα για το θεατράλε της σκηνής και η Δόμνα Μιχαηλίδου ανακοινώνει χαμογελαστή ότι το υπουργείο της θα δώσει οικονομική ενίσχυση 10.000 ευρώ για μόνιμη μετεγκατάσταση στην ...ακριτική Ελλάδα.
Στη συνέχεια, καθισμένη στο ζεστό περιβάλλον του υπουργείου της διερωτάται τι θα γίνει όταν τελειώσουν τα λεφτά και υπόσχεται ότι «δουλεύουμε για να έχεις όλους τους λόγους για να μείνεις»... στην άλλη άκρη της χώρας.
Είδα και ξαναείδα το διαφημιστικό βίντεο της συμπαθούς υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι μάλλον κάτι διαφεύγει στα μέλη αυτής της κυβέρνησης. Πώς γίνεται να πιστεύουν ότι με τέτοια σκηνοθεσία μπορούν να προσεγγίσουν, έστω στο ελάχιστο, τους φτωχούς και αδύναμους ανθρώπους στους οποίους υποτίθεται ότι απευθύνονται. Είναι σαν από το Μανχάταν ή το Νότινγκ Χιλ να διαφημίζεις τη ζωή στα Μέγαρα και στο ακριτικό Σουφλί. Και να παροτρύνεις κάποιον που βρίσκεται σε απόγνωση -λόγω ανεργίας, στεγαστικής κρίσης, φτώχειας, ακρίβειας- να μετεγκατασταθεί σε μια παγωμένη πόλη της ακριτικής Ελλάδας, όπου αποδεδειγμένα είναι χειρότερα, για 10 χιλιάρικα.
Στην κυβέρνηση τρέφουν προφανώς φρούδες ελπίδες ότι μπορεί κάποιος να μετεγκατασταθεί στη βόρεια Ελλάδα με αυτό το ποσό. Όταν στα αστικά κέντρα (από όπου υποτίθεται θα μετακομίσουν) οι συνθήκες για πολλούς ανθρώπους είναι αβάσταχτες, με την ακρίβεια στα τρόφιμα και στην ενέργεια να ροκανίζει τα εισοδήματα και τη στεγαστική κρίση να μαίνεται, τότε μετά βεβαιότητας η ζωή στην επαρχία θα είναι διπλά αβίωτη. Η ελληνική επαρχία μαραζώνει και ερημώνει λόγω γήρανσης του πληθυσμού, ανεργίας ή φθηνών θέσεων εργασίας, έλλειψης υποδομών και κινήτρων. Μαστίζεται από έντονες περιφερειακές ανισότητες και σημαντική δημογραφική και οικονομική πίεση [Έκθεση ΙΟΒΕ, 2026).
Ακόμη και η εξ αποστάσεως εργασία στην ελληνική επαρχία είναι δύσκολη γιατί λείπουν οι υποδομές. Για να αναστηθούν τα χωριά και οι πόλεις της Ελλάδας, έστω από ψηφιακούς νομάδες, χρειάζονται ευρυζωνικά δίκτυα, τα οποία σπανίζουν. Στην Ελλάδα, εξάλλου, μόνο το 27,9% του πληθυσμού είχε πρόσβαση σε δίκτυα υψηλής ταχύτητας, το 2023, όταν ο μέσος όρος της Ευρώπης ήταν 78,8% (Digital Decade Report 2024). Η έρημος υποδομών είναι μεγαλύτερη στην περιφέρεια.
Το πρόγραμμα που διαφημίζει η Δόμνα Μιχαηλίδου εφαρμόστηκε ήδη πιλοτικά στον νομό Έβρου. Ένα χρόνο μετά την έναρξή του μετριούνται στα δάχτυλα τα άτομα που έκαναν χρήση του. Αν πιστέψουμε τον δήμαρχο Σουφλίου, Παναγιώτη Καλακίκο, για παράδειγμα, στην περιοχή του εγκαταστάθηκαν μόλις δύο άτομα. Ενώ ο δήμαρχος Ορεστιάδας δήλωσε πως κανείς δεν μπορεί να κατοικήσει σε περιοχή που δεν έχει σχολεία και άλλες υποδομές και δεν φτάνει το τρένο. «Να πάρει κάποιος 10.000 ευρώ και να εγκατασταθεί εδώ αλλά πού θα βρει δουλειά σε χωριά που έχουν ερημώσει;», είπε [Έθνος, 16/10]. Πρόσφατο είναι, εξάλλου, και το παράδειγμα της οικογένειας που αποχώρησε από τα Φουρνά Ευρυτανίας εντελώς απογοητευμένη. Παρότι εκείνοι πήραν κρατική επιδότηση ύψους 17.000 ευρώ, τους παραχωρήθηκε δωρεάν σπίτι και υπήρξε οικονομική συμβολή από μόνιμο κάτοικο του χωριού για την υποστήριξη του εγχειρήματος, εντούτοις εγκατέλειψαν και αποχώρησαν.
Επιπλέον, καιρός είναι να ξεφύγουμε από την αντίληψη ότι η επιδοματική πολιτική βελτιώνει το επίπεδο ζωής των πολιτών. Το «κράτος πρόνοιας» και ο «λαϊκισμός» συχνά ταυτίζονται, η επιδοματική πολιτική στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης χρησιμοποιήθηκε συχνά ως εργαλείο πελατειασμού. Ή αν, τέλος πάντων, το επίδομα αποτελεί ένα αναγκαίο «ανάχωμα στην ακρίβεια» και μια μορφή στοχευμένης κοινωνικής προστασίας, τουλάχιστον ας εξαγγέλλεται πιο ταπεινά.