H στεγαστική κρίση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα στην Ευρώπη, επηρεάζοντας τη ζωή, τα όνειρα και τις φιλοδοξίες εκατομμυρίων νέων ανθρώπων.
Στην πατρίδα μας, χιλιάδες οικογένειες δοκιμάζουν καθημερινά τις αντοχές τους, προσπαθώντας να διαχειριστούν το στεγαστικό ζήτημα. Το βάρος αυτό γίνεται ακόμη μεγαλύτερο για όσες από αυτές επωμίζονται το κόστος ζωής και στέγασης των παιδιών τους, που καλούνται να σπουδάσουν μακριά από τα σπίτια τους.
Η ουσιαστική στήριξη αυτών των οικογενειών, αλλά και κάθε νέου συμπολίτη μας, βρίσκεται στο επίκεντρο των δράσεων και πολιτικών που υλοποιούμε στο Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.
Ιδιαίτερα στο ζήτημα της φοιτητικής στέγης, το ΙΝΕΔΙΒΙΜ έχει μεταξύ άλλων σήμερα την ευθύνη για τη φύλαξη και συντήρηση 15 Φοιτητικών εστιών σε όλη την Ελλάδα, στις οποίες στεγάζονται και σιτίζονται πάνω από 5.700 φοιτητές.
Ασφαλώς, ο αριθμός των εστιών αυτών δεν επαρκεί για να καλυφθούν οι σημερινές αυξημένες ανάγκες για προσιτή, ποιοτική κι ασφαλή φοιτητική στέγη.
Αυτός είναι ο λόγος που η Κυβέρνηση μέσω του επικαιροποιημένου σχεδιασμού του Υπουργείου Παιδείας, προβλέπει από το 2027 τη διάθεση 734 εκατ. ευρώ, προκειμένου να κατασκευαστούν μέσω ΣΔΙΤ 8.600 νέες κλίνες σε φοιτητικές εστίες στα πανεπιστήμια Κρήτης, Θράκης, Θεσσαλίας, Δυτικής Μακεδονίας, Δυτικής Αττικής και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Επιπλέον, θα διατεθούν άλλα 226 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για την ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση των 15 φοιτητικών εστιών, αρμοδιότητας του ΙΝΕΔΙΒΙΜ.
Πέρα από την υλοποίηση του παραπάνω σχεδιασμού, που έχει ορίζοντα έναρξης το 2027, γίνονται πολλές ακόμη παρεμβάσεις στον ίδιο τομέα. Το ΙΝΕΔΙΒΙΜ πρωταγωνιστεί στην υλοποίηση αυτών των παρεμβάσεων, αξιοποιώντας τόσο τους δημόσιους πόρους που έχουμε στη διάθεσή μας , όσο και χρήματα που εξασφαλίστηκαν μέσω χορηγιών.
Στο πλαίσιο αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη :
- To έργο της ανακαίνισης της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών (ΦΕΑ) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, δυναμικότητας 278 κλινών, με προϋπολογισμό 25 εκ. ευρώ.
- Έχουν ανακαινιστεί οι κοινόχρηστοι χώροι των νέων εστιών ου Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθώς και παρεμβάσεις αναβάθμισης εσωτερικών χώρων στις φοιτητικές εστίες Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Καλαμάτας και Ηρακλείου.
- Αναβαθμίστηκαν εξολοκλήρου κι εξοπλίστηκαν με νέα έπιπλα 150 δωμάτια στις Φοιτητικές Εστίες Θεσσαλονίκης και Πάτρας.
- Έχει τοποθετηθεί νέος εξοπλισμός, όπως πλυντήρια, στεγνωτήρια, στρώματα και κλίνες, σε φοιτητικές εστίες σε όλη τη χώρα. Κι επίκειται η υπογραφή νέας σύμβασης, μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο των διαγωνιστικών διαδικασιών που προηγήθηκαν, για προμήθεια επιπλέον εξοπλισμού που θα καλύψει άμεσες ανάγκες.
Είναι σημαντικό ότι για πρώτη φορά επιχειρείται σε δημόσιες φοιτητικές εστίες του σύστημα της ελεγχόμενης εισόδου με κάρτα, με αρχή τις εστίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Στόχος μας να επεκταθεί το επόμενο διάστημα το μέτρο αυτό σε κάθε δημόσια εστία.
Γνωρίζουμε ότι οι ανάγκες για στέγαση είναι αυξημένες, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση, αφού πέραν της περιορισμένης δυναμικότητας των φοιτητικών μας εστιών στις τουριστικές αυτές περιοχές, είναι περιορισμένη και η προσφορά σπιτιών για ενοικίαση σε φοιτητές.
Στο πρόβλημα αυτό το ΙΝΕΔΙΒΙΜ απαντά με τη διάθεση πάνω από 4,6 κ. ευρώ, που διατίθενται για τη φιλοξενία φοιτητών σε ξενοδοχεία, σε πόλεις με περιορισμένη προσφορά στέγης. Συγκεκριμένα φιλοξενούμε σε ξενοδοχεία φοιτητές σε Χανιά, Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Φλώρινα, Μεσολόγγι, Κοζάνη, Διδυμότειχο και Αγρίνιο. Συνολικά 880 φοιτητές καλύπτουν τη στεγαστική τους ανάγκη με τον τρόπο αυτό.
Στην προσπάθεια να στηριχθούν στην πράξη οι ανάγκες των φοιτητών, η Κυβέρνηση υλοποιεί και μια ακόμη σειρά μέτρων και πολιτικών, όπως η χορήγηση φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος, τα κονδύλια για το οποίο έχουν αυξηθεί κατά 115% σε σχέση με το 2019. Αντίστοιχα αυξημένα είναι και τα κονδύλια για τη φοιτητική σίτιση κατά 48%.
Για να πιάνουν τόπο τα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων που διατίθενται για τις ανάγκες των φοιτητών μας, χρειάζεται να παρακολουθούμε από κοντά τον τρόπο που τα διαχειριζόμαστε, να εντοπίζουμε τα προβλήματα και να σχεδιάζουμε λύσεις, που θα τα επιλύουν.
Η εμπειρία που αποκτήσαμε τα προηγούμενα χρόνια, μας απέδειξε ότι το υπάρχον σύστημα διαχείρισης των φοιτητικών εστιών είναι σήμερα ξεπερασμένο. Με το υφιστάμενο μοντέλο, όπου άλλος αποφασίζει, άλλος πληρώνει, κι άλλος έχει την ευθύνη της λειτουργίας των εστιών, δεν θα μπορούμε πλέον να ανταποκριθούμε στην κύρια αποστολή μας, που είναι η διασφάλιση σύγχρονης κι ασφαλούς στέγης για τους χρήστες των φοιτητικών μας εστιών . Και την έλλειψη αυτή, θα την πληρώσουν μακροπρόθεσμα οι φοιτητές μας.
Θεωρούμε πως πλέον ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και πλέον απαιτούνται γενναίες, πλην αυτονόητες παρεμβάσεις.
Ως ΙΝΕΔΙΒΜ έχουμε πολύ ξεκάθαρη πρόταση. Θεωρούμε ότι η διαχείριση των δημόσιων φοιτητικών εστιών θα πρέπει να γίνεται κεντρικά, από έναν κρατικό φορέα, ο οποίος θα αναλάβει αποκλειστικά τη φοιτητική μέριμνα. Δηλαδή θα αναλάβει αποκλειστικά:
- Τη διαχείριση των εστιών, αφήνοντας στις Πρυτανικές Αρχές να ασκούν τη βασική τους ευθύνη, που είναι ο ακαδημαϊκός ρόλος, κι όχι η λειτουργία των εστιών. Η φύλαξη, η καθαριότητα, η τεχνική υποστήριξη, η ευθύνη ανακαίνισης και ανάπτυξης των εστιών, πρέπει να γίνεται σε κεντρικό επίπεδο. Όχι μόνον για λόγους αποτελεσματικότητας, αλλά κι εξοικονόμησης πόρων .
- Την εφαρμογή ενιαίων κριτηρίων στέγασης για το σύνολο των δικαιούχων φοιτητών. Δεν μπορεί να ισχύουν άλλα εισοδηματικά κριτήρια για παροχή δωρεάν φοιτητικής στέγης στη Θράκη κι άλλα στην Πάτρα. Ούτε είναι δυνατόν να υπάρχουν κενά δωμάτια σε εστίες, επειδή κάποιοι γραφειοκράτες αρνούνται να διευρύνουν - όταν αυτό είναι εφικτό - τα εισοδηματικά όρια, για να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων φοιτητών. Για μας δεν είναι ανεκτό να υπάρχουν φοιτητικές εστίες με κενά δωμάτια ή να φιλοξενούνται σε αυτές άνθρωποι που δεν δικαιούνται αυτή την παροχή.
- Την εφαρμογή ενιαίων κανόνων όσον αφορά τη διαμονή στις φοιτητικές εστίες. Η παροχή δωρεάν φοιτητικής στέγης δεν αποτελεί μόνον κοινωνικό δικαίωμα, αλλά και ευθύνη. Οι φοιτητικές εστίες δεν πρέπει να είναι ούτε «κέντρα διερχομένων» , ούτε χώροι παραβατικότητας. Είναι χώροι που δημιουργήθηκαν και συντηρούνται με χρήματα των φορολογουμένων κι έχουν σκοπό την ασφαλή και ποιοτική παραμονή των φοιτητών, οι οποίοι οφείλουν με τη σειρά τους να τους προστατεύουν σαν να είναι δική τους περιουσία .
Μόνον αν υπάρξει ένας κρατικός φορέας, ο οποίος θα αναλάβει αποκλειστικά τη φοιτητική μέριμνα, θα αποφύγουμε φαινόμενα και καταστάσεις που δεν μας τιμούν.
Η χώρα κάνει μια νέα αρχή με την κατασκευή και λειτουργία 8600 νέων φοιτητικών κλινών. Αυτή η νέα αρχή θα πρέπει να συνοδευτεί με ένα νέο μοντέλο διαχείρισης.
Αισθανόμαστε δικαιωμένοι γιατί την ίδια αντίληψη μοιραζόμαστε με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος εξήγγειλε το καλοκαίρι τη μετεξέλιξη του ΙΝΕΔΙΒΙΜ σε Οργανισμό συνολικής Φοιτητικής Μέριμνας, με πρώτη προτεραιότητα την υποστήριξη των φοιτητικών εστιών.
Το ΙΝΕΔΙΒΙΜ είναι έτοιμο να αναλάβει την ευθύνη αυτή.
*Η Άννα Ροκοφύλλου είναι Πρόεδρος του ΙΝΕΔΙΒΙΜ