Ο πειρασμός των πρόωρων εκλογών είναι διαχρονικός στην ελληνική πολιτική ζωή. Ειδικά επί κυβερνήσεων Μητσοτάκη κάθε φορά που η συγκυρία έμοιαζε ευνοϊκή, οι δικοί του τον συμβούλευαν να πάει «αιφνιδιαστικά» στις κάλπες. Δύο φορές ως σήμερα ο πρωθυπουργός έχει αποκρούσει το ενδεχόμενο, καλλιεργώντας έτσι ένα θεσμικό προφίλ. Το ζήτημα είναι αν θα αντισταθεί και αυτή τη φορά ή αν θα υποκύψει.
Η χώρα έχει μπει στο μεταξύ σε μια οιονεί προεκλογική περίοδο και κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει με σιγουριά αν οι εκλογές θα γίνουν τον προσεχή Οκτώβριο ή με το νέο έτος. Όσο κι αν ο πρωθυπουργός επιμένει για «εκλογές την άνοιξη με φουτεράκι», σημασία έχει ότι οι περισσότεροι τις περιμένουν νωρίτερα, το σύστημα βρίσκεται σε αναβρασμό και όλοι μαζί ζούμε σε μια αχρείαστη αβεβαιότητα.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι άρχισε ήδη η πιο αφόρητη και αντιπαραγωγική περίοδος της παροχολογίας, του λαϊκισμού και της προεκλογικής ασυναρτησίας. Η αντιπολίτευση έχει φτάσει τα όρια του παραλογισμού: Ένας Αριστερός καλλιτέχνης αποκάλεσε τον Τσίπρα «Τζοκόντα», νομίζοντας ότι έτσι τον εξυψώνει. Άλλος Αριστερός λέει, αντίθετα, τον Τσίπρα φεουδάρχη ηγεμόνα σε ΙΧ κόμμα με υποτακτικούς που τον προσκυνάνε. Δικηγόρος της Καρυστιανού δηλώνει ότι δεν αποκλείει να πάρουν αυτοδυναμία και να κυβερνήσουν. Ένας τέως ΠΑΣΟΚ και νυν ΕΛΑΣίτης θέλει να φορολογήσει 1.500 ΑΦΜ με έσοδα πάνω από 900.000 € για να βγάλει 4 δισ. Να τα μοιράσει στον λαό με τζάμπα εισιτήρια, αλλά μόνο Αθήνα και Θεσσαλονίκη και μόνο για Έλληνες. Ίσα που πρόλαβε ο Ανδρουλάκης να δώσει στους νέους, μέχρι τα 24, δωρεάν δημόσια μέσα μετακίνησης και ο Τσίπρας, πιο γαλαντόμος, έδωσε το τζάμπα σε όλους. Με άλλα λόγια, έχουμε καθημερινά και από μια κωμική παράσταση.
Όλοι αντιλαμβανόμαστε πόσο τραγικός και επικίνδυνος είναι αυτός ο δρόμος του λαϊκισμού, της άγνοιας και της ακοστολόγητης παροχολογίας. Ούτε η οικονομία ούτε η κοινωνία θα μπορέσουν να αντέξουν για πολλούς ακόμη μήνες, υπό αυτές τις συνθήκες. Όταν η προεκλογική περίοδος διαρκεί υπερβολικά αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η χώρα (και η κυβέρνηση) διατρέχουν τον κίνδυνο να παραλύσουν. Ήδη τα σενάρια για διπλές ή τριπλές εκλογές, για το ενδεχόμενο πολιτικής αστάθειας και μη σχηματισμού κυβέρνησης ανησυχούν επενδυτές και αγορές. Η εκλογή πολλών αντισυστημικών κομμάτων στο Κοινοβούλιο είναι ένας επιπλέον κίνδυνος που σίγουρα δεν καθησυχάζει. Το συστημικό κόμμα της αντιπολίτευσης, το ΠΑΣΟΚ, δεν δείχνει διάθεση μετεκλογικής συνεργασίας με το πρώτο κόμμα που θα είναι σίγουρα η ΝΔ, οπότε ο κίνδυνος αστάθειας πολλαπλασιάζεται. Στο μεταξύ, οι μεταρρυθμίσεις πάγωσαν και τη θέση τους πήραν οι περιοδείες, τα προεκλογικά εγκαίνια έργων και το κόψιμο κορδέλας.
Είναι αδιάφορο ποιος ξεκίνησε πρώτος τη σεναριολογία για πρόωρες εκλογές. Κάποιοι την αποδίδουν σε διαρροές από διάφορους υπουργούς που σταθερά εισηγούνται πρόωρες κάλπες όταν η ΝΔ προηγείται στις μετρήσεις. Άλλοι πάλι θεωρούν ότι το σενάριο διοχετεύτηκε σκόπιμα από το Μέγαρο Μαξίμου προκειμένου να μαζέψει την εσωκομματική γκρίνια που είχε συσσωρευτεί για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις άρσεις ασυλίας των βουλευτών.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι μια 9μηνη προεκλογική περίοδος σε αυτές τις συνθήκες δεν βοηθάει την πολιτική σταθερότητα. Η ΝΔ δύσκολα θα αποκτήσει αυτοδυναμία και αυτός ο άγνωστος Χ στην εκλογική εξίσωση μετράει αρνητικά για το πολιτικό κλίμα. Στο επόμενο διάστημα η ΝΔ δεν προσδοκά ιδιαίτερα πολιτικά οφέλη και δεν υπάρχει κάποιο πολιτικό ορόσημο ή ιστορικό ραντεβού για να αποκομίσει κέρδος. Αντίθετα, ίσως προστεθεί φθορά από υποθέσεις και σκάνδαλα, όπως αυτό στις πολεοδομίες. Κατά συνέπεια, είναι όντως σωστό να ακολουθούμε ως χώρα τον θεσμικό δρόμο και να κάνουμε εκλογές στο τέλος της τετραετίας. Αλλά ποιος αντέχει τον λαϊκισμό για τόσους μήνες;