Την προκήρυξη αναπληρωματικών εκλογών προκειμένου να πληρωθούν οι τρεις κενές βουλευτικές έδρες των Σπαρτιατών ζητά ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Α. Παπανδρέου και άλλοι τρεις βουλευτές του ΠΑΣΟΚ.
Το θέμα των τριών κενών βουλευτικών εδρών μετά την έκπτωση από το αξίωμά τους των τριών βουλευτών των Σπαρτιατών επαναφέρει το ΠΑΣΟΚ.
Στην ερώτησή τους προς τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο οι Γιώργος Παπανδρέου, Παναγιώτης Δουδωνής, Δημήτριος Μάντζος και Παύλος Χρηστίδης επισημαίνουν ότι αποτελεί «σημαντική υποχώρηση της δημοκρατικής αρχής» η λειτουργία της Βουλής των Ελλήνων με 297 βουλευτές, ως αποτέλεσμα έκπτωσης των τριών βουλευτών Σπαρτιατών βουλευτών.
Αφού κατηγορούν την κυβέρνηση πως «έχει επιλέξει τον δρόμο της σιωπής και της υπεκφυγής, καταπατώντας κάθε έννοια λογοδοσίας, αλλά και εκθέτοντας τη χώρα μας σε διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι το Συμβούλιο της Ευρώπης», καλούν τον αρμόδιο Υπουργό να δημοσιεύσει άμεσα το προεδρικό διάταγμα προκήρυξης αναπληρωματικών εκλογών στις εκλογικές περιφέρειες της Β' Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β' Θεσσαλονίκης.
Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της Ερώτησης:
Αθήνα, 09 Μαρτίου 2026 ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Εσωτερικών ΘΕΜΑ: «Άμεση προκήρυξη αναπληρωματικών εκλογών στις εκλογικές περιφέρειες Β’ Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β’ Θεσσαλονίκης για την πλήρωση των κενωθεισών βουλευτικών εδρών» Με τις αποφάσεις 9/2025 και 10/2025 του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 100 του Συντάγματος κρίθηκε η έκπτωση τριών βουλευτών της Κ.Ο. «Σπαρτιάτες» στις εκλογικές περιφέρειες Β’ Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β’ Θεσσαλονίκης, λόγω παραβίασης της εκλογικής νομοθεσίας (Π.Δ. 26/2012). Αποτέλεσμα των αποφάσεων αυτών είναι η λειτουργία της Βουλής των Ελλήνων από τότε με 297 βουλευτές, χωρίς μέχρι σήμερα η κυβέρνηση να έχει προκηρύξει αναπληρωματικές εκλογές, κατά τους ορισμούς των άρθρων 102 και 104 του Π.Δ. 26/2012.
Στις 25 Αυγούστου 2025, ο Βουλευτής Επικρατείας της Κ.Ο. ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Παναγιώτης Δουδωνής, κατέθεσε σχετική Ερώτηση (Α.Π.: 8182) προς το Υπουργείο σας, με θέμα την άμεση προκήρυξη αναπληρωματικών εκλογών στις εκλογικές περιφέρειες όπου κενώθηκε η έδρα, μέσω της δημοσίευσης του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος κατ’ εφαρμογή της εκλογικής νομοθεσίας, εκθέτοντας σε αυτή εμπεριστατωμένα και τα σχετικά συνταγματικά επιχειρήματα που απορρέουν από την εφαρμογή του άρθρου 53 παρ. 2 του Συντάγματος, διάταξη που αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση μη προκήρυξης αναπληρωματικών εκλογών κατά το τελευταίο έτος της βουλευτικής περιόδου.
Έξι και πλέον μήνες μετά την κατάθεση της Ερώτησης και ενώ αισίως από την 6η Οκτωβρίου 2025 διανύουμε τη Γ’ Σύνοδο της παρούσας Βουλευτικής Περιόδου, ως Υπουργείο δεν έχετε ακόμη απαντήσει, κατά παράβαση κάθε έννοιας λογοδοσίας. Η επιλογή αυτή όχι μόνο απαξιώνει την λαϊκή κυριαρχία, αλλά και την καθεαυτή έννοια του κοινοβουλευτικού ελέγχου, ως θεμέλιο διαφάνειας και δημοκρατικής νομιμοποίησης της εκτελεστικής εξουσίας.
Προκαλεί δε ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι, τόσο η κυβερνητική πλειοψηφία, όσο και ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων με δηλώσεις τους επιτρέπουν την λειτουργία της Βουλής με τον όλο αριθμό 297 βουλευτών και όχι 300, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει εκτεθεί δημόσια και με πειστικό τρόπο το σκεπτικό προς τούτο και ενώ σχεδόν το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας των συνταγματολόγων έχει συνομολογήσει ότι η κυβέρνηση οφείλει να προκηρύξει αναπληρωματικές εκλογές στις εκλογικές περιφέρειες όπου κενώθηκαν οι έδρες των Σπαρτιατών (ενδεικτικά: Ανθόπουλος: «Υποχρεωτικές οι αναπληρωματικές εκλογές», Τα Νέα/17.06.2025, του ίδιου: «Η απόφαση του ΑΕΔ: λάμψεις και σκιές», Τα Νέα/03.09.2025, Κοντιάδης: «Οι πλειοψηφίες στη Βουλή των 297», syntagmawatch.gr/17.06.2025, Τσιλιώτης: «Η ultravires οριστική απόφαση του ΑΕΔ για τους Σπαρτιάτες ή αλλιώς πώς ένα Ανώτατο Δικαστήριο υπερβαίνει τη δικαιοδοσία του, syntagmawatch.gr/11.06.2025, του ίδιου: «Οι αποφάσεις του ΑΕΔ για την ακύρωση της εκλογής 3 “Σπαρτιατών” βουλευτών. Άλλη μία δοκιμασία του Συντάγματος από τη δικαστική εξουσία, syntagmawatch.gr/25.07.2025, Ξηρός: «Οι Σπαρτιάτες στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Ακύρωση ανακήρυξης βουλευτών, πλήρης και ελλείπουσα σύνθεση της Βουλής, επανάληψη της ψηφοφορίας και αναπληρωματική εκλογή, constitutionalism.gr/20.06.2025, Βλαχόπουλος: «Κοινοβούλιο με κενές έδρες: Η προδιαγεγραμμένη κατάληξη μίας αδιέξοδης πορείας», in.g/15.06.2025, Παπανικολάου: «Υποχρεωτικές οι επαναληπτικές εκλογές μετά την απόφαση του ΑΕΔ, syntagmawatch.gr/19.06.2025, Καραμπατζός: «Η δημοκρατική αρχή σε δοκιμασία», Τα Νέα/14 & 15.06.2025, Σωτηρέλης: «Η υπόθεση των Σπαρτιατών στο Εκλογοδικείο (ΑΕΔ 9/2025 και 10/2025). Ερμηνευτικές αυθαιρεσίες και αναπάντητα ερωτηματικά», constitutionalism.gr/02.11.2025, κ.ο.κ).
Επειδή η δημοκρατική αρχή και η έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας δεν δύνανται να εμπίπτουν σε περιορισμούς και μικροκομματικούς υπολογισμούς της κυβερνητικής πλειοψηφίας, καταστρατηγώντας θεμελιώδεις αξίες και κανόνες του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Επειδή η σιωπή και η ανοχή της «κολοβής» συγκρότησης της Βουλής των Ελλήνων με μειωμένο αριθμό βουλευτών δεν συνάδει με το δημοκρατικό ήθος που οφείλει να διέπει την όλη λειτουργία της, τόσο σε επίπεδο κοινοβουλευτικών επιτροπών, όσο και Ολομέλειας.
Επειδή, όσο η κυβερνητική πλειοψηφία δεν δίνει διέξοδο στην έκφραση της βούλησης του εκλογικού σώματος στις οικείες εκλογικές περιφέρειες, απαξιώνει έτι περαιτέρω την κοινοβουλευτική αρχή και την αρχή της αντιπροσώπευσης.
Επειδή η εξαγγελία του πρωθυπουργού για τριεδρική εκλογική περιφέρεια απόδημου ελληνισμού κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 26 Ιανουαρίου 2026, όπως κατατέθηκε στη συνέχεια υπό τη μορφή σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών στη Βουλή των Ελλήνων στις 16 Φεβρουαρίου 2026 και ψηφίσθηκε μόνο από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ορισμένους ανεξάρτητους βουλευτές στις 4 Μαρτίου 2026, με το επιχείρημα ότι εμβαθύνεται η εκπροσώπηση και ενισχύεται η συμμετοχή του απόδημου ελληνισμού, θεωρείται τουλάχιστον υποκριτική, όσο παραμένει ακόμη σε εκκρεμότητα η πλήρωση των κενωθεισών εδρών στις εκλογικές περιφέρειες Β’ Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β’ Θεσσαλονίκης, με τη μη προκήρυξη και διενέργεια αναπληρωματικών εκλογών σε αυτές.
Επειδή η μη προκήρυξη και διενέργεια αναπληρωματικών εκλογών στις εκλογικές περιφέρειες Β’ Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β’ Θεσσαλονίκης εκτέθηκε ως σημαντική υποχώρηση της δημοκρατικής αρχής στην Ελλάδα από τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, κ.κ. Γιώργο Παπανδρέου και Δημήτρη Μάντζο, στο υπόμνημα: «Η Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Θεσμικοί Κίνδυνοι», που κατέθεσαν στην αρμόδια Επιτροπή Παρακολούθησης των Υποχρεώσεων της Ελλάδας (Monitoring Committee) του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάσθε κ. Υπουργέ:
Πότε θα δημοσιευθεί το Προεδρικό Διάταγμα προκήρυξης αναπληρωματικών εκλογών στις εκλογικές περιφέρειες Β’ Πειραιώς, Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών και Β’ Θεσσαλονίκης, στις οποίες κενώθηκαν οι βουλευτικές έδρες βάσει των αποφάσεων 9/2025 και 10/2025 του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου;
Οι ερωτώντες Βουλευτές Γεώργιος Παπανδρέου Παναγιώτης Δουδωνής Δημήτριος Μάντζος Παύλος Χρηστίδης.