Το πρώτο και ίσως σημαντικότερο συμπέρασμα από την έρευνα της Opinion Poll για το liberal.gr είναι ότι η πολιτική κυριαρχία της Κεντροδεξιάς δεν ταυτίζεται με την κοινωνική αποδοχή της.
Μόλις το 23,8% αξιολογεί θετικά τη σημερινή κυριαρχία της, ενώ το 58,5% την αξιολογεί αρνητικά. Αντίθετα, στους ψηφοφόρους της ΝΔ και στους πολίτες που αυτοτοποθετούνται στην Κεντροδεξιά τα ποσοστά θετικής αξιολόγησης ξεπερνούν το 60%, γεγονός που δείχνει ότι η ισχυρή στήριξη περιορίζεται κυρίως στον φυσικό πολιτικό της χώρο.Η κυριαρχία της δεν αποδίδεται τόσο στις δικές της επιτυχίες όσο στην αδυναμία των αντιπάλων.
Αυτό σημαίνει ότ ιη Κεντροδεξιά διαθέτει ισχυρή κομματική βάση,αλλά δυσκολεύεται να διαμορφώσει ευρύτερη κοινωνική συναίνεση. Αυτό σημειώνεται ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, όπου οι θετικές αξιολογήσεις μειώνονται αισθητά.
Η γενεακή αυτή διαφοροποίηση αποτελεί ίσως το σημαντικότερο διαρθρωτικό πρόβλημα για το μέλλον της.
Ένα δεύτερο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον, εύρημα αφορά το γιατί κυριαρχεί σήμερα η Κεντροδεξιά
Οι πολίτες δεν θεωρούν ως βασική αιτία την επιτυχία της κυβέρνησης.Αντίθετα αποδίδουν την κυριαρχία κυρίως:στην αδυναμία της αντιπολίτευσης (52,1%), στην έλλειψη αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης (41,5%). Την ίδια στιγμή, το 20,1% αναφέρεται στον Πρωθυπουργό,το 12,6% σε ένα πειστικό σχέδιο για τη χώρα,και μόλις το 6,9% στις ίδιες τις πολιτικές επιτυχίες της.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η σημερινή πολιτική κυριαρχία είναι περισσότερο αρνητική επιλογή απέναντι στην αντιπολίτευση παρά αποτέλεσμα ισχυρής θετικής δυναμικής.
Ωστόσο, η Κεντροδεξιά εξακολουθεί να θεωρείται το πιθανότερο κυρίαρχο ρεύμα. Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, οι πολίτες δεν προβλέπουν εύκολη ανατροπή.Το 46% πιστεύει ότι η Κεντροδεξιά θα συνεχίσει να κυριαρχεί τα επόμενα χρόνια, έναντι μόλις 27,1% που θεωρεί ότι αυτό δεν θα συμβεί.Στους ψηφοφόρους της Ν.Δ. το ποσοστό αυτό φθάνει το 72,3%, ενώ και στους αυτοπροσδιοριζόμενους Κεντροδεξιούς υπερβαίνει το 73%.Ακόμη και στον χώρο του Κέντρου, η σχετική πλειοψηφία θεωρεί πιθανότερη τη συνέχιση της κυριαρχίας της.
Επομένως, η πολιτική της ηγεμονία εξακολουθεί να θεωρείται το πιθανότερο σενάριο. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι δεν είναι πολιτικοί αλλά κοινωνικοοικονομικοί. Η έρευνα δείχνει ότι οι πολίτες δεν θεωρούν πως η μεγαλύτερη απειλή προέρχεται από την αντιπολίτευση.Αντίθετα, οι σημαντικότεροι κίνδυνοι είναι:η ακρίβεια και το κόστος ζωής (53,2%), τα σκάνδαλα και η διαφθορά (51,3%)και πολύ χαμηλότερα:μια ισχυρή αντιπολίτευση (14,9%), η κόπωση από τη μακρά παραμονή στην εξουσία (10,1%).
Ανάλογη είναι και η εικόνα όταν ζητείται να επιλεγεί ο πιο επικίνδυνος παράγοντας: πρώτα έρχονται τα οικονομικά προβλήματα, ακολουθεί η κοινωνική δυσαρέσκεια και στη συνέχεια τα ζητήματα διαφάνειας.
Το μήνυμα είναι σαφές: Η Κεντροδεξιά κινδυνεύει περισσότερο από τη φθορά της διακυβέρνησής της παρά από την ενίσχυση των αντιπάλων της. Οι πολίτες δείχνουν και τον δρόμο της διατήρησης της κυριαρχίας.Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι πολίτες δεν ζητούν κυρίως ιδεολογική ανασύνταξη αλλά αποτελεσματική διακυβέρνηση.Οι βασικές προτεραιότητες που αναδεικνύονται είναι:μείωση της ακρίβειας (46,9%), βελτίωση εισοδημάτων (37,1%), ενίσχυση του κράτους δικαίου και της διαφάνειας (29,2%), φορολογικές ελαφρύνσεις (27,5%), καλύτερη δημόσια υγεία (26,6%).
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι μεταρρυθμίσεις, το νέο πολιτικό προσωπικό ή ένα νέο στρατηγικό αφήγημα βρίσκονται αρκετά χαμηλότερα.Οι πολίτες φαίνεται να ζητούν πρώτα χειροπιαστά αποτελέσματα και μετά νέα πολιτικά αφηγήματα.
Η Κεντροδεξιά του μέλλοντος: περισσότερο φιλελεύθερη, αλλά και κοινωνικά υπεύθυνη
Η έρευνα καταγράφει και μια ενδιαφέρουσα μετατόπιση στην εικόνα της μελλοντικής Κεντροδεξιάς.Οι περισσότεροι επιλέγουν ως χαρακτηρισμό:«φιλελεύθερη και μεταρρυθμιστική» (22,7%), αλλά πολύ κοντά βρίσκεται και η επιλογή:«πατριωτική και κοινωνικά υπεύθυνη» (21,3%).Ακολουθεί η εικόνα μιας τεχνοκρατικής και αποτελεσματικής Κεντροδεξιάς (15,8%).
Επομένως, η κοινωνία δεν φαίνεται να επιθυμεί μια περισσότερο ιδεολογικά συντηρητική Κεντροδεξιά.
Αντίθετα, προτιμά ένα συνδυασμό φιλελευθερισμού, μεταρρυθμίσεων, πατριωτισμού, κοινωνικής ευθύνης, αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Οι αξίες αλλάζουν προτεραιότητες.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι ως σημαντικότερη σημερινή αξία της Κεντροδεξιάς αναδεικνύεται το Κράτος Δικαίου (47,7%), πολύ υψηλότερα από τον πατριωτισμό ή την ατομική ελευθερία. Ωστόσο, όταν οι πολίτες ερωτώνται ποιες αξίες πρέπει να ενισχυθούν στο μέλλον, προκρίνουν οικογένεια, ασφάλεια, κοινωνική αλληλεγγύη, οικονομική ελευθερία.
Παράλληλα, ως νέες πολιτικές προτεραιότητες αναδεικνύονται: η εκπαίδευση, η δημογραφική πολιτική,η επιχειρηματικότητα.Πρόκειται για μια ατζέντα που συνδυάζει κοινωνική πολιτική με αναπτυξιακό προσανατολισμό.
Συμπέρασμα: Πού βρίσκεται σήμερα η Κεντροδεξιά και ποιες είναι οι προοπτικές της;
Η έρευνα οδηγεί σε ένα αρκετά καθαρό συμπέρασμα.
Σήμερα, η Κεντροδεξιά παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη της χώρας, όμως η κυριαρχία αυτή βασίζεται περισσότερο στην αδυναμία της αντιπολίτευσης παρά σε μια ισχυρή κοινωνική αποδοχή των κυβερνητικών επιδόσεων. Διατηρεί υψηλή συσπείρωση στον φυσικό της χώρο, αλλά εμφανίζει περιορισμένη διείσδυση στις νεότερες ηλικίες και σημαντική κοινωνική επιφύλαξη.
Για το μέλλον, οι προοπτικές της παραμένουν θετικές, καθώς σχεδόν οι μισοί πολίτες θεωρούν πιθανή τη συνέχιση της κυριαρχίας της. Ωστόσο, η συνέχιση αυτή δεν θεωρείται δεδομένη. Θα εξαρτηθεί πρωτίστως από την ικανότητά της να αντιμετωπίσει την ακρίβεια, να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο, να ενισχύσει τη διαφάνεια και το κράτος δικαίου και να διατηρήσει την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης. Με άλλα λόγια, η μελλοντική ισχύς της Κεντροδεξιάς δεν θα κριθεί τόσο από την ιδεολογική της ταυτότητα όσο από την ικανότητά της να μετατρέψει την πολιτική κυριαρχία σε απτά αποτελέσματα για την καθημερινότητα των πολιτών.
Τα 13+1 κρίσιμα ευρήματα για το παρόν και τις προοπτικές της Κεντροδεξιάς στην Ελλάδα
Σημαντικά συμπεράσματα προκύπτουν από την έρευνα της Opinion Poll για το Liberal σχετικά με το παρόν, τα προβλήματα και τις προοπτικές της Κεντροδεξιάς στην Ελλάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα των πολιτών που αυτοκαθορίζονται ως Κεντρώοι και Κεντροδεξιοί και των ψηφοφόρων της ΝΔ στις Ευρωεκλογές.
Αναλυτικά η έρευνα της Opinion Poll
Πηγή: liberal.gr