Προβληματισμό εκφράζει η Αθήνα για το γεγονός ότι το επιχειρησιακό βάρος της ευρωπαϊκής επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ» εξακολουθεί να κατανέμεται σε περιορισμένο αριθμό κρατών-μελών, ζητώντας μεγαλύτερη και πιο έμπρακτη συμμετοχή των Ευρωπαίων στην προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το ζήτημα βρέθηκε ψηλά στην ατζέντα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ σε σύνθεση υπουργών Άμυνας στις Βρυξέλλες, με την ελληνική πλευρά να επισημαίνει ότι Ελλάδα και Ιταλία έχουν επωμιστεί δυσανάλογα μεγάλο μέρος του επιχειρησιακού βάρους. Η Ελλάδα διατηρεί σταθερή παρουσία στην περιοχή με μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ στη Λάρισα βρίσκεται το στρατηγείο της ευρωπαϊκής επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ».
Η συνάντηση Δένδια με Κροζέτο
Η ανάγκη να αλλάξει αυτή η εικόνα αποτυπώθηκε και στη συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ιταλό υπουργό Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, στο περιθώριο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ. Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν ότι στην επιχείρηση πρέπει να υπάρξει ευρύτερη συμμετοχή των Ευρωπαίων εταίρων. «Συμφωνήσαμε επίσης για την ανάγκη συνεισφοράς στην επιχείρηση "ΑΣΠΙΔΕΣ", εκτός της Ελλάδος, της Ιταλίας και της Γαλλίας, και όλων των άλλων κρατών-μελών της ΕΕ», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Οι αιχμές για την περιορισμένη συμμετοχή
Στην Αθήνα υπάρχει ενόχληση για την περιορισμένη διάθεση μέσων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η αποστολή αφορά την ασφάλεια μιας θαλάσσιας οδού κρίσιμης για το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι επιθέσεις των Χούθι και η κατάσταση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ έχουν αυξήσει τις ανάγκες συνοδείας εμπορικών πλοίων, ενώ οι αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα μεταφέρονται στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο κόστος μεταφορών και ενέργειας.
Κάλεσμα Κάλας για περισσότερα μέσα για την επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ»
Περισσότερα μέσα για την επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» ζήτησε και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, καλώντας τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τη ναυτική παρουσία στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά συνδέει το συγκεκριμένο αίτημα με μια ευρύτερη συζήτηση που διεξάγεται εδώ και καιρό στις Βρυξέλλες: η ευρωπαϊκή άμυνα, σύμφωνα με την Αθήνα, δεν μπορεί να εξαντλείται στις απειλές που προέρχονται από την ανατολική και βόρεια πτέρυγα, αλλά πρέπει να διαθέτει πόρους και για τις προκλήσεις στον Νότο, με τον Νίκο Δένδια να αναφέρεται συγκεκριμένα στις κρίσεις στα Στενά του Ορμούζ, στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή.
«Είναι η στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο», ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, υπενθυμίζοντας την ελληνική συμμετοχή τόσο στην επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» όσο και στην επιχείρηση «ΕΙΡΗΝΗ» και ζητώντας να διατεθούν οι αναγκαίοι πόροι για την πολιτική ασφάλειας «360 μοιρών».
Στο επίκεντρο και οι Patriot για την Ουκρανία
Την ίδια ώρα, στις Βρυξέλλες επανήλθε και το ζήτημα της ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας. Η Κάγια Κάλας εξακολουθεί να ζητά από χώρες που διαθέτουν συστήματα Patriot να εξετάσουν τη δυνατότητα παραχώρησής τους στην Ουκρανία, καθώς η προμήθεια νέων συστημάτων και πυραύλων απαιτεί χρόνο.
Η απάντηση της Αθήνας
Η Αθήνα, ωστόσο, παραμένει αρνητική. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, οι υφιστάμενες συστοιχίες Patriot θεωρούνται απαραίτητες για τις ανάγκες αεράμυνας της χώρας και, ως εκ τούτου, δεν εξετάζεται η αποστολή τους στην Ουκρανία. Στο ίδιο πλαίσιο, δεν βρίσκεται στο τραπέζι η μεταφορά στο Κίεβο της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot που έχει αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία.
Η διαφορετική ανάγνωση των προτεραιοτήτων
Η συζήτηση στις Βρυξέλλες ανέδειξε έτσι και τη διαφορετική ανάγνωση των προτεραιοτήτων: ενώ η ΕΕ αναζητεί επιπλέον μέσα για την Ουκρανία, η Αθήνα επιμένει ότι απαιτούνται ταυτόχρονα περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι και μέσα για τις προκλήσεις στον Νότο και, ειδικότερα, για μια επιχείρηση στην οποία η ίδια έχει ήδη σημαντική επιχειρησιακή συμμετοχή.