Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι τα συμπεράσματα δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης που δημιουργούν οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.
«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας».
Αυτά ήταν τα πρώτα λόγια του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους Ευρωπαίους ηγέτες μέσα στην -κεκλεισμένων των θυρών- Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, τα οποία είχε αποκαλύψει νωρίτερα το Politico.
Το ίδιο Μέσο αναφέρει σχετικά: «Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε στους ηγέτες της ΕΕ ότι τα συμπεράσματα στην τρέχουσα μορφή τους (σ.σ.: το προσχέδιο συμπερασμάτων δηλαδή) δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, σύμφωνα με ανώτερο Έλληνα αξιωματούχο. Ο αξιωματούχος ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του προκειμένου να μεταφέρει τα όσα είπε ο Έλληνας ηγέτης κεκλεισμένων των θυρών».
«Τα [τρέχοντα] συμπεράσματα δεν αντικατοπτρίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα» της ενεργειακής κρίσης, ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με τον αξιωματούχο. «Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να μπορέσουμε να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις».
O Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε πως «πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε». Υπογράμμισε, επίσης, την επείγουσα ανάγκη για επανεξέταση βασικών χαρακτηριστικών του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Παρότι το ETS θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν αλλάξει οι συνθήκες από τη χρονική στιγμή υιοθέτησής του.
«Αν και το σύστημα αυτό πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχει αλλάξει ο κόσμος από την υιοθέτησή του», δήλωσε, προσθέτοντας: «Χωρίς μια ουσιαστική αναθεώρηση του ETS, κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση της Ευρώπης».
Ψηλά στην ατζέντα η ενεργειακή ασφάλεια
Σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ του Εuronews, στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικές προτάσεις για την ανακούφιση των καταναλωτών, μεταξύ των οποίων και η επιβολή έκτακτου φόρου σε υπερκέρδη, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται μια κοινά αποδεκτή λύση για όλα τα κράτη-μέλη.
Οι διαφορετικές συνθήκες στις εθνικές οικονομίες και ο διεθνής χαρακτήρας της ενεργειακής κρίσης δυσκολεύουν τη διαμόρφωση ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης, αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στη Σύνοδο στις Βρυξέλλες, τόνισε ότι πρέπει «να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτό το ακανθώδες πρόβλημα που αφορά όλες τις χώρες. Θα ζητήσω να συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα πρόσθετα μέτρα και ευελιξίες για να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας και τις επιχειρήσεις που το έχουν ανάγκη… Η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες τιμές στο πετρέλαιο θέρμανσης ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ».
Πρόσθεσε, μάλιστα, το εξής: «Ζητάμε και πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία. Θα ζητήσουμε από την Κομισιόν να προσέλθει στο τραπέζι με πρόσθετες προτάσεις πέραν αυτών που έχει καταθέσει».
Η διαφωνία για το σύστημα εμπορίας ρύπων
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι των διαβουλεύσεων είναι το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS), το οποίο υποχρεώνει τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και τις βιομηχανίες να αγοράζουν δικαιώματα για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που προκαλούν.
Η Ιταλία και η Τσεχία ζητούν χαλάρωση ή ακόμη και προσωρινή αναστολή του Συστήματος, υποστηρίζοντας ότι το κόστος των δικαιωμάτων επιβαρύνει την παραγωγή και επιδεινώνει τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Οι προτάσεις που έχουν καταθέσει περιλαμβάνουν αλλαγές στη διάθεση δικαιωμάτων εκπομπών, μεγαλύτερη ευελιξία για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και μέτρα για τον περιορισμό του κόστους άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή. Στη συζήτηση εντάσσεται, επίσης, η εφαρμογή του ETS2, του νέου συστήματος που αφορά τις εκπομπές από καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στα κτίρια.
Στον αντίποδα, οι πρωθυπουργοί της Φινλανδίας, της Σουηδίας και της Δανίας υπερασπίζονται το υφιστάμενο σύστημα. Σε κοινή επιστολή τους προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε αποδυνάμωση των κανόνων θα μπορούσε να ανακόψει τις επενδύσεις στις καθαρές βιομηχανίες και να υπονομεύσει την προσπάθεια να περιοριστεί η εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η συζήτηση για το ενεργειακό κόστος συνδέεται και με το περιθώριο που έχουν οι εθνικές κυβερνήσεις να παρέμβουν για τη στήριξη των καταναλωτών. Ελλάδα και Ιταλία έχουν ζητήσει μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε να μπορούν να εφαρμόσουν προσωρινά μέτρα ανακούφισης.