Η εξειδίκευση των μέτρων: Μείωση φόρων 572 εκατ. στους επαγγελματίες, μείωση τεκμηρίων για 9 στους 10 -Τι θα πάρουν αγρότες, συνταξιούχοι, υπάλληλοι

Το οικονομικό επιτελείο προχώρησε σήμερα στην εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το υπουργείο Οικονομικών.

Η ενημέρωση-εξειδίκευση για τα μέτρα πραγματοποιήθηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, τον αναπληρωτή υπουργό Νίκο Παπαθανάση και τους υφυπουργούς Θάνο Πετραλιά και Δημήτρη Μαρκόπουλο.

Η εξειδίκευση των μέτρων

Τ

Οι κύριοι άξονες του πακέτου-μέτρων της ΔΕΘ

Οι οικονομικοί στόχοι

Ειδικότερα, όπως ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΘΟΟ, οι κύριοι άξονες των μέτρων αφορούν

την (1) ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για το σύνολο των κοινωνικών ομάδων (ελευθέρων επαγγελματιών, μισθωτών, συνταξιούχων, δημοσίων υπαλλήλων, αγροτών, ατόμων με αναπηρία)

(2) την ενίσχυση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων,

(3) την κοινωνική πολιτική με έμφαση στο στεγαστικό, το δημογραφικό και την υγεία και

(4) την ενίσχυση ενεργειακής αυτονομίας και μείωση κόστους ηλεκτρικής ενέργειας

Ο νέος χάρτης φοροελαφρύνσεων για επαγγελματίες και επιχειρήσεις - Στα 2,2 δισ. ευρώ τα 17 μέτρα

Βασικοί Οικονομικοί Στόχοι 2027-2030

• Το ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους θα αυξάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου 2027-2030 με ρυθμούς άνω του 2% και με σχεδόν διπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. To ΑΕΠ σε ονομαστικούς όρους αναμένεται να ξεπεράσει τα 310 δισ. ευρώ το 2030, σε σχέση με 262 δισ. που εκτιμάται για το 2026.
• Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αναμένεται να αυξηθεί από 1.516 ευρώ το 2025, σε πάνω από 1.700 ευρώ έως το 2028 και πάνω από 1.800 ευρώ έως το 2030.
• Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να φτάσει από τα 920 σήμερα σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με την προσθήκη των τριετιών) τον Ιανουάριο του 2028 και κατόπιν θα συνεχίσει να αυξάνεται με βάση τον δείκτη μισθών και τον πληθωρισμό.
• Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από 16,9% το 2025 και 17,7% το 2026 σε πάνω από 20% έως το 2030 επιτυγχάνοντας σύγκλιση με την Ευρωζώνη. Σε ονομαστικούς όρους οι επενδύσεις σε ετήσια βάση αναμένεται να αυξηθούν από 46 δισ. ευρώ το 2026 σε πάνω από 60 δισ. ετησίως το 2030.
• Το Χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από 120% έως το 2029 και κάτω από 110% έως το 2031, από 137% που εκτιμάται για το 2026. Το αξιόχρεο της Χώρας αναμένεται να φτάσει στην ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα (Α) έως το 2030.

Σύνοψη μέτρων

Οι νέες παρεμβάσεις για την περίοδο έως το 2030 καλύπτουν το σύνολο των κοινωνικών ομάδων με πρωταρχικό στόχο την αύξηση του διαθεσίμου εισοδήματος, αλλά και την ενίσχυση των επενδύσεων ώστε να δημιουργούν περισσότερες καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Οι κυριότερες νέες παρεμβάσεις αφορούν:

• Την απαλλαγή για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες από τις προσαυξήσεις βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, αλλαγή αφορπάνω από 9 στους 10 συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες
• τον μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026,
• τη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και τη διεύρυνση της ενίσχυσης στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο 2026,
• τη θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027,
• τη θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού όπου οι γονείς μπορούν να ανοίξουν για τα βρέφη κατά τα πρώτα δύο έτη από τη γέννησή τους, όπου η πολιτεία θα καταθέτει στο λογαριασμό το ποσό που βάζει κάθε χρόνο ο γονέας και μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως, μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών,
• τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα,
• την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ξεκινώντας από την Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη,
• τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027 και τη σταδιακή μείωση κατά 5% ετησίως της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 ώστε από 80% σήμερα σταδιακά να μειωθεί στο 50%,
• τη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη, από 10 έτη που ισχύει σήμερα, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό των επιχειρήσεων,
• τη τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων,
• τη κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία και
• την αύξηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων με νέες επενδύσεις που θα συντελέσουν μεταξύ άλλων και στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Πέραν των ανωτέρω μέτρων, τίθεται στόχος για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.

Η συνολική αύξηση από το 2021 που ο κατώτατος ανέρχονταν στα 650 ευρώ θα ανέρχεται σε 54%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού επιφέρει αύξηση και σε συνδεδεμένα επιδόματα και παροχές όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, η αμοιβή των υπερωριών, και άλλα.

Επιπλέον ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζοντίως τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028 αναλογικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Επιπλέον μια σειρά μέτρων που έχουν υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, όπως η τριετής απαλλαγή από τον φόρο κενών ακινήτων που ενοικιάζονται, η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια και οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη παρατείνονται. Επιπροσθέτως εισάγεται ένα νέο μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από τρίτες χώρες και συνεπώς τη μείωση της πίεσης στις τιμές των ακινήτων, το οποίο προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ). Επιπλέον θεσμοθετείται νέο Πρόγραμμα “ Σπίτι μου IΙI” για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Επιπροσθέτως 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δύο νέων προγραμμάτων αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψος 1,1 δισ. ευρώ και ένα εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ που με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με σύνολο δανείων 5 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μελών Διοικητικών Συμβουλίων και ανώτερων στελεχών διανέμονται ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές από τη συμμετοχή στα κέρδη που σήμερα φορολογούνται με τον συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων 5%, οι αμοιβές αυτές κατά το ποσό που υπερβαίνουν τα 60.000 ευρώ θα φορολογούνται από 1/1/2027 με 15%.

Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται σε 605 εκατ. για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 3,6 δισ. ευρώ έως το 2030. Επιπλέον τα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, έχουν δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται σε 940 εκατ. ευρώ το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 5,4 δισ. ευρώ έως το 2030. Συνεπώς το συνολικό ετήσιο κόστος των μέτρων που δεν έχουν ακόμη αποδοθεί (θεσμοθετημένα και μη) εκτιμάται σε 1,54 δισ. ευρώ για το 2026 και 5 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 9 δισ. ευρώ έως το 2030.

Ολα τα μέτρα

Ελεύθεροι επαγγελματίες

Το "κούρεμα" των τεκμηρίων 

Από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027), λαμβάνοντας υπόψη την πλήρη ανάπτυξη των ηλεκτρονικών φορολογικών εργαλείων, αλλά και ως κίνητρο επιβράβευσης των συνεπών ελευθέρων επαγγελματιών, επαγγελματίες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια θα απαλλάσσονται από τις ακόλουθες προσαυξήσεις που ισχύουν κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος: (α) ποσού που ισούται με το δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί και β) ποσού που ανέρχεται στο πέντε τοις εκατό (5%) επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.). Τα κριτήρια που θα πρέπει να πληρούν οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες για να λάβουν την ανωτέρω απαλλαγή είναι τα ακόλουθα:

• (α) έχουν αποστείλει τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος,

• (β) εφόσον έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και pos, έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος,
• (γ) δεν τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την αρχή επιθεώρησης εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων 5 φορολογικών ετών,
• (δ) έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν.

Επιπλέον:

• Για εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ το τεκμήριο μειώνεται αναλόγως του ποσοστού ιδιοκτησίας επί του οχήματος (έτσι εάν κάποιος έχει 50% ποσοστό συνιδιοκτησίας, τότε το τεκμήριο μειώνεται 50%). Επιπλέον εξαιρούνται των τεκμηρίων ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ΤΑΞΙ (συνήθως λόγω θανάτου γονέα).
• Μειώνονται τα τεκμήρια κατά 50% σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 (από 1.500), εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.200 (από 1.700) κατοίκους (αφορά 131 νέους οικισμούς).

Με τις προσαυξήσεις βάση κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού επιβαρύνονται περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις (επιπλέον του τεκμαρτού εισοδήματος που προσδιορίζεται από τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες). Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 170 εκατ. ευρώ για το πρώτο έτος εφαρμογής της απαλλαγής και 108 εκατ. ευρώ για τα έτη 2028 και επόμενα.  Σημειώνεται ότι συνολικά από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, υπόκεινται σε φορολογία λόγω δήλωσης εισοδημάτων χαμηλότερων του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος οι 427.000. Από αυτές οι 271.000 φορολογούνται μόνο με βάση τον κατώτατο μισθό πλέον τριετίες (με ετήσιο φόρο που κυμαίνεται από 1.476 ευρώ χωρίς τριετίες έως 2.249 με τρεις τριετίες για ελεύθερο επαγγελματία άνω των 30 χωρίς τέκνα και χαμηλότερα ή και μηδενικά ποσά για ελεύθερους επαγγελματίες με τέκνα ή κάτω των 30 ετών). Οι 156.000 επιχειρήσεις ωστόσο επιβαρύνονται με επιπλέον προσαυξήσεις λόγω κύκλου εργασιών ή μισθοδοσίας εργαζομένων που αυξάνουν σημαντικά τον υπολογιζόμενο φόρο (για 24.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για 3.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 10.000 ευρώ). Παράδειγμα 1: Ατομική επιχείρηση εστίασης (καφέ) που λειτουργεί 15 έτη, με 5 εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 10.500 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), σύνολο 27.244 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 2.534 ευρώ. Παράδειγμα 2: Ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων που λειτουργεί 4 έτη, με 2 εργαζόμενους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 21.000 ευρώ και κύκλο εργασιών 120.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 48.564 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, πλέον 2.100 (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), πλέον 3.572 (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 18.552 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.610 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 12.880 με αναλογούν φόρο 1.476 ευρώ, δηλαδή όφελος 1.134 ευρώ. Παράδειγμα 3: Λογιστής που έχει ατομική επιχείρηση 20 έτη χωρίς εργαζόμενους και κύκλο εργασιών 90.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 28.479 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 3.076 ευρώ (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 19.820 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.864 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 615 ευρώ. Το εύρος οφέλους και ο αντίστοιχος αριθμός των επιχειρήσεων παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Πίνακας: Αριθμός ατομικών επιχειρήσεων και όφελος από την απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάση κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού στο ελάχιστο εισόδημα



Σημειώνεται ότι η ανωτέρω ρύθμιση ευνοεί ιδιαίτερα τις ατομικές επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους, όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ επί ενεργών επιχειρήσεων, 53.722 από τις 85.965 (62,5% του συνόλου) επιχειρήσεων εστίασης είναι ατομικές επιχειρήσεις και 99.518 από τις 141.616 (70,3% του συνόλου) επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου είναι ατομικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, οι ελεύθεροι επαγγελματίες το 2027 θα επωφεληθούν και από την μείωση του φόρου εισοδήματος που έγινε με τη μεταρρύθμιση της φορολογίας εισοδήματος το 2026. Επιπροσθέτως από το φορολογικό έτος 2027 (δηλώσεις 2028) προβλέπεται η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 55% στο 50% με δημοσιονομικό κόστος 82 εκατ. ευρώ. Το ίδιο έτος (2028) οι τρίτεκνοι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν σημαντική μείωση του φόρου με τον μηδενισμό της κλίμακας έως τα 20.000 ευρώ.

Οι ελαφρύνσεις στους αγρότες

Με την εν λόγω ρύθμιση μηδενίζεται ο συντελεστής του φόρου εισοδήματος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για όσους είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες-φυσικά πρόσωπα που έχουν άνω του 50% του εισοδήματος από αγροτική δραστηριότητα, κατά αναλογία με ό,τι εφαρμόστηκε για τους νέους έως 25 ετών και για τους πολύτεκνους. Η μείωση του φόρου εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027).  Η σημαντική μείωση του φόρου εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, αποσκοπεί πέρα από την ενίσχυση του εισοδήματός τους, στην κινητροδότηση αφενός των σημερινών παραγωγών να παραμείνουν στον αγροτικό τομέα και αφετέρου στην προσέλκυση νέων αγροτών, με απώτερο στόχο την αύξηση της αγροτικής παραγωγής.   Σημειώνεται ότι τα εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα για όσους είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες-φυσικά πρόσωπα που έχουν άνω του 50% του εισοδήματος από αγροτική δραστηριότητα (245.907 φυσικά πρόσωπα) φορολογούνται σήμερα αυτοτελώς με την κλίμακα των μισθωτών.   Μειώσεις θα δουν 47.091 από τους 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή αυξάνεται για αγρότη χωρίς τέκνα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ. Σημειώνεται ότι οι εν λόγω 47 χιλιάδες αγρότες δηλώνουν περίπου 56% του συνολικού εισοδήματος (850 εκατ. από τα 1,5 δισ. ευρώ). Το μέγιστο ύψος οφέλους ανέρχεται σε 2.900 ευρώ.  Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 87 εκατ. ευρώ για το πρώτο έτος εφαρμογής της απαλλαγής και 56 εκατ. ευρώ για τα έτη 2028 και επόμενα.  Παράδειγμα 1: Αγρότης χωρίς τέκνα με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ. Πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ και σήμερα μηδενίζεται.  Παράδειγμα 2: Αγρότης με δύο τέκνα με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ. Πλήρωνε φόρο 1.540 ευρώ και σήμερα μηδενίζεται.  Παράδειγμα 3: Αγρότης χωρίς τέκνα με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ. Πλήρωνε φόρο 5.083 ευρώ και τώρα θα πληρώνει 2.183 ευρώ, όφελος 2.900 ευρώ. 

Πίνακας: Αριθμός κατά κύριο επάγγελμα αγροτών ανάλογα με την κλίμακα εισοδήματος και μείωση φόρου (για αγρότες άνω των 30 ετών)

Μείωση τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σταδιακά από το 2027 έως το 2029 

Η μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να γίνει μόνο μέσω μια συντονισμένης πολιτικής που περιλαμβάνει την επέκταση των δικτύων σε συνδυασμό με την αύξηση της δυνατότητας αποθήκευσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την εξοικονόμηση. Με αυτό τον τρόπο δύναται να επιτευχθεί σημαντική μείωση των τιμών χονδρικής μέσω προσφοράς πιο φθηνής ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, σε συνδυασμό με τη μείωση της κατανάλωσης.  Ξέρουμε ότι η βάση του ενεργειακού μέλλοντος θα είναι οι ΑΠΕ και τώρα με αυστηρότερους κανόνες με το νέο ειδικό χωροταξικό μετά από σχεδόν 20 χρόνια. Στα πλαίσια της ενίσχυσης της αποθήκευσης ήδη διοχετεύτηκαν 400 εκατ. € από το ΤΑΑ για μπαταρίες και αντλησιοταμίευση. Διασυνδέθηκε η Κρήτη και οι Κυκλάδες και προχωρούν οι διασυνδέσεις του Βόρειου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, με έναν ΑΔΜΗΕ που ολοκλήρωσε την ΑΜΚ και με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για το πρόγραμμα των έξυπνων μετρητών όπου μέχρι το τέλος του έτους τα 2/3 της κατανάλωσης στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα λειτουργεί με τηλεμέτρηση. Επιπλέον, μέσω του ΤΑΑ ήδη διοχετεύτηκε πάνω από 1 δισ. ευρώ για επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ δημιουργήθηκε ενισχυμένο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση.  Όλες αυτές οι δράσεις έχουν απτό αποτέλεσμα. Το 2019 είχαμε την ψηλότερη τιμή χονδρικής στην Ευρώπη, ενώ φέτος έχουμε μια από τις φθηνότερες. Το 2019 εισήγαμε το 18% των αναγκών μας σε ρεύμα. Φέτος είμαστε ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Και έχουμε σταθερά οικιακά τιμολόγια με τιμές αρκετά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, περίπου 19% φθηνότερα το 2025. Όλα αυτά σε ένα πολύ δύσκολο διεθνές περιβάλλον στην αγορά ενέργειας. Ωστόσο στην ενεργειακή κρίση του Ιράν, οι χονδρικές τιμές ενέργειας επηρεάστηκαν πολύ λιγότερο αναλογικά από την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου σε σχέση με την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, ακριβώς γιατί έχουν επεκταθεί οι εγχώριες ανανεώσιμες πηγές.  Περεταίρω ωστόσο επέκταση απαιτεί σημαντικές επενδύεις στα δίκτυα που ήδη δρομολογούνται, αλλά και αύξηση της αποθήκευσης έτσι ώστε η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές να μπορεί να χρησιμοποιείται συνεχώς. Προς αυτό το σκοπό η Κυβέρνηση έχει σχεδιάσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα επενδύσεων σε μέσα αποθήκευσης (μπαταρίες), δίκτυα (μέσω ΑΔΜΗΕ), σημαντικά προγράμματα εξοικονόμησης, καθώς και μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ. Ο συνδυασμός των ανωτέρω επενδύσεων και μέτρων αναμένεται να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% από το 2027 έως το 2029. Τα κυριότερα μέτρα περιλαμβάνουν:

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028, που θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιχορήγηση θα αφορά ένα μείγμα δράσεων (μπαταρίες με έργα ΑΠΕ, μπαταρίες για αυτοκατανάλωση, αυτοτελείς μπαταρίες).
• Από 1/1/2027 μειώνεται κατά 50% η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ (έως 500 kwh) για όλες τις οικιακές παροχές (ημερήσιο και διζωνικό τιμολόγιο, περίπου 6 εκατ. παροχές). Δηλαδή από 6,9 €/MWh θα γίνει 3,45 €/MWh. Το κόστος είναι 50 εκατ. ετησίως που εξοικονομείται από τις μειωμένες δαπάνες του λογαριασμού ΥΚΩ, κατόπιν διασύνδεσης των νησιών. Προκειμένου να καταστεί αυτό εφικτό ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιχορηγήσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027. Αυτή η μείωση έρχεται σε συνδυασμό με την μείωση 50% που εφαρμόζεται ήδη από 1/7/2026 για τη βιομηχανία.
• Επενδυτικό πλάνο ΑΔΜΗΕ-δίκτυα, άνω των 6 δισ. ευρώ κατόπιν και της αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1 δις: Διασύνδεση των Δωδεκανήσων (2,8 δισ. ευρώ). Διασύνδεση των νησιών του Β. Αιγαίου (Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο), προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ. Ολοκλήρωση το προσεχές διάστημα της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων που αφορά στη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου, με κόστος 161 εκατ. Έχει ήδη ολοκληρωθεί και η δεύτερη διασύνδεση της Κρήτης (Ηράκλειο – Αττική) σε συνέχεια της πρώτης (Χανιά – Πελοπόννησος) και απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά – Ηράκλειο. Ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου Πελοποννήσου που συνδέει το υφιστάμενο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Λοιπά έργα συνολικού ύψους 2,3 δισ. (αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου, κατασκευή νέου ΚΥΤ στο Ρουφ κ.α.)
• Νέο Πρόγραμμα Εξοικονομώ για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, με πόρους 930 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για αγορά και τοποθέτηση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, με πόρους 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 100.000 δικαιούχους, με πόρους 200 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς φωτοβολταϊκών στη στέγη, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, με πόρους 50 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών που περιέχει περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεις για έργα ΑΠΕ και για αποθήκευση, με ειδική μνεία για την αυτοκατανάλωση.
• Συμπληρωματικά υλοποιούνται τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ κόστους 117 εκατ. και ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ κόστους 45 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του δημοσίου και πανεπιστημίων και 246 σχολείων, που θα συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Κυριότερα έργα για την ενεργειακή ανθεκτικότητα με βάση τη ρήτρα διαφυγής για την Ενέργεια

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο πανελλαδικό Πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι), 200 εκατ. ευρώ.

• Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους, Δυτική Μακεδονία & Μεγαλόπολη, 50 εκατ. ευρώ.
• ΗΛΕΚΤΡΑ (109 παλαιά κτίρια δημόσια, διοικητικά, πανεπιστήμια, ενεργειακή αναβάθμιση), 117 εκατ. ευρώ.
• ΦΟΙΒΟΣ ΑΘΗΝΑ (246 σχολεία δημοτικά-νηπιαγωγεία-βρεφονηπιακοί), 45 εκατ. ευρώ.
• Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, 50 εκατ. ευρώ.
• Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεις, 320 εκατ. ευρώ.
• Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων, 20 εκατ. ευρώ.

Οι 91 φόροι και εισφορές που θα έχουν μειωθεί έως την άνοιξη του 2027

Μειώσεις φόρων και εισφορών 2019-2027  

Συνολικά από το 2019 έως την άνοιξη του 2027 θα έχουν μειωθεί 91 φόροι και εισφορές εκ των οποίων οι 25 είναι έμμεσοι φόροι. Το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος από τις μειώσεις εκτιμάται σε περίπου 10 δισ. ευρώ(εκτίμηση με βάση τη ποσοτικοποίηση που δημοσιεύτηκε στον προϋπολογισμό κατά το χρόνο υλοποίησης κάθε μέτρου, καθώς με τα σημερινά μεγέθη της οικονομίας το κόστος θα ήταν σαφώς υψηλότερο)με τις κυριότερες μειώσεις να είναι αυτές του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (κόστος περί του 1,6 δισ. ευρώ το 2026 και επιπλέον περίπου 420 εκατ. ευρώ προγενέστερες μειώσεις), τη μείωση κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών (κόστος περί το 1,8 δισ. ευρώ κατά τον χρόνο υλοποίησης τους), τη κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης εισοδήματος (κόστος περί του 1,24 δισ. ευρώ), τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 34% (κόστος 860 εκατ. ευρώ), τη μείωση του φόρου νομικών προσώπων από το 28% στο 22% (κόστος περί των 720 εκατ. ευρώ κατά τον χρόνο υλοποίησης), τη μείωση της προκαταβολής  φόρου εισοδήματος το 2021 (κόστος 1,1 δισ. ευρώ το έτος υλοποίησης), τη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος σε φυσικά και νομικά πρόσωπα (κόστος 470 εκατ. κατά τον χρόνο υλοποίησης) και μια σειρά μειώσεων ΦΠΑ σε αγαθά και λοιπών έμμεσων φόρων (με κόστος περί των 830 εκατ. ευρώ κατά το χρόνο υλοποίησής τους). 

Σύνολο μέτρων ανά κοινωνική ομάδα 

Το σύνολο των μέτρων ανά κοινωνική ομάδα (θεσμοθετημένα και μη) που ακόμα δεν έχουν αποδοθεί παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί.