Η τριμερής συνάντηση Μητσοτάκη-Χριστοδουλίδη-Μακρόν στην Πάφο ανέδειξε ένα σαφές γεωπολιτικό μήνυμα: ότι η Κύπρος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του δυτικού συστήματος ασφάλειας.
Σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, η παρουσία των δύο ηγετών στο νησί επιδίωξε να υπογραμμίσει ακριβώς αυτή τη στρατηγική πραγματικότητα.
Πηγές με καλή γνώση των συζητήσεων στην Αθήνα σημειώνουν ότι η κοινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο είχε ισχυρό συμβολισμό. Η εικόνα των δύο ηγετών στο νησί, σε μια συγκυρία περιφερειακής αστάθειας, λειτουργεί ως μήνυμα ότι η Ευρώπη επιδιώκει να καταδείξει πως η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του δυτικού συστήματος ασφάλειας, σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία μετά την πολεμική σύρραξη στον Περσικό Κόλπο.
Για αναλυτές στην Αθήνα, η κοινή αυτή γραμμή αποτυπώνει μια ευρύτερη στρατηγική: την προσπάθεια να καταστεί σαφές ότι οι τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες που ενεργοποιήθηκαν είναι αποφασισμένες να υπερασπιστούν το δόγμα πως η Κύπρος αποτελεί τμήμα της ευρωπαϊκής και δυτικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από τις εξελίξεις.
Εξάλλου, προς αυτή την κατεύθυνση κινείται το τελευταίο διάστημα με συνέπεια και η στρατηγική που ακολουθεί η Λευκωσία. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει επενδύσει ιδιαίτερα στην ενίσχυση των σχέσεων της Κύπρου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, πέραν της αξιοποίησης της ευρωπαϊκής διάστασης. Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με διπλωματικούς παρατηρητές, εντάσσει πιο καθαρά την Κυπριακή Δημοκρατία στον ευρύτερο δυτικό άξονα ασφάλειας που διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν είναι τυχαίο πώς οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Νίκος Χριστοδουλίδης και Εμανουέλ Μακρόν τη στιγμή που επαναβεβαίωναν επί του πεδίου τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας, υπογράμμιζαν παράλληλα την ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μακρόν: «Επίθεση στην Κύπρο, επίθεση στην Ευρώπη» -Μητσοτάκης: «Η Κύπρος δεν Θα μείνει ποτέ μόνη»
Η ίδια η ρητορική των τριών ηγετών αποτύπωσε αυτή τη στρατηγική στόχευση. Ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν ιδιαίτερα σαφής, τονίζοντας ότι «όταν επιτίθεται κάποιος στην Κύπρο, επιτίθεται στην Ευρώπη», επισημαίνοντας έτσι ότι η ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας αφορά συνολικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν είναι και δεν θα μείνει ποτέ μόνη», συνδέοντας άμεσα την ασφάλεια της Κύπρου με την ασφάλεια της Ευρώπης.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέδειξε την ίδια λογική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί συλλογική ευθύνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης - κάτι που, όπως τόνισε, εξηγεί και την παρουσία των δύο ηγετών στο νησί.
Συνεπώς, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η τριμερής συνάντηση στην Πάφο έστειλε ένα ακόμη πολιτικό μήνυμα: ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνη στην υπεράσπιση της Κύπρου και πως η στρατηγική συνεργασία Αθήνας και Παρισιού αποκτά πιο συγκεκριμένο περιεχόμενο σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην ευρύτερη περιοχή.
Η ευρωπαϊκή «ασπίδα» γύρω από την Κύπρο
Σε αυτό το πλαίσιο συνεχίζει να ενισχύεται και η ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία γύρω από την Κύπρο. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να κινηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle, το οποίο είχε αγκυροβολήσει προηγουμένως ανοιχτά της Σούδας και επισκέφθηκε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Παράλληλα, στο λιμάνι της Λεμεσού έχει ήδη καταπλεύσει η γερμανική φρεγάτα Nordrhein-Westfalen, ενώ εντός των επόμενων ωρών αναμένεται να αφιχθεί και η ιταλική φρεγάτα Federico Martinengo.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, παρά τα μηνύματα ενότητας η Ευρώπη απέχει ακόμη αρκετά από μια ουσιαστική εμβάθυνση της κοινής άμυνας και αυτονομίας . Όπως επισημαίνεται, αυτό που διαμορφώνεται στην πράξη είναι περισσότερο ένας άξονας χωρών με άμεσο στρατηγικό ενδιαφέρον για την περιοχή —όπως η Γαλλία, η Ελλάδα και η Κύπρος— παρά μια συνολική κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της.
Οι ίδιες εκτιμήσεις πάντως υπογραμμίζουν επίσης ότι η επέκταση της έντασης από τη Μέση Ανατολή προς την Ανατολική Μεσόγειο έχει αναγκάσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επαναπροσδιορίσουν την έννοια της απειλής για την Ευρώπη. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας επικεντρωνόταν κυρίως στον ανατολικό άξονα —δηλαδή στη Ρωσία— ωστόσο οι εξελίξεις στην περιοχή καταδεικνύουν ότι οι προκλήσεις για την Ευρώπη προέρχονται πλέον και από τον νότο.