Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (αρμόδιος για θέματα Κρατικής Αρωγής) Κώστας Κατσαφάδος παραχώρησε συνέντευξη στο iefimerida.gr και μίλησε για τη στήριξη των πληγέντων και την αποκατάσταση των ζημιών μετά τις τελευταίες καταστροφικές πυρκαγιές που δοκίμασαν τη χώρα.
Ο κ. Κατσαφάδος αναφέρθηκε στη φιλοσοφία του νέου πλαισίου κρατικής αρωγής και επανέλαβε το μήνυμα της κυβέρνησης ότι η Πολιτεία βρίσκεται δίπλα στους πολίτες. Οπως τονίζει, ο στόχος είναι ένας: «Ο άνθρωπος που δοκιμάζεται από μια φυσική καταστροφή να έχει απέναντί του έναν αποτελεσματικό μηχανισμό που θα τον στηρίζει γρήγορα, δίκαια και με απόλυτη διαφάνεια».
Ακολουθεί η συνέντευξη του Κώστα Κατσαφάδου στο iefimerida.gr
Οι πρόσφατες πυρκαγιές φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της αποκατάστασης των ζημιών και της στήριξης των πληγέντων. Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να στείλετε στους πολίτες;
Το πρώτο μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η Πολιτεία βρίσκεται δίπλα στους πολίτες από την πρώτη στιγμή της καταστροφής και παραμένει δίπλα τους μέχρι την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών.
Οι μεγάλες φυσικές καταστροφές που αντιμετώπισε η χώρα τα τελευταία χρόνια, αλλά και οι πρόσφατες πυρκαγιές, δεν ανέδειξαν μόνο τις τεράστιες ανάγκες των πληγέντων. Ανέδειξαν και την ανάγκη για ένα πιο σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό σύστημα κρατικής αρωγής. Παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει, τις νομοθετικές παρεμβάσεις και τις επιμέρους ρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν το τελευταίο διάστημα για τη βελτίωση της διαδικασίας στήριξης των πληγέντων, η εμπειρία από τη διαχείριση διαδοχικών κρίσεων έδειξε ότι απαιτείται μια πιο συνολική και μόνιμη αλλαγή.
Το υφιστάμενο πλαίσιο στηρίζεται σε διατάξεις που σε μεγάλο βαθμό έχουν τις ρίζες τους σχεδόν πενήντα χρόνια πίσω. Αυτή ακριβώς η εμπειρία αποτέλεσε τη βάση για τη σύνταξη του νέου νομοσχεδίου για την Κρατική Αρωγή, το οποίο θα κατατεθεί προς ψήφιση στις αρχές Σεπτεμβρίου. Δεν πρόκειται για μια ακόμη αποσπασματική παρέμβαση, αλλά για μια συνολική μεταρρύθμιση που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος στηρίζει τους πολίτες μετά από μια φυσική καταστροφή.
Με το νέο πλαίσιο περνάμε από τις χρονοβόρες, γραφειοκρατικές και σε μεγάλο βαθμό χειρόγραφες διαδικασίες σε ένα σύγχρονο, πλήρως ψηφιακό σύστημα κρατικής αρωγής. Αξιοποιούμε τις νέες τεχνολογίες, διασυνδέουμε τις υπηρεσίες του Δημοσίου, απλοποιούμε τις διαδικασίες και διασφαλίζουμε μεγαλύτερη ταχύτητα, περισσότερη διαφάνεια και καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη.
Ο στόχος μας είναι ένας: ο άνθρωπος που δοκιμάζεται από μια φυσική καταστροφή να έχει απέναντί του έναν αποτελεσματικό μηχανισμό που θα τον στηρίζει γρήγορα, δίκαια και με απόλυτη διαφάνεια.
Οι πολίτες που επλήγησαν από τις πρόσφατες πυρκαγιές ανησυχούν κυρίως για τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις. Πώς απαντάτε σε αυτή την ανησυχία;
Είναι μια απολύτως εύλογη ανησυχία. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο οι υπηρεσίες της Κρατικής Αρωγής δεν έχουν σταματήσει ούτε μία ημέρα. Από την πρώτη στιγμή κινητοποιήθηκε όλος ο μηχανισμός και έχουμε θέσει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, το οποίο παρακολουθούμε καθημερινά.
Θα σας δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στη Δυτική Αττική οι αυτοψίες ολοκληρώθηκαν μέσα σε μόλις δύο ημέρες. Τα κλιμάκια της ΓΔΑΕΦΚ βρίσκονταν στις πληγείσες περιοχές πριν ακόμη ξεκινήσουν οι υπηρεσίες των δήμων και παρέμειναν εκεί μέχρι να μην υπάρχει πλέον το φως της ημέρας, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν τις αυτοψίες. Αντίστοιχη κινητοποίηση υπήρξε και στις υπόλοιπες περιοχές που επλήγησαν από τις πυρκαγιές.
Από εκεί και πέρα, η διαδικασία περνά στο επόμενο στάδιο, το οποίο αφορά τους δήμους. Οι δημοτικές υπηρεσίες πρέπει μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα στοιχεία, να δημιουργήσουν τους φακέλους των πληγέντων και να παραλάβουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά από τους πολίτες. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, οι φάκελοι αποστέλλονται στις υπηρεσίες της Κρατικής Αρωγής και ξεκινά η διαδικασία καταβολής των οικονομικών ενισχύσεων.
Ακριβώς επειδή γνωρίζουμε ότι κάθε ημέρα μετράει για τους ανθρώπους που έχασαν το σπίτι ή την περιουσία τους, δεν περιμένουμε παθητικά να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
Από τη Δευτέρα, για παράδειγμα, στελέχη της ΓΔΑΕΦΚ θα βρίσκονται στον Δήμο Μάνδρας για να υποστηρίξουν τους δημοτικούς υπαλλήλους στη συμπλήρωση των φακέλων και να διασφαλίσουν ότι το αυστηρό χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί χωρίς καθυστερήσεις.
Το νέο νομοσχέδιο έρχεται να λύσει ακριβώς αυτές τις δυσκολίες που σήμερα συναντάμε στην πράξη. Η συλλογή δικαιολογητικών, οι διαδοχικοί έλεγχοι και οι χειρόγραφες διαδικασίες είναι οι βασικές αιτίες των καθυστερήσεων.
Με τη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας, τις διαλειτουργικότητες με τις υπηρεσίες του Δημοσίου και τη συμμετοχή πιστοποιημένων ελεγκτών δόμησης, οι διαδικασίες θα ολοκληρώνονται πολύ ταχύτερα και οι ενισχύσεις θα καταβάλλονται σε αισθητά συντομότερο χρόνο.
Πέρα από τις καθυστερήσεις, υπάρχουν πολίτες που τελικά δεν καταφέρνουν να λάβουν αποζημίωση. Πώς αντιμετωπίζετε αυτό το ζήτημα;
Πίσω από κάθε αίτηση υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία. Δεν βλέπουμε αριθμούς ούτε φακέλους. Βλέπουμε ανθρώπους που μέσα σε λίγες ώρες έχασαν τον κόπο μιας ζωής.
Οικογένεια που επέστρεψε από τη Βρετανία για να ξεκινήσει μια νέα ζωή στην Ελλάδα, σήμερα βρίσκεται μπροστά στα αποκαΐδια του σπιτιού της. Μητέρα που πριν από είκοσι οκτώ χρόνια έχασε το παιδί της και τώρα έχασε και όλα τα προσωπικά του ενθύμια. Αυτές οι ιστορίες δεν αποτιμώνται σε χρήματα. Όμως η Πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα τους όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Στόχος μας είναι οι πληγέντες να αποζημιώνονται άμεσα, γιατί οι ανάγκες τους υπάρχουν σήμερα. Ταυτόχρονα, όμως, έχουμε ευθύνη απέναντι σε όλους τους φορολογούμενους. Τα χρήματα της κρατικής αρωγής είναι δημόσιοι πόροι και πρέπει να καταλήγουν αποκλειστικά σε όσους πραγματικά τα δικαιούνται.
Γι' αυτό επιμένουμε στη διαφάνεια και στους ελέγχους. Θέλουμε να γνωρίζουμε ποιος λαμβάνει ενίσχυση, για ποια ζημιά και με ποια δικαιολογητικά. Δεν μπορεί να υπάρχουν αποζημιώσεις χωρίς έλεγχο, γιατί αυτό τελικά αδικεί τους πραγματικούς πληγέντες.
Το νέο νομοσχέδιο πετυχαίνει ακριβώς αυτή την ισορροπία: από τη μία επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες, από την άλλη ενισχύει τους ηλεκτρονικούς ελέγχους και τις διασταυρώσεις στοιχείων. Έτσι, οι πραγματικοί δικαιούχοι θα αποζημιώνονται γρηγορότερα, με μεγαλύτερη διαφάνεια και χωρίς την ταλαιπωρία που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Το μήνυμα είναι σαφές: κανείς που πραγματικά επλήγη δεν πρέπει να μείνει χωρίς στήριξη. Αλλά και κανείς δεν πρέπει να εκμεταλλεύεται την αλληλεγγύη της Πολιτείας. Αυτό είναι το νέο μοντέλο κρατικής αρωγής που θεσπίζουμε.
Με τη νέα διαδικασία, μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, πώς θα γνωρίζει πλέον ο πολίτης σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αίτησή του;
Αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εισάγει το νέο νομοσχέδιο. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα διαχείρισης των αιτήσεων στεγαστικής αρωγής, το οποίο εξασφαλίζει απόλυτη εικόνα της πορείας κάθε φακέλου.
Ο πολίτης δεν θα χρειάζεται πλέον να επισκέπτεται διαρκώς τις υπηρεσίες ή να αναζητά πληροφορίες για το πού βρίσκεται η υπόθεσή του. Μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα θα μπορεί να ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για κάθε στάδιο της διαδικασίας, από την υποβολή της αίτησης και τον έλεγχο των δικαιολογητικών έως την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την καταβολή της ενίσχυσης.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αφορά περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ή ακινήτων χωρίς πλήρεις τίτλους. Δίνει λύσεις το νέο νομοσχέδιο;
Ναι, και αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις. Μέχρι σήμερα πολλοί συμπολίτες μας αποκλείονταν από τις ενισχύσεις επειδή υπήρχαν ζητήματα συνιδιοκτησίας ή εκκρεμότητες που σχετίζονταν με κληρονομικά ακίνητα. Το νέο πλαίσιο διευρύνει τους δικαιούχους και προσαρμόζεται στην πραγματικότητα που επικρατεί κυρίως στην ελληνική περιφέρεια, ώστε περισσότεροι πληγέντες να μπορούν να αποκαταστήσουν τις κατοικίες και τις περιουσίες τους.
Εκτός από τη στεγαστική αρωγή, ποιες άλλες μορφές στήριξης προβλέπονται;
Το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο πλέγμα ενισχύσεων. Περιλαμβάνει τη νέα στεγαστική αρωγή, την πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής αρωγής, επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης για προσωρινή στέγαση, εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις και, όπου απαιτείται, παραχώρηση μεταφερόμενων οικίσκων. Στόχος είναι να καλύπτονται τόσο οι άμεσες όσο και οι μεσοπρόθεσμες ανάγκες των πληγέντων.
Ποια είναι η φιλοσοφία του νέου πλαισίου κρατικής αρωγής;
Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: δεν αρκεί να καταβάλλονται αποζημιώσεις. Στόχος είναι να αποκαθίστανται πραγματικά οι πληγείσες περιοχές, να επιστρέφουν οι πολίτες στα σπίτια τους και να αποφεύγεται η εγκατάλειψη ολόκληρων οικισμών. Μεταφέρουμε το κέντρο βάρους από μια απλή οικονομική αποζημίωση σε μια ολοκληρωμένη διαδικασία αποκατάστασης του δομημένου περιβάλλοντος και της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των περιοχών που δοκιμάζονται από φυσικές καταστροφές.
Πότε αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το νέο σύστημα;
Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί και θα ψηφιστεί στις αρχές Σεπτεμβρίου. Από εκεί και πέρα θα ξεκινήσει σταδιακά η εφαρμογή των νέων διατάξεων. Είναι μια μεταρρύθμιση που αποτελεί προϊόν της εμπειρίας που αποκτήσαμε από τις μεγάλες φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών και φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα σύστημα πιο γρήγορο, πιο δίκαιο, πιο διαφανές και πιο αποτελεσματικό, αντάξιο των αναγκών που δημιουργεί πλέον η κλιματική κρίση.