Την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση κήρυξε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με το πρωινό του διάγγελμα και η αντιπολίτευση δημοσιοποίησε ήδη τις πρώτες αντιδράσεις.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για την ανάγκη μιας γενναίας και τολμηρής Αναθεώρησης του Συντάγματος με σκοπό να εναρμονιστεί με τις σημερινές απαιτήσεις.
Αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα άρθρα του, στο άρθρο 86 που αναφέρεται στις ευθύνες υπουργών, στην αξιολόγηση και στη μονιμότητα στο Δημόσιο και άλλα.
Όπως εξήγησε, στέλνει μια πρώτη πρόταση στους βουλευτές της ΝΔ, ενώ η τελική εισήγηση του κυβερνώντος κόμματος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση αναμένεται μέσα στον Μάρτιο.
«Είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση», ανέφερε αρχικά εξειδικεύοντας στη συνέχεια: «Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μια Δημόσια Διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση. Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά».
Κλείνοντας το μήνυμά του, εξέφρασε την ευχή «η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και στη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».
Το μήνυμα στην αντιπολίτευση για συναίνεση
Λίγη ώρα αργότερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, στην ενημέρωση των κυβερνητικών συντακτών, έστειλε μήνυμα στα κόμματα της αντιπολίτευσης για συναίνεση.
«Η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μια εμβληματική περίοδο στην ιστορία του κράτους που μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο, σύγχρονο υπόδειγμα διακυβέρνησης που θα ενισχύσει τους θεσμούς και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Είναι υποχρέωση όλων των μελών της Εθνικής Αντιπροσωπείας να συμβάλουν ουσιαστικά σε αυτή την προσπάθεια, ώστε μέσα από ευρύτερες συναινέσεις να μπορέσουμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων», ανέφερε.
Αρνητικό το ΠΑΣΟΚ
Η πρώτη αντίδραση του ΠΑΣΟΚ ήρθε διά στόματος Παναγιώτη Δουδωνή.
«Το ΠΑΣΟΚ άνοιξε πρώτο τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Βλέπετε, εμάς οι θεσμοί μάς ενδιαφέρουν πολύ περισσότερο από αυτούς οι οποίοι τους καταπατούν», ανέφερε ο βουλευτής επικρατείας του ΠΑΣΟΚ.
«Θα συμμετάσχουμε στη σχετική συζήτηση από τη δική μας αφετηρία και με σκοπό να διαμορφωθούν οι σχετικές ρυθμίσεις και οι σχετικές υπερπλειοψηφίες στη δεύτερη, τη λεγόμενη Αναθεωρητική Βουλή κατά τις προβλέψεις του ίδιου του Συντάγματος» είπε.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφο αν για την προτείνουσα Βουλή, δεν βλέπει πλειοψηφία 180 βουλευτών, απάντησε «νομίζω ας μείνουμε σε αυτά τα οποία σας δήλωσα, είναι σαφές το άρθρο 110 και οι σχετικές πλειοψηφίες».
ΣΥΡΙΖΑ: Υποκρισία Μητσοτάκη να μιλάει για την Αναθεώρηση του Συντάγματος
Σε δήλωσή του ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος, κάνει λόγο για «υποκρισία Μητσοτάκη να μιλά για την αναθεώρηση του Συντάγματος που έχει καταστρατηγήσει επανηλειμμένα και βάναυσα».
«Ακούσαμε σήμερα τον κ. Μητσοτάκη να ανοίγει το θέμα της Αναθεώρησης του Συντάγματος. Του Συντάγματος, που έχει καταστρατηγήσει επανειλημμένα και βάναυσα. Η υποκρισία έχει και ένα όριο…
Δεν επιτρέπεται και το Σύνταγμα να γίνει θύμα του επικοινωνιακού του σχεδίου», αναφέρει αρχικά ο κ. Φάμελλος.
Και συνεχίζει: «Ναι, χρειάζεται Συνταγματική Αναθεώρηση, αλλά και μια προοδευτική κυβέρνηση, που θα σεβαστεί τους συνταγματικούς κανόνες και θα ενισχύσει το κράτος δικαίου στην Ελλάδα.
Εμείς εγκαίρως ανοίξαμε αυτή τη συζήτηση και έχουμε επεξεργασμένες προτάσεις για αλλαγές που θα κατοχυρώνουν τα δημόσια αγαθά, τις Ανεξάρτητες Αρχές, το κράτος δικαίου, τη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία, τη Δημόσια Υγεία και τη Δημόσια Παιδεία, το περιβάλλον, την αξιοπρεπή διαβίωση, τα εργασιακά δικαιώματα και τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν ακούσαμε σήμερα από τον απονομιμοποιημένο πρωθυπουργό.
Το αντίθετο. Στις προτάσεις του κρύβονται σχέδια για να αποδομηθούν τα παραπάνω.
Και είναι χρέος των προοδευτικών κομμάτων να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν Κερκόπορτες, για να υλοποιήσει το σχέδιό του εις βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας.
Βαθύ κράτος δεν είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, κύριε Μητσοτάκη, αλλά το καθεστώς που έχετε εσείς επιβάλει.
Φτάνει πια με τον κοινωνικό αυτοματισμό. Πριν ήταν οι αγρότες, τώρα είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι. Αύριο ποιος;
Ναι, χρειάζεται αξιολόγηση για καλύτερο Δημόσιο, αλλά όχι για να ανοίξετε την πόρτα σε απολύσεις και σε ιδιωτικοποιήσεις υπηρεσιών.
Όπως χρειάζεται και η ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων και όχι αναθεώρηση του άρθρου 16 προς όφελος των κολεγίων, όπως επιχειρήσατε ήδη με την παράκαμψη του Συντάγματος.
Όσον αφορά στο άρθρο 86, λέμε ξεκάθαρα ότι δεν πρέπει να εξαρτάται από την κυβερνητική πλειοψηφία ο έλεγχος των υπουργών.
Αυτό δηλαδή που εκμεταλλεύτηκε ο κ. Μητσοτάκης για να σταματήσει ακόμα και δικογραφίες της Ευρωπαίας Εισαγγελέως για έλεγχο υπουργών της κυβέρνησής του, ντροπιάζοντας τη χώρα, για να έρθει σήμερα υποκριτικά να μας πει ότι υπερασπίζεται αυτή την αλλαγή 20 χρόνια.
Και χρειάζονται συνταγματικές αλλαγές για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, με στόχο την ανεξαρτησία της και όχι τον έλεγχό της, όπως γίνεται από τη σημερινή κυβέρνηση.
Και αυτές οι αλλαγές είναι αναγκαίες και για την αναθεώρηση του άρθρου 86, ώστε να αποδίδεται Δικαιοσύνη.
Ο διάλογος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση είναι υψίστης δημοκρατικής σημασίας και δίνει τη δυνατότητα ουσιαστικών συγκλίσεων του προοδευτικού κόσμου και των κομμάτων.
Και σε αυτή τη κατεύθυνση ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες».
Δεν είναι Συνταγματική Αναθεώρηση, είναι μπάζωμα, λέει η Νέα Αριστερά
Σε ανακοίνωσή της η Νέα Αριστερά αναφέρει:
«Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας. Η συντηρητική αναδίπλωση στην οποία προχωρά έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα συμφέροντα, αλλά και τις αξίες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.
Εμβληματική για την κυβέρνηση είναι η αναθεώρηση του Άρθρου 16 για την Ανώτατη Παιδεία, προκειμένου να νομιμοποιηθούν τα ιδιωτικά "πανεπιστήμια" - κοτέτσια που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας χωρίς καν να είναι σε θέση να παρουσιάσουν εγκαταστάσεις, προγράμματα σπουδών κ.λπ. Πρόκειται για το "Σκόιλ Ελικίκου" περιβεβλημένο με συνταγματικό μανδύα.
Με την αλλαγή του Άρθρου 86, ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει να διατηρήσει η κυβερνητική πλειοψηφία τον έλεγχο της διαδικασίας δίωξης υπουργών, ώστε να συνεχίσει να καλύπτει και να απαλλάσσει παρανομούντα κυβερνητικά στελέχη.
Η αλλαγή του Άρθρου 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, για την οποία η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ενεργοποιήσει τον κοινωνικό αυτοματισμό, δεν αποσκοπεί φυσικά στους επίορκους ΔΥ, αλλά στο να είναι ευκολότερο για τους κυβερνώντες να ξεφορτώνονται "ενοχλητικούς" υπαλλήλους που φυτρώνουν εκεί που δεν τους έσπειραν, όπως η κ. Τυχεροπούλου, που ξεσκέπασε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Με την αναθεώρηση του Άρθρου 24, του μόνου άρθρου που προστατεύει το περιβάλλον και έχει αποτελέσει μόνιμο στόχο της οικογένειας Μητσοτάκη από τη δεκαετία του 1990, η κυβέρνηση αποσκοπεί να άρει κάθε περιβαλλοντική προστασία σε παραλίες, δάση και βουνά, ώστε να "αξιοποιηθούν" από "ημετέρους".
Η προωθούμενη από τη ΝΔ αναθεώρηση - αντιμεταρρύθμιση αποτελεί έναν ακόμη λόγο να φράξουμε τον δρόμο σε μια τρίτη θητεία της ΝΔ, μέσω της οποίας θα ολοκληρωθεί η θεσμική καταστροφή».
Τι προβλέπει το Σύνταγμα
Η σημερινή Βουλή είναι προτείνουσα και αναθεωρητική η επόμενη. Αν σε αυτή τη Βουλή προτείνει άρθρα με 180 βουλευτές τότε στην επόμενη θα χρειαστούν 151 ψήφους για να περάσουν και να τροποποιηθεί το Σύνταγμα.
Αν τα υπό αναθεώρηση άθρα περάσουν στην παρούσα προτείνουσα Βουλή με πλειοψηφία μικρότερη των 180 ψήφων τότε στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή, για να περάσουν θα χρειαστούν 180 ψήφους.
Τι λέει το άρθρο 110 για την Αναθεώρηση του Συντάγματος
- Oι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Kοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφοι 1, 4 και 7, 5 παράγραφοι 1 και 3, 13 παράγραφος 1 και 26.
- H ανάγκη Αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Bουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τουλάχιστον βουλευτών, με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα. Mε την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.
- Aφού η Αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Bουλή, η επόμενη Bουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.
- Aν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, σύμφωνα με την παράγραφο 2, η επόμενη Bουλή κατά την πρώτη σύνοδό της μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
- Kάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος δημοσιεύεται στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότου επιψηφιστεί από τη Bουλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της.
- Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης.