Στη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου μεταφέρεται το ενδιαφέρον για τις ευρωπαϊκές αποφάσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση, καθώς τα αιτήματα Αθήνας και Ρώμης για μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια συναντούν τις επιφυλάξεις της Κομισιόν, η οποία όμως τις εξετάζει.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται απρόθυμη για νέες δημοσιονομικές εξαιρέσεις, τονίζοντας την ανάγκη για σύνεση και προειδοποιώντας ότι οι συνεχείς αλλαγές υπονομεύουν την αξιοπιστία του πλαισίου, ειδικά με τις τρέχουσες συνθήκες στις αγορές ομολόγων.
- Η Ελλάδα και η Ιταλία ζητούν επισήμως μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Η Ρώμη εστιάζει στον συνυπολογισμό του πληθωρισμού στα ελλείμματα, ενώ η Αθήνα προτείνει την εξαίρεση των έκτακτων μέτρων στήριξης από τα όρια δαπανών.
- Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στη Σύνοδο Κορυφής της 15ης-16ης Οκτωβρίου για την πολιτική κατεύθυνση, αν και μια τελική απόφαση δεν είναι βέβαιη λόγω του δυσμενούς δημοσιονομικού περιβάλλοντος και των ανησυχιών για το δημόσιο χρέος.
- Η κεντρική πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση μεταξύ στήριξης των πολιτών και δημοσιονομικής σταθερότητας. Η επιφυλακτικότητα του Βορρά δυσχεραίνει τις προσπάθειες του Νότου, διαμορφώνοντας μια «δύσκολη εξίσωση» για τα κράτη-μέλη.
Την ίδια ώρα, οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος και οι διαφωνίες μεταξύ Βορρά και Νότου περιορίζουν τα περιθώρια συνεννόησης, επισημαίνουν διεθνή ΜΜΕ, στον απόηχο της τελευταίας συνεδρίασης του Eurogroup.
Η επόμενη ημέρα μετά το Eurogroup της Πέμπτης, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, βρίσκει την Ελλάδα και την Ιταλία να αναζητούν ευρωπαϊκή συμφωνία για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας.
«Θα εξεταστούν οι προτάσεις Ελλάδας-Ιταλίας»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται απρόθυμη να αποδεχθεί νέες εξαιρέσεις από τους δημοσιονομικούς κανόνες, προειδοποιώντας ότι η συνεχής αλλαγή του πλαισίου θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία του.
«Αυτό που τονίζω είναι η ανάγκη για δημοσιονομική σύνεση, ειδικά υπό το πρίσμα των τρεχουσών εξελίξεων στην αγορά ομολόγων», δήλωσε o επικεφαλής οικονομικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, μετά από τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών στο Λουξεμβούργο. «Δεν μπορούμε να προτείνουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες».
Ωστόσο, ο Ντομπρόβσκις ανέφερε ότι «θα εξετάσει πιο διεξοδικά τις προτάσεις της Ιταλίας και της Ελλάδας», μετέδωσε το Bloomberg.
Οι συζητήσεις συνεχίζονται σήμερα Παρασκευή 9 Οκτωβρίου στο ECOFIN - το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο οποίο συμμετέχουν οι υπουργοί Οικονομικών και Οικονομίας των κρατών-μελών.
Οι επιφυλάξεις της Κομισιόν και τα αιτήματα Αθήνας και Ρώμης
Στο Eurogroup, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τις επιφυλάξεις της σε μια νέα γενικευμένη χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων.
«Οι ανοδικές πληθωριστικές πιέσεις λαμβάνονται ήδη υπόψη στο πλαίσιο μιας συνολικής αξιολόγησης των σχετικών παραγόντων, όταν εξετάζεται η συμμόρφωση των κρατών-μελών με τους δημοσιονομικούς κανόνες. Δεν μπορούμε να εισάγουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μια τέτοια προσέγγιση «θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση τη συλλογική μας αποφασιστικότητα να τηρήσουμε το δημοσιονομικό πλαίσιο που βασίζεται σε κανόνες, σε μια περίοδο κατά την οποία η αξιοπιστία της δέσμευσής μας για δημοσιονομική βιωσιμότητα αποτελεί ζωτικό πλεονέκτημα».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχει ζητήσει να λαμβάνεται υπόψη ο υψηλότερος από τον αναμενόμενο πληθωρισμός κατά τον υπολογισμό των επιτρεπόμενων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, καθώς και κατά την αξιολόγηση των αποκλίσεων στις δημόσιες δαπάνες. Η Ρώμη επιδιώκει, παράλληλα, να επιτρέπεται στα κράτη-μέλη να αξιοποιούν τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που δημιουργούνται λόγω του πληθωρισμού για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Όπως επισήμανε το Reuters, η ελληνική πρόταση ζητάει να εξαιρεθούν προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το ανώτατο όριο καθαρών δαπανών της ΕΕ.
Όπως αποτυπώνεται στην επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόταση προβλέπει την εξαίρεση, μέχρι ενός συγκεκριμένου ορίου, έκτακτων και προσωρινών παρεμβάσεων από τον υπολογισμό των δημοσιονομικών μεγεθών. Η Αθήνα επιδιώκει επίσης να μπορεί να επιστρέφει στην αγορά τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ που προκύπτουν εξαιτίας της ανόδου των τιμών. Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, τα επιπλέον έσοδα από τον ΦΠΑ ανέρχονται σε περίπου 950 εκατ. ευρώ.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πρόσθετο απόθεμα πόρων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εφόσον η ενεργειακή κρίση παραταθεί και οι πιέσεις στην οικονομία ενταθούν.
Στο επίκεντρο η Σύνοδος Κορυφής
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 15 και 16 Οκτωβρίου, όπου αναμένεται να αποσαφηνιστεί περαιτέρω η πολιτική κατεύθυνση για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα λάβουν συγκεκριμένη απόφαση για τα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας.
Η προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβασμού εκτυλίσσεται σε ένα δυσμενές δημοσιονομικό περιβάλλον. Οι ανησυχίες για το γαλλικό δημόσιο χρέος και τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων ενισχύουν τον προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ και άλλες χώρες αντιμετωπίζουν πιέσεις λόγω των ελλειμμάτων τους.
Οι χώρες του Βορρά εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στα αιτήματα για μεγαλύτερη ευελιξία, δυσκολεύοντας την προσπάθεια των χωρών του Νότου να εξασφαλίσουν πρόσθετα περιθώρια δαπανών. Έτσι, η ενεργειακή κρίση και η ανησυχία για τη βιωσιμότητα του χρέους διαμορφώνουν ένα σύνθετο πεδίο διαπραγμάτευσης.
Eξάλλου, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του χθεσινού Eurogroup, ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε την κατάσταση ως μια «δύσκολη εξίσωση», επισημαίνοντας ότι τα κράτη-μέλη καλούνται να αντιμετωπίσουν δύο παράλληλες προκλήσεις: την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τη διαφύλαξη της αξιοπιστίας των δημοσιονομικών κανόνων.
«Όλοι μας έχουμε επίγνωση του ότι πρέπει να κάνουμε και τα δύο», τόνισε ο πρόεδρος του Eurogroup, αναφερόμενος στην ανάγκη στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων, χωρίς να υπονομεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα.