Φωτογραφίες που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944, δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά, 82 χρόνια μετά το ιστορικό γεγονός.
Πρόκειται για υλικό που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστό ότι υπήρχε και το οποίο, εφόσον επιβεβαιωθεί ως αυθεντικό, θα συνιστά ένα σημαντικό οπτικό τεκμήριο ενός από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.
Το άλμπουμ και η διαδικτυακή δημοπρασία
Σύμφωνα με πληροφορίες που συνοδεύουν σχετική αγγελία, οι εικόνες εντοπίστηκαν σε άλμπουμ που αποδίδεται σε Γερμανό αξιωματικό, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής.
Το φωτογραφικό υλικό εμφανίστηκε προς πώληση σε διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, χωρίς να αναφέρεται ο φωτογράφος. Η ύπαρξη της αγγελίας έγινε γνωστή μέσω ανάρτησης της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook, η οποία δημοσίευσε τις επίμαχες εικόνες, προκαλώντας έντονη συζήτηση.
Η συζήτηση αφορά τόσο τη γνησιότητα των φωτογραφιών όσο και το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου. Μέχρι στιγμής, η αυθεντικότητα των φωτογραφιών δεν έχει επιβεβαιωθεί από επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο, ωστόσο το θέμα έχει ήδη κινητοποιήσει ιστορικούς και ερευνητές.
Η εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών κρατουμένων στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εκ των οποίων είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
Η μαζική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο Γερμανού στρατηγού, τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν, καθώς και για τον τραυματισμό στρατιωτών σε επίθεση στους Μολάους Λακωνίας στις 27 Απριλίου 1944.
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας» τονίζει σε ανακοίνωσή του, το ΚΚΕ και επισημαίνει στη συνέχεια:
«Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ.
Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά.
Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους».
«Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.
Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων» υπογραμμίζει, καταλήγοντας, η ανακοίνωση του κόμματος.
Παρέμβαση Αλέξη Χαρίτση
Στο θέμα παρενέβη και ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης, ο οποίος σε ανάρτησή του τόνισε:
«Η Αθήνα πρέπει να αποκτήσει Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Είναι χρέος στη Δημοκρατία. Και το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε οι φωτογραφίες αυτές να έρθουν στην Ελλάδα. Είναι το τραύμα μας. Είναι η μνήμη μας. Είναι ο οδηγός μας».
Αναλυτικά το σχετικό απόσπασμα από την ανάρτηση του κ. Χαρίτση:
«Χτες το βράδυ ήρθαμε αντιμέτωποι με το βάρος της ιστορίας. Η αποκάλυψη, για πρώτη φορά μετά από 82 ολόκληρα χρόνια, οκτώ φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή είναι ένα συγκλονιστικό γεγονός.
Κάθε φορά που επισκέπτομαι το Σκοπευτήριο και περνάω τον στενό διάδρομο προς τον χώρο των εκτελέσεων νιώθω το γνωστό ρίγος, που είμαι σίγουρος νιώθουμε όλοι και όλες. Γιατί η Καισαριανή συμπυκνώνει την κοινή ρίζα μας: το ανοξείδωτο μέταλλο της Αντίστασης, το πάθος για την ελευθερία, τη σφιγμένη γροθιά απέναντι στους φασίστες.
Από χτες, η γροθιά αυτή έχει πάρει υπόσταση. Σε αυτή τη μικρή φωτογραφία με τα ρούχα των εκτελεσμένων και τον ανώνυμο ήρωα του λαού μας που υψώνει περήφανα τη γροθιά του, καθώς οδηγείται στον θάνατο.
Ας το δουν αυτό οι κάθε λογής συκοφάντες της ΕΑΜικής Αντίστασης. Και μακάρι να τους κάνει να σιωπήσουν έστω και για λίγο.
Η Αθήνα πρέπει να αποκτήσει Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης.
Είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Είναι χρέος στη Δημοκρατία. Και το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε οι φωτογραφίες αυτές να έρθουν στην Ελλάδα. Είναι το τραύμα μας. Είναι η μνήμη μας. Είναι ο οδηγός μας».