Με αιχμή τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής σχεδιάζει να συνεχίσει τις δημόσιες παρεμβάσεις του το επόμενο διάστημα ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας να αναδείξει ένα νέο πλαίσιο στρατηγικής για τη θέση της χώρας στο διεθνές περιβάλλον και να χαράξει μια σαφή πολιτική γραμμή διαφοροποίησης τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τις θέσεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Σύμφωνα με το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού, η προσέγγιση αυτή φιλοδοξεί να αποτελέσει μια σαφή διαιρετική τομή ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την εξωτερική πολιτική της χώρας: από τη μία την πολιτική της κυβέρνησης, την οποία ο ίδιος έχει κατηγορήσει ότι λειτουργεί ως «πρόθυμος και δεδομένος σύμμαχος» των Ηνωμένων Πολιτειών, και από την άλλη προσεγγίσεις που απορρίπτουν συνολικά τις στρατηγικές διεθνείς συμμαχίες της Ελλάδας.
Ανάγκη για ένα νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεών του αναμένεται να βρεθεί η ανάγκη για ένα νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής, βασισμένο στην ενεργητική και πολυδιάστατη στρατηγική που -όπως σημειώνουν συνεργάτες του- είχε τεθεί ως κατεύθυνση την περίοδο 2015-2019. Πρόκειται, όπως επισημαίνουν, για μια προσέγγιση που αναγνωρίζει τη σημασία των διεθνών συμμαχιών της χώρας, επιδιώκοντας όμως αυτές να οικοδομούνται σε βάση αμοιβαίου οφέλους και ισότιμης συνεργασίας, και όχι στη λογική μονομερών παραχωρήσεων ή «λευκών επιταγών».
Με αυτή τη συλλογιστική, ο πρώην πρωθυπουργός επιδιώκει -σύμφωνα με συνεργάτες του- να αναδείξει μια διαφορετική στρατηγική για τη θέση της Ελλάδας στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον. Δίνει έμφαση σε μια ενεργητική διπλωματία που αξιοποιεί τις διεθνείς συνεργασίες της χώρας, χωρίς όμως να περιορίζει τα περιθώρια διαπραγμάτευσης ή να οδηγεί σε επιλογές χωρίς ανταλλάγματα.
«Εμείς δεν δώσαμε λευκή επιταγή στον Τραμπ, όπως ο Μητσοτάκης»
Το στίγμα αυτής της προσέγγισης είχε περιγράψει ήδη σε πρόσφατη παρέμβασή του στην Κοζάνη, όπου -όπως σημειώνουν συνεργάτες του- προϊδέασε για την κατεύθυνση των επόμενων παρεμβάσεών του.
«Εμείς δεν δώσαμε λευκή επιταγή στον Τραμπ, όπως ο Μητσοτάκης. Έδωσε Σούδα και Αλεξανδρούπολη χωρίς ανταλλάγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι «κόκκινη γραμμή πρέπει να είναι η μη χρήση των στρατιωτικών μας εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις που μπορούν να θέσουν τη χώρα μας σε άμεσο κίνδυνο».
Όπως σημείωσε, κάλεσε «κάθε Έλληνα πατριώτη και δημοκράτη να αναρωτηθεί αν ευνοεί τα ελληνικά συμφέροντα το να δίνουμε σήμερα λευκή επιταγή στον Τραμπ». Υπογράμμισε ότι μιλάει ως πρωθυπουργός που «στη θητεία του αναβάθμισε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», αλλά -όπως είπε- το έκανε «σε αμοιβαία επωφελή βάση, χωρίς λευκές επιταγές».
Κριτική Τσίπρα για την παραχώρηση της Σούδας και άλλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων
Στο πλαίσιο της κριτικής του προς την κυβέρνηση, έχει υποστηρίξει ότι επί σειρά ετών η αμερικανική πλευρά ζητούσε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ την ανανέωση της συμφωνίας για τη βάση της Σούδας σε πενταετή αντί για ετήσια βάση, χωρίς όμως να υπάρξει συμφωνία, καθώς -όπως αναφέρει- δεν είχαν εξασφαλιστεί τα ανταλλάγματα που θεωρούσε αναγκαία η ελληνική πλευρά.
Αντιθέτως, έχει κατηγορήσει την κυβέρνηση ότι μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα προχώρησε στην παραχώρηση όχι μόνο της Σούδας, αλλά και άλλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, καθώς και του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, μάλιστα επ’ αόριστον και -όπως υποστηρίζει- χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα για την Ελλάδα.
Τσίπρας για EastMed, πώληση F-16 στην Τουρκία, τουρκολιβυκό μνημόνιο και Κύπρο
Ο ίδιος έχει συνδέσει την κριτική αυτή και με εξελίξεις που, όπως υποστηρίζει, δεν λειτούργησαν υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, αναφέροντας μεταξύ άλλων την ακύρωση του αγωγού EastMed, την πώληση F-16 στην Τουρκία, αλλά και την -όπως την έχει χαρακτηρίσει- «χλιαρή» αμερικανική αντίδραση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στις τουρκικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, έχει τοποθετηθεί και για τις εξελίξεις στην Κύπρο. Έχει χαρακτηρίσει αυτονόητη την ανταπόκριση της Ελλάδας στο αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για αμυντική στήριξη, σημειώνοντας ότι ορθώς υπήρξε ανταπόκριση, όπως -κατά την άποψή του- ήταν σωστή και η αποστολή συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, έχει προειδοποιήσει ότι είναι «ανεύθυνο» να καλλιεργείται η εικόνα της Ελλάδας ως «εγγυήτριας δύναμης» ή να επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση η ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος. Όπως έχει τονίσει, ο πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή δεν θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για εγκατάλειψη της προοπτικής επίλυσης του Κυπριακού ή για παγίωση της διχοτόμησης.
Αντιθέτως, κατά την άποψή του, πρέπει να αποτελέσει καμπάνα κινδύνου σχετικά με την ανάγκη επανεκκίνησης των προσπαθειών για μια επανενωμένη και ομόσπονδη Κύπρο, χωρίς εγγυητές και κατοχικά στρατεύματα, στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Έχει, επίσης, εκφράσει την αντίθεσή του στο ενδεχόμενο ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ενίσχυε την ασφάλεια και τη σταθερότητα στο νησί, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει νέους κινδύνους.
Σε ποια περιοχή θα γίνει η επόμενη παρουσίαση βιβλίου
Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται το ενδεχόμενο μία από τις επόμενες παρουσιάσεις του βιβλίου του να πραγματοποιηθεί στη Θράκη και ειδικότερα στην Αλεξανδρούπολη. Αν και η επιλογή δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, συνεργάτες του επισημαίνουν πως η περιοχή διαθέτει ισχυρό συμβολισμό λόγω της γεωπολιτικής της σημασίας και των εξελίξεων που συνδέονται με τον ρόλο της στην ευρύτερη στρατηγική παρουσία της χώρας στην περιοχή.