Συζήτηση για το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης πραγματοποιείται στη Βουλή.
Με την τοποθέτηση του εισηγητή της πλειοψηφίας, Γεωργίου Κωτσού, άρχισε στην ολομέλεια η συζήτηση του σχεδίου νόμου του υπουργείου Εσωτερικών για τον νέο «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Κατά τον κ. Κωτσό, βασικό στοιχείο του «εμβληματικού νομοσχεδίου» είναι «η αλλαγή του τρόπου εκλογής των αυτοδιοικητικών οργάνων, με κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών», που σκοπό έχει να αυξήσει τη συμμετοχή των πολιτών στην εκλογική διαδικασία, να μειώσει την ταλαιπωρία των εκλογέων και «κυρίως να αποτρέψει τις συναλλαγές μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου καθώς και της τιμωρητικής ψήφου των εκλογέων που παρατηρούνταν τη δεύτερη Κυριακή, με το να ψηφίζουν την πρώτη Κυριακή έναν εκλογικό συνδυασμό, ο οποίος περνούσε στην δεύτερη Κυριακή, αλλά τη δεύτερη Κυριακή να ψηφίζουν τον αντίπαλο συνδυασμό».
Όπως σημείωσε, «για όλους εμάς που λειτουργήσαμε για πάρα πολλά χρόνια στην Αυτοδιοίκηση εκτιμώ ότι είναι το πιο σημαντικό και το πιο ουσιαστικό τμήμα του συγκεκριμένου νόμου: Ζήσαμε καταστάσεις απείρου κάλλους μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής: Από συναλλαγές, από υπόγειες διαδρομές, από θυμούς, από παρεξηγήσεις του ιδίου συνδυασμού. Ιδιαίτερα, το πρόβλημα ήταν για εκείνους που είχαν πολυπληθείς συνδυασμούς, οι οποίοι, με το ισχύον εκλογικό σύστημα που έχεις την δυνατότητα να συγκροτείς συνδυασμό στο 150% του εκλογικού σώματος, του Δημοτικού Συμβουλίου, αυτοί που θα εκλεγούν τελικά είναι μόλις το 31%, και το 68-69% μένει χωρίς εκλογή. Και αντιλαμβάνεστε, όταν κάποιος θεωρεί ότι δεν πραγματώνεται η φιλοδοξία του, ο ρόλος του, τι συμπεριφορά μπορεί να έχει μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής. Αυτό λοιπόν προσπαθούμε να αποφύγουμε και θα το αποφύγουμε μέσα από το συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα. Παράλληλα, οι όποιες συνεργασίες, οι όποιες συνέργειες, οι όποιες προγραμματικές συγκλίσεις θα είναι γνωστές εκ των προτέρων στο εκλογικό σώμα, ούτως ώστε να ξέρει ο εκλογέας, με την εναλλακτική του ψήφο, σε ποιον θα δώσει τη δεύτερη ψήφο προκειμένου να αποκτήσει έτσι μεγαλύτερη δυναμική η εκλογική διαδικασία. Θεωρώ ότι είναι το πλέον αποτελεσματικό αλλά και δίκαιο εκλογικό σύστημα από όλα αυτά που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα. Και τι θα ισχύει; Εάν ο πρώτος συνδυασμός, την πρώτη Κυριακή, πιάσει το 42% σύν μία ψήφο, τότε η εκλογική διαδικασία, η καταμέτρηση σταματά εκεί, και δημοτική αρχή ή περιφερειακή αρχή ανακηρύσσεται εκείνη που πιάσει το 42%. Εάν δεν έχουμε 42% σύν μία ψήφο, τότε προσμετρώνται στον πρώτο και δεύτερο συνδυασμό οι εναλλακτικές ψήφοι του τρίτου, τέταρτου και πέμπτου συνδυασμού. Και έτσι, θα έχουμε αυτοδιοικητικές αρχές, που απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης του συνόλου των πολιτών, γιατί, μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής θα το γνωρίζετε άλλωστε, είχαμε τεράστιες διαφορές αναφορικά με τη συμμετοχή των πολιτών, γεγονός που εξασφαλίζει μεγαλύτερη νομιμοποίηση στους εκλεγμένους αιρετούς».
Αίτημα αντισυνταγματικότητας από το ΠΑΣΟΚ -Δουδωνής: «Προσπάθεια χειραγώγησης της ψήφου»
Αίτημα αντισυνταγματικότητας της διάταξης για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, κατέθεσε - εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ - ο εισηγητής της μειοψηφίας στο νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Π. Δουδωνής, κατηγορώντας μάλιστα την κυβέρνηση για «προσπάθεια χειραγώγησης της ψήφου».
Όπως είπε ο κ. Δουδωνής, ο νέος Κώδικας αποτυγχάνει και στο επίπεδο της δημοκρατικής νομιμοποίησης και σε αυτό της οικονομικής αυτοτέλειας και αυτονομίας της ΤΑ. Συγκεκριμένα, είπε ότι στις Δημοκρατίες, η νομιμοποίηση στηρίζεται στο αδιάβλητο των εκλογών και στο ζήτημα του τρόπου εκλογής, και του εκλογικού νόμου.
«Και ποια πρέπει να είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του εκλογικού νόμου; Ακριβώς αυτά που δεν είναι τα χαρακτηριστικά αυτού του εκλογικού νόμου που εισάγεται, ο οποίος είναι αλαμπουρνέζικος και έχει και καλπονοθευτικά χαρακτηριστικά» είπε ο κ. Δουδωνής.
Σύμφωνα με τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, με τη σχετική πρόβλεψη του Κώδικα «είναι αδύνατον, σε πολλές περιπτώσεις, να αντιληφθεί κανείς ποιος είναι εν τέλει ο πρώτος. Διότι ο πρώτος, εν τέλει, είναι ο δεύτερος στην πρώτη επιλογή [. . .] Δεν μπορούμε να εξηγήσουμε ποιος θα εκλεγεί δήμαρχος ή περιφερειάρχης. Και αυτό, όσο και αν το υποτιμάτε, είναι πολύ βασικό χαρακτηριστικό της Δημοκρατίας, η γνώση των κανόνων του παιχνιδιού. Αλλά στη δυσκολία της αντίληψης σε σχέση με τους κανόνες του παιχνιδιού, υπάρχει μέσα της, και η έννοια της καλπονοθευτικότητας. Διότι πραγματικά, μπορεί να έχουμε δήμαρχο, δεύτερο στην πρώτη επιλογή, με βάση την εναλλακτική επιλογή, με πολύ χαμηλό ποσοστό. Γιατί, [. . .] με αυτό το το εκλογικό σύστημα απαντάτε στο πάθημά σας των προηγούμενων δημοτικών και περιφερειακών εκλογών», είπε ο κ. Δουδωνής και πρόσθεσε: «Έχετε λοιπόν υπόψη σας, και θα κάνω μία προφητεία, ότι το εκλογικό σύστημα το οποίο εισάγετε είναι άριστο για να μπερδέψετε τη λαϊκή εντολή, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Προσέξτε μήπως είναι παγίδα για σας, για τις επόμενες.. Και έτσι, αποτύχετε στο βασικό σας σκοπό, που είναι να χειραγωγήσετε την ψήφο ούτως ώστε να μην έχετε δυσάρεστες εκπλήξεις. Αλλά αυτός ο σκοπός δεν μπορεί να είναι συνταγματικός σκοπός, δεν μπορεί να είναι νομοθετικός σκοπός, που συμφωνεί με το Σύνταγμα. Και για τους λόγους αυτούς, καταθέτουμε ένσταση της συνταγματικότητας, την οποία καταθέτω στα πρακτικά».