Κάποτε οι πολιτικοί έγραφαν λόγους. Τώρα γράφουν captions.
Υπήρχε μια εποχή — όχι πολύ παλιά — που ο εκπρόσωπος ενός κόμματος έβγαινε στην τηλεόραση για να υπερασπιστεί μια θέση. Ένα πρόγραμμα. Έστω μια μισοχωνεμένη ιδέα. Σήμερα βγαίνει για να πει στον αντίπαλο να λουστεί δυο φορές γιατί «είναι έντονη η μπογιά».
Και κάπου εκεί τελειώνει η πολιτική συζήτηση και αρχίζει το backstage ενός αποτυχημένου podcast.
Η δήλωση της Βάσιας Αναστασίου για τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι απλώς μια άκομψη ατάκα. Είναι κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: το σύμπτωμα μιας ολόκληρης εποχής που μπέρδεψε την πολιτική επικοινωνία με το reaction video.
Διότι η πολιτική επικοινωνία είχε κάποτε έναν ταπεινό ρόλο. Να μεταφέρει την παραγόμενη πολιτική. Να εξηγήσει τι κάνεις, γιατί το κάνεις, πού θες να πας. Τώρα η πολιτική παράγεται για να χωρέσει σε απόσπασμα των δεκαπέντε δευτερολέπτων. Να γίνει meme, reel, TikTok, στόρι με φωτιά και γελάκια.
Το viral δεν είναι πια παρενέργεια. Είναι ο σκοπός.
Και κάπως έτσι, νέα στελέχη όλων των κομμάτων δεν ονειρεύονται μια καλή κοινοβουλευτική ομιλία. Ονειρεύονται μια ατάκα που να γίνει repost από το Luben. Εκεί θεωρείται πια ότι χτυπά η καρδιά της δημόσιας σφαίρας. Αν σε κάνουν cut με δραματικό zoom και ήχο από κατσαρόλα, πέτυχες πολιτικά.
Η Βουλή ως content farm.
Δεν έχει καν σημασία αν συμφωνείς ή διαφωνείς με τον Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ ή οποιονδήποτε άλλο. Το ζήτημα είναι ότι η δημόσια ζωή κατρακύλησε σ’ ένα επίπεδο όπου η ευφυΐα αντικαταστάθηκε από την ατακούλα και η επιχειρηματολογία από το «πέταξα κάτι να παίξει».
Και το χειρότερο είναι πως όλοι δείχνουν ευχαριστημένοι μ’ αυτό.
Οι τηλεοπτικοί παραγωγοί γιατί «έγραψε». Τα κομματικά επιτελεία γιατί «έκανε engagement». Οι χρήστες γιατί βρήκαν υλικό να κοροϊδέψουν. Κάπου ανάμεσα, η πολιτική έμεινε χωρίς αντικείμενο, σαν ντεκόρ πίσω από πάνελ που τσακώνονται για βαφές μαλλιών.
Υπάρχει βέβαια και μια κάποια ειρωνεία. Όλοι αυτοί που μιλούν διαρκώς για «τοξικότητα» έχουν μετατρέψει την πολιτική σε διαγωνισμό εξυπνακισμού καφενείου. Με τη διαφορά ότι το καφενείο κάποτε είχε και δύο ανθρώπους που διάβαζαν εφημερίδα.
Τώρα αρκεί να ξέρεις να κοιτάς την κάμερα τη σωστή στιγμή.
Και κάπως έτσι, η χώρα που κάποτε τσακωνόταν για μνημόνια, παραγωγικό μοντέλο και γεωπολιτική, σήμερα συζητά αν ο άλλος έβαψε το μαλλί του.
Τρίχες δηλαδή.