Ένα διαφορετικό υπόδειγμα εκπαιδευτικής πολιτικής, με καθαρή ιδεολογική αφετηρία, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και διάρκεια στον χρόνο, περιέγραψε ο Νίκος Ανδρουλάκης.
Στην εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για την Παιδεία, ο πρόεδρος του κόμματος είπε μεταξύ άλλων: «Για εμάς, η Παιδεία αποτελεί δημόσιο αγαθό, κοινωνικό δικαίωμα, θεσμό Δημοκρατίας και τον ισχυρότερο μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας.
Γιατί, πρόοδος σημαίνει να προχωρούν οι πολλοί. Γι' αυτό καταθέτουμε ένα νέο κοινωνικό και θεσμικό συμβόλαιο για την Παιδεία», είπε ο Νίκος Ανδρουλάκης καθιστώντας σαφές ότι θεωρεί τη Παιδεία ως εθνική προτεραιότητα.
Ανδρουλάκης: Η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό
Ασκώντας αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση ανέφερε ότι έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, έχει δώσει τα διαπιστευτήριά της: λιγότερη δημόσια επένδυση, μεγαλύτερη επιβάρυνση της οικογένειας, διοικητικός συγκεντρωτισμός, διαρκής νομοθετική αναστάτωση και ολοένα περισσότερες ιδιωτικές διαδρομές για όσους μπορούν να πληρώσουν.
«Πρόκειται για βαθιά συντηρητική πολιτική που αντιμετωπίζει την εκπαίδευση ως αγορά υπηρεσιών, το σχολείο ως μηχανισμό συμμόρφωσης και τον μαθητή ως πελάτη ενός συστήματος πολλών ταχυτήτων.
Εμείς απαντάμε διαφορετικά. Η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό, δύναμη ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας, θεμέλιο της Δημοκρατίας και βασική προϋπόθεση για μια σύγχρονη, παραγωγική και δίκαιη Ελλάδα. Γι' αυτό και η σύγκρουση που έχουμε μπροστά μας δεν αφορά απλώς διαφορετικούς νόμους ή επιμέρους μέτρα. Αφορά δύο διαφορετικούς δρόμους για τη χώρα», τόνισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Ανδρουλάκης: Τι είπε για μη κρατικά πανεπιστήμια και πανεπιστημιακή αστυνομία
Πρόσθεσε πως οι βαθύτερες εκπαιδευτικές και ψηφιακές ανισότητες υπονομεύουν την ποιότητα του εργατικού δυναμικού της χώρας και η κυβέρνηση πορεύεται χωρίς σχέδιο.
«Αυτό φάνηκε με τον πιο εμβληματικό τρόπο στην υπόθεση της πανεπιστημιακής αστυνομίας. Το ΠΑΣΟΚ εξαρχής άσκησε κριτική στις επικοινωνιακές μεθοδεύσεις της κυβέρνησης. Τι μας απάντησαν: είστε με τους μπαχαλάκηδες. Τι αποδείχτηκε στην πράξη: Η πανεπιστημιακή αστυνομία είναι ένα μεγαλοπρεπές και πανάκριβο φιάσκο της Νέας Δημοκρατίας», σημείωσε.
Σχετικά με τα μη κρατικά πανεπιστήμια, υποστήριξε πως υποσχέθηκαν πανεπιστήμια διεθνούς κύρους και τελικά θεσμοθέτησαν την πανεπιστημιοποίηση των κολλεγίων. «Η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρό, σύγχρονο και εξωστρεφές δημόσιο πανεπιστήμιο. Με ενιαίο εθνικό πλαίσιο για ολόκληρη την ανώτατη εκπαίδευση, με αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια, κοινές προδιαγραφές ποιότητας, ουσιαστική αξιολόγηση και πραγματικές εγγυήσεις για τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα κάθε δομής.
Η χώρα χρειάζεται σοβαρό ακαδημαϊκό σχεδιασμό και όχι μια άναρχη αγορά τίτλων», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους εκπαιδευτικούς αναδεικνύοντας την αναβάθμιση του ρόλου τους με μια αξιολόγηση καθολική, ουσιαστική, με ανατροφοδότηση, η οποία θα αφορά όλες τις παραμέτρους του εκπαιδευτικού συστήματος.
Χαρακτήρισε ως αποσπασματική την αντιμετώπιση της σχολικής βίας ενώ μίλησε για αναξιοπιστία της κυβερνητικής πολιτικής η οποία αγγίζει το αδιάβλητο των Πανελλαδικών Εξετάσεων. «Το πρόσφατο περιστατικό σε εξεταστικό κέντρο ΕΠΑΛ δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή υπηρεσιακή αστοχία. Θίγει την ισονομία των υποψηφίων.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει καθαρά: πώς συνέβη το λάθος, με ποιά κριτήρια αποφασίστηκε η συγκεκριμένη βαθμολόγηση, ποιοί είχαν την ευθύνη και ποιές εγγυήσεις υπάρχουν ότι δεν επηρεάστηκε η ισότιμη κατάταξη των υποψηφίων», είπε ο Νίκος Ανδρουλάκης.
«Για το ΠΑΣΟΚ ισχυρή δημόσια παιδεία σημαίνει ανοδική κοινωνική κοινωνική κινητικότητα. Σημαίνει λιγότερες ανισότητες και περισσότερες ευκαιρίες. Και όλοι μαζί με σχέδιο και αξιοπιστία θα χτίσουμε την Ελλάδα που αξίζουμε και αγαπάμε», κατέληξε.
Γιώργος Παπανδρέου: «Ναι στην αλλαγή του άρθρου 16 όχι όμως στα κερδοσκοπικά πανεπιστήμια»
Το Πανεπιστήμιο ως εργαστήριο δημοκρατίας, κοινωνικής αλλαγής και πώς αντιμετωπίζεται στη Συνταγματική Αναθεώρηση, με επίκεντρο την αλλαγή του άρθρου 16, αφορούσε η ομιλία του πρώην πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου, στην εκδήλωση όπου παρουσιάστηκε η πρότασή του του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για την Παιδεία.
«Οι συντηρητικές παρατάξεις ήθελαν -και θέλουν - να ελέγχουν την Παιδεία. Το βλέπουμε στην Ουγγαρία· το βλέπουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν θέλουν ελεύθερα, ανοιχτά πανεπιστήμια· δεν θέλουν την κριτική σκέψη, που βγάζει πολίτες μη υποταγμένους, που σκέφτονται βαθύτερα. Δυστυχώς και η παραδοσιακή Αριστερά πέφτει σε παρόμοιο σφάλμα - κρατισμού», υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο κ. Παπανδρέου.
Προειδοποίησε ωστόσο πως «αν το δημόσιο σύστημα μείνει άκαμπτο όπως σήμερα, το κενό δεν θα μείνει κενό. Θα το καλύψουν οι εμπορικές ψηφιακές πλατφόρμες, προσφέροντας εξατομίκευση που θα πληρωθεί με το νόμισμα του δημοκρατικού ελέγχου, της ιδιωτικότητας και της ισότητας: πλούσιοι μαθητές με ανθρώπινους μέντορες - φτωχοί μαθητές με αυτοματοποιημένη διδασκαλία».
Όσον αφορά στην αλλαγή του άρθρου 16 που ο ίδιος είχε υποστηρίξει από τη δεκαετία του 2000, ο κ. Παπανδρέου είπε : «….όπως ισχύει, δεν κατοχυρώνει απλώς το δημόσιο πανεπιστήμιο - κατοχυρώνει το κρατικιστικό γραφειοκρατικό μοντέλο, μέχρι και το υπαλληλικό καθεστώς των διδασκόντων. Και απαγορεύει σε οποιονδήποτε άλλον, πλην του κράτους, να υπηρετήσει την ανώτατη παιδεία».
«Σε αυτή τη βάση, η πρότασή μας είναι σαφής και προσεκτικά οριοθετημένη», ανέφερε και θυμίζοντας τι είχε πει ο Ανδρέας Παπανδρέου στη συζήτηση για το Σύνταγμα το 75, διατύπωσε τη πρόταση του:
«Πρώτον: τέλος στο κρατικό ασφυκτικό μονοπώλιο - αλλά όχι υπέρ της αγοράς. Γιατί να μην μπορεί ένας συνεταιρισμός να ιδρύσει πανεπιστήμιο; Μια περιφέρεια; Ένα εργατικό κέντρο; Ένα επιμελητήριο; Ένα κοινωφελές ίδρυμα; Μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια - ιδρυμένα από την ίδια την κοινωνία, για την κοινωνία.
Δεύτερον: ρητά όχι στα κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Ένα ίδρυμα με κύριο σκοπό το κέρδος θα κυνηγήσει το φθηνό και το εμπορικά ελκυστικό -θα πάει με το ρεύμα- και όχι το αναγκαίο και το βαθύ το εθνικό - για τον ελληνισμό. Η γνώση είναι κοινό αγαθό: δεν το θέλουμε εμπόριο, δεν το θέλουμε να γίνεται μέρισμα. Και ας το πούμε καθαρά: ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας δεν είναι ιδεοληψία του παρελθόντος - είναι η διεθνής κανονικότητα των πιο σοβαρών πανεπιστημίων του κόσμου. Πλουραλισμός ναι· ιδιωτικοποίηση όχι.
Τρίτον: πραγματικό αυτοδιοίκητο - και για τα δημόσια πανεπιστήμια. Να τα ελευθερώσουμε, να είναι αυτόνομα - με λογοδοσία για αποτελέσματα, όχι γραφειοκρατικές διαδικασίες: ανεξάρτητη πιστοποίηση αντί για προληπτικό υπουργικό έλεγχο, και εσωτερική δημοκρατία με ουσία. Το πανεπιστήμιο ως εργαστήριο της συμμετοχικής δημοκρατίας που χρειάζεται όλη η χώρα.
Και τέταρτον: ισχυρότερη -όχι ασθενέστερη- δημόσια αποστολή. Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι υποχώρηση του δημοσίου· είναι ο όρος για την αναγέννησή του: εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός, ισχυρότερα περιφερειακά πανεπιστήμια, διά βίου μάθηση για όλους - ένα δημόσιο σύστημα με την αυτοπεποίθηση να ηγείται ενός πλουραλιστικού οικοσυστήματος, αντί να διαχειρίζεται ένα μονοπώλιο».
Διαμαντοπούλου: Η κεντρική ιδέα για το πανεπιστήμιο είναι «Αριστοτέλης και Τεχνητή Νοημοσύνη»
Στη δική της παρέμβαση η Άννα Διαμαντοπούλου περιέγραψε πως αντιλαμβάνεται την αξιοποίηση του πνεύματος του Αριστοτέλη και της Τεχνητής Νοημοσύνης στο ελληνικό πανεπιστήμιο.
«Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση πρέπει να ξεκινούν από το πανεπιστήμιο. Γιατί από εκεί θα βγουν οι αυριανοί δάσκαλοι, οι καθηγητές, οι γιατροί, οι μηχανικοί, οι δικαστές, οι ερευνητές, οι επιχειρηματίες, οι πολιτικοί», τόνισε η πρώην υπουργός Παιδείας. «Το πανεπιστήμιο δεν είναι το τέλος της εκπαιδευτικής διαδρομής. Είναι η αρχή του μέλλοντος μιας χώρας», συμπλήρωσε.
Σημείωσε ωστόσο, ως αιχμή για την ανατροπή της, ότι γίνονται μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται αλλά πάντα είναι μισές μεταρρυθμίσεις. «Τις αλλάζουμε πριν προλάβουμε να αξιολογηθούν. Τις καταργούμε πριν προλάβουν να αποδώσουν. Κάθε κυβέρνηση αισθάνεται ότι πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή. Δεν ξεκινήσαμε γράφοντας έναν νόμο», προσέθεσε η κα Διαμαντοπούλου υπερασπιζόμενη τη μεταρρύθμιση που πέρασε επί υπουργίας της το 2012 ενώ ανέφερε ότι σήμερα θα άλλαζε πολλά γιατί 15 χρόνια μετά άλλαξε ο κόσμος.
Επισήμανε ότι σήμερα η κεντρική ιδέα για το πανεπιστήμιο είναι «Αριστοτέλης και Τεχνητή Νοημοσύνη. Όχι Αριστοτέλης ή Τεχνητή Νοημοσύνη». «Ο Αριστοτέλης μας δίδαξε να θέτουμε τα σωστά ερωτήματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μάς βοηθά να βρίσκουμε απαντήσεις με μια ταχύτητα που μέχρι χθες ήταν αδιανόητη» σημείωσε τονίζοντας «Το μέλλον ανήκει σε εκείνους που θα μπορούν να συνδυάζουν και τα δύο» και προσέθεσε: «Η τεχνολογία δημιουργεί τεράστιες ευκαιρίες. Αλλά δημιουργεί και έναν μεγάλο κίνδυνο. Να αρχίσουμε να αγοράζουμε προσόντα αντί να αποκτούμε γνώση. Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ο νέος ιστορικός ρόλος του δημόσιου πανεπιστημίου».
«Το ζητούμενο δεν είναι να εξαφανίσουμε τις ιδεολογικές διαφορές. Είναι να μπορέσουμε, παρά τις διαφορές μας, να συμφωνήσουμε στα θεμελιώδη. Ότι η παιδεία είναι εθνική υπόθεση. Ότι το δημόσιο πανεπιστήμιο είναι θεσμός δημοκρατίας, ανάπτυξης και κοινωνικής κινητικότητας. Ότι οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις χρειάζονται χρόνο, αξιολόγηση και συνέχεια.
Η Ελλάδα δεν έχει πια την πολυτέλεια ούτε της καθυστέρησης ούτε της ασυνέχειας. Χρειάζεται μια νέα εθνική συμφωνία για το πανεπιστήμιο του μέλλοντος», κατέληξε η Άννα Διαμαντοπούλου.