Ανατροπή στους πολιτικούς συσχετισμούς και νέες ισορροπίες προκαλούν στο πολιτικό σκηνικό οι νέοι κομματικοί σχηματισμοί, ενώ το πολιτικό σύστημα έχει εισέλθει σε προεκλογική τροχιά.
Η εμφάνιση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και η ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» που παρουσίασε η Mαρία Καρυστιανού αναδιατάσσουν το πολιτικό τοπίο και δημιουργούν νέους όρους στο παιχνίδι, έναν χρόνο πριν από την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση του 2027.
Τις νέες τάσεις που διαμορφώνονται στο πολιτικό σκηνικό αναλύει στο iefimerida ο σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας Γιάννης Ράζος, κάνοντας μια πρώτη ανάγνωση του αποτυπώματος των δύο νέων πολιτικών σχηματισμών, που αναπόφευκτα επηρεάζει τη στρατηγική την οποία θα ακολουθήσουν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης, αλλά και το κυβερνών κόμμα, τους επόμενους κρίσιμους μήνες που μεσολαβούν έως τις επικείμενες εθνικές κάλπες.
Η υποδοχή των δύο νέων κομμάτων
Η εικόνα που διαμορφώνεται από την υποδοχή των δύο νέων πολιτικών σχηματισμών τόσο σε επίπεδο Μέσων Ενημέρωσης όσο και σε επίπεδο των πρώτων δημοσκοπικών μετρήσεων επιβεβαιώνει, σύμφωνα με τον κ. Ράζο, ότι υπήρχε ένα κενό στο πολιτικό σύστημα, και πράγματι υπάρχει ένας κόσμος ο οποίος, σε επίπεδο αναζήτησης ψήφου διαμαρτυρίας ή μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης, επιθυμούσε να δει κάτι καινούργιο.
«Σε πρώτη φάση, αν προσπαθούσα να μεταφέρω το στίγμα των δύο νέων κομμάτων, θα έλεγα ότι η κυρία Καρυστιανού έχει κατά κύριο λόγο δεξαμενή από τη λεγόμενη αντισυστημική ψήφο. Αυτό εκφράζεται από τις διαρροές κομμάτων τα οποία αυτοπροσδιορίζονται ως αντισυστημικά, τόσο από τα δεξιά όσο και από τα αριστερά», αναφέρει ο έμπειρος αναλυτής στο iefimerida.
Στόχος η δεύτερη θέση για τον Τσίπρα
Στον αντίποδα, η τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα εκτιμάται πως προσανατολίζεται αποκλειστικά προς τα αριστερά. «Ο κύριος Τσίπρας προσπαθεί να δημιουργήσει μια συστημική επιλογή, που σε πρώτη φάση στοχεύει στα αριστερά, αλλά σε δεύτερη φάση είναι βέβαιο ότι θα κάνει ανοίγματα, ώστε να μπορέσει να πείσει ότι η κυβερνώσα αριστερά θα είναι πιο ώριμη και αποτελεσματική τα επόμενα χρόνια», σημειώνει ο κ. Ράζος.
Για τα «αποκαλυπτήρια» της ΕΛΑΣ ο Γιάννης Ράζος τονίζει: «Είναι ξεκάθαρο ότι ο Αλέξης Τσίπρας έκανε ποδαρικό με το αριστερό. Και σε επίπεδο ονόματος, και σε επίπεδο φρασεολογίας, και σε επίπεδο ατζέντας. Και έκανε ποδαρικό με το αριστερό επειδή εκτιμά ότι το ποσοστό, το οποίο θα τον φέρει καθαρά δεύτερο σε σχέση με τους βασικούς ανταγωνιστές του, που είναι πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ αλλά και η κυρία Καρυστιανού, μπορεί να το διασφαλίσει μόνο εάν καταφέρει να συσπειρώσει τις παραδοσιακές δυνάμεις του πρώην ΣΥΡΙΖΑ και όλων των κομμάτων και των πολιτών οι οποίοι ψήφισαν κόμματα που προέκυψαν από τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γιάννης Ράζος εξηγεί πως το τοπίο μετά την εμφάνιση των δύο νέων πολιτικών σχηματισμών θα ξεκαθαρίσει στις δημοσκοπήσεις του επόμενου διμήνου, και ακόμη περισσότερο οι τάσεις θα αποκρυσταλλωθούν στις έρευνες κοινής γνώμης του Σεπτεμβρίου, που θα είναι καθοριστικές για την εξαγωγή συμπερασμάτων.
Για τον Αλέξη Τσίπρα ο στόχος είναι η καθαρή δεύτερη θέση, εξηγεί ο Γιάννης Ράζος, βάζοντας ακόμη έναν παράγοντα στην εξίσωση: την αύξηση των εκλογικών του ποσοστών σε δεύτερες εκλογές, ώστε να προκύψει μια ισχυρή αντιπολίτευση ή μια δύναμη η οποία μπορεί να αποτελέσει κορμό μιας μελλοντικής κυβέρνησης.
«Σε κάθε περίπτωση, ο Αλέξης Τσίπρας στοχεύει στη δημιουργία δυναμικής η οποία θα του επιτρέψει να συσπειρώσει ευρύτερες αντιπολιτευόμενες δυνάμεις. Με δεδομένο μάλιστα ότι ο Αλέξης Τσίπρας ακόμη και σε περίοδο έντονης ρευστότητας και ζυμώσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης θα επιλέξει δομικά να πει «όχι» σε οποιαδήποτε κυβέρνηση συνεργασίας στην οποία συμπεριλαμβάνεται η Νέα Δημοκρατία», τονίζει ο επικοινωνιολόγος, εκτιμώντας ότι πρόκειται για μια κίνηση τακτικής από την πλευρά του πρώην πρωθυπουργού.
Οξύ και καταγγελτικό λόγο η Καρυστιανού
Από την άλλη πλευρά, αναλύοντας το στίγμα που δίνουν οι πρώτες τοποθετήσεις της Μαρίας Καρυστιανού, ο κ. Ράζος εκτιμά ότι ηθελημένα «τους βάζει όλους απέναντι και ζητά από τους πολίτες μια καταδίκη συνολικά του συστήματος, όλων των παλαιών κομμάτων και του πολιτικού προσωπικού, με ιδιαίτερη έμφαση στη θεσμική αναδιοργάνωση και στην καταπολέμηση φαινομένων αδιαφάνειας και διαφθοράς».
Υπενθυμίζει ότι στις μετρήσεις του προηγούμενου πενταμήνου η δυνητική δεξαμενή του φορέα της Μαρίας Καρυστιανού ανερχόταν γύρω στο 30%, ενώ στις δημοσκοπήσεις λίγο πριν την ανακοίνωση του κόμματος έδειχναν ότι αυτή η δεξαμενή είχε περιοριστεί στο 20%.
«Η κυρία Καρυστιανού είναι ξεκάθαρο ότι προσπαθεί να δημιουργήσει ένα κίνημα το οποίο θα συσπειρώσει ευρύτερες δυνάμεις από όλους τους πολιτικούς χώρους οι οποίοι αμφισβητούν τη λειτουργία των θεσμών και συνολικά το πολιτικό σύστημα. Αυτή η προσπάθεια θα έχει έναν οξύ και σκληρό καταγγελτικό λόγο», εκτιμά σε πρώτη φάση ο επικοινωνιολόγος, εν αναμονή ωστόσο του περιεχομένου του προγράμματος του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», αλλά και των προσώπων που θα πλαισιώνουν το εγχείρημα και θα κληθούν να αλιεύσουν ψηφοφόρους από τα κόμματα που κατέγραφαν έως σήμερα υψηλή δυναμική.
Σε μια πρώτη αποτίμηση των δημοσκοπικών μετρήσεων, ο επικοινωνιολόγος διαπιστώνει ότι το «κόμμα Καρυστιανού» τσιμπάει κατά κύριο λόγο από τα αντισυστημικά κόμματα στα δεξιά και στα αριστερά του, ενώ, με βάση αυτά τα ευρήματα, αναδεικνύεται η ρευστότητα ως βασικό χαρακτηριστικό του πολιτικού σκηνικού και των πραγματικών υπόγειων τάσεων που διαμορφώνονται. «Είναι ξεκάθαρο ότι οι μετακινήσεις μέχρι και τις εκλογές θα είναι πολύ μεγάλες, θα παίξει καθοριστικό ρόλο το ποιοι θα πάνε και πώς θα πάνε να ψηφίσουν. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν, επίσης, οι καμπάνιες και η επικοινωνία, διότι εκτιμώ ότι, όπως φάνηκε και στις τελευταίες εκλογές, μια μεγάλη μάζα του εκλογικού σώματος θα αποφασίσει τις τελευταίες ημέρες. Και επειδή μιλάμε για οριακές διαφορές, μπορούμε να δούμε θετικές οι αρνητικές εκπλήξεις για όλους τους πολιτικούς σχηματισμούς», συμπεραίνει, υπό αυτό το πρίσμα, ο Γιάννης Ράζος.
Η δύσκολη μάχη του ΠΑΣΟΚ
«Το ΠΑΣΟΚ, ως ένα ιστορικό κόμμα με ρίζες στην κοινωνία, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε συλλογικούς και επιστημονικούς φορείς και οργανωμένη δομή σε όλη την Ελλάδα, δεν κατάφερε να εκμεταλλευτεί την απουσία του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού και να δημιουργήσει μια αυτόνομη δυναμική, με καθαρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, ούτως ώστε να αναδειχθεί ως η αδιαφιλονίκητη δύναμη αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβέρνηση», συμπεραίνει ο επικοινωνιολόγος.
Στο πλαίσιο αυτό, το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη θα κληθεί τώρα να δώσει μια δύσκολη μάχη επιβίωσης και επί της ουσίας διεκδίκησης της δεύτερης θέσης, όπως όλα δείχνουν με βασικό αντίπαλο τον Αλέξη Τσίπρα. Βασικό ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με την εκτίμηση του Γιάννη Ράζου, είναι έστω και με μία ψήφο να βρεθεί πιο ψηλά από τον Αλέξη Τσίπρα.
«Εάν το καταφέρει αυτό, έχει πραγματικά μέλλον. Στην περίπτωση που δεν το καταφέρει, το ΠΑΣΟΚ θα εισέλθει σε μια κατάσταση αβεβαιότητας, ρευστότητας και εσωτερικής αναταραχής και πιθανώς τότε θα πιεστεί πολύ για να συμμετάσχει σε μια πιθανή διακυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία» εξηγεί.
Τα μικρά κόμματα αριστερά και δεξιά
Όσον αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Ράζος εστιάζει στο δομικό ερώτημα για το εάν θα αποφασίσει να κατέλθει ως αυτόνομος σχηματισμός στις επόμενες εκλογές, ή θα ενταχθεί στη συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα. Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου, από την άλλη πλευρά, είναι αντιμέτωπη με την πρόκληση της διατήρησης της δυναμικής που παρουσίασε αναφορικά με την έκφραση διαμαρτυρίας μιας μερίδας του κόσμου απέναντι στο πολιτικό σύστημα ή αν θα έχει διαρροές, σε αυτό το πλαίσιο, προς το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού.
Τέλος, για την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, που τη δεδομένη στιγμή αποτελεί το μεγαλύτερο αντισυστημικό κόμμα, φαίνεται ότι εμφανίζει διαρροές προς το κόμμα Καρυστιανού, ωστόσο έχει αποδείξει πως έχει αντοχές, υπολογίσιμη κοινοβουλευτική δύναμη και οργανώσεις σε ολόκληρη την επικράτεια. «Το στοίχημα για τον κύριο Βελόπουλο είναι να διατηρήσει ψηλά ποσοστά ακόμη κι αν είναι μειωμένα σε σχέση με τις δημοσκοπήσεις και, βεβαίως, να αποφασίσει αν και με ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να συνεργαστεί σε μια ενδεχόμενη κυβέρνηση συνεργασίας», καταλήγει ο Γιάννης Ράζος.
Το στοίχημα για τον Αντώνη Σαμαρά
Περαιτέρω ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό θα προκύψουν στην περίπτωση δημιουργίας νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά.
«Ο Αντώνης Σαμαράς πρέπει να δούμε αν θα κάνει και πότε θα κάνει πολιτικό φορέα. Είναι ένας έμπειρος πολιτικός, πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος προς το παρόν ασκεί από τα δεξιά την πιο στοχευμένη, δομημένη και δομική αντιπολίτευση προς την κυβερνώσα παράταξη, διαμορφώνοντας ατζέντα για μια σειρά ζητημάτων. Θα δούμε, με βάση τη διαφαινόμενη δημιουργία ενός πολιτικού σχηματισμού, τη δυναμική που μπορεί να αναπτύξει. Θα δούμε, βεβαίως, σε δεύτερο χρόνο και τη στάση που θα τηρήσει, εφόσον καταφέρει να μπει στη Βουλή, σε σχέση με τις διεργασίες που θα υπάρξουν για τον σχηματισμό κυβέρνησης», αναφέρει ο Γιάννης Ράζος.
Η μάχη της ΝΔ για αυτοδυναμία
Σε διαφορετική κλίμακα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης κινούνται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Νέα Δημοκρατία, μέσα στο υπό διαμόρφωση πολιτικό τοπίο:
«Η Νέα Δημοκρατία από τη μια πλευρά διατηρεί ένα καθαρό και διακριτό προβάδισμα, το οποίο θυμίζω ότι καταγράφεται από τον Σεπτέμβριο του 2016. Συμπληρώνει, δηλαδή, μια δεκαετία έχοντας δημοσκοπικό προβάδισμα. Από την άλλη πλευρά, είναι ξεκάθαρο πως έχει υποστεί μείωση των δυνάμεών της, που οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αδυναμία της να αντιμετωπίσει το ζήτημα της ακρίβειας και επίσης λόγω της εικόνας των κακών πολιτικών και επικοινωνιακών χειρισμών όσον αφορά τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές», εκτιμά ο Γιάννης Ράζος.
Για τον στόχο της αυτοδυναμίας τονίζει πως έχει απομακρυνθεί, δίχως όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι ανέφικτος, αλλά οι σημερινές τάσεις και η ατζέντα δείχνουν ότι είναι δύσκολο να επιτευχθεί.
«Θεωρώ ότι ο πρώτος στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι στις πρώτες εκλογές να έχει ένα νούμερο που θα είναι πάνω από αυτό των ευρωεκλογών, ώστε να μπορέσει να διεκδικήσει, με βάση το διακύβευμα της κυβερνησιμότητας, ένα ποσοστό το οποίο θα έχει μπροστά το 3. Και, βεβαίως, να κλειδώσει ότι θα είναι ο βασικός εταίρος μιας κυβέρνησης συνεργασίας. Το κλειδί για αυτό το ποσοστό είναι να μειώσει τις διαρροές κατά κύριο λόγο από τα δεξιά της και να πείσει μια μερίδα απογοητευμένων ψηφοφόρων της να πάνε να ψηφίσουν. Έχουμε δει ιστορικά ότι οι ψηφοφόροι της ΝΔ πολλές φορές δεν επιλέγουν να ψηφίσουν άλλους πολιτικούς σχεδιασμούς, αλλά απέχουν, με αποτέλεσμα να υπάρχει αρνητική επίδραση στα ποσοστά της», καταλήγει ο σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας Γιάννης Ράζος.