Εξήγηση για την σημερινή κατάσταση του clawback έδωσε ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.
Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο συνέδριο ygeiamou, αναφερόμενος στο clawback επί της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε τα εξής σχετικά:
«Κατ’ αρχάς, να πω τι είναι το clawback, γιατί οι περισσότεροι που το ακούνε, σίγουρα δεν καταλαβαίνουν τι είναι. Το φάρμακο, όπως και όλες οι δαπάνες υγείας εδώ και 14 χρόνια, είμαι ο Υπουργός που τα νομοθέτησε αυτά στην προηγούμενή μου θητεία, πληρώνονται με τους λεγόμενους "κλειστούς προϋπολογισμούς".
Δηλαδή, η κάθε εταιρεία που γίνεται αντισυμβαλλόμενη του ΕΟΠΥΥ ή του Υπουργείου Υγείας σε παροχές υπηρεσιών υγείας, γνωρίζει από την αρχή ποιο είναι το όριο του ετήσιου προϋπολογισμού μας. Αναλόγως της εξέλιξης της δαπάνης μπορεί να υπολογίζει και ποιο θα είναι το όριο των επιστροφών που θα πρέπει να πληρώσει σε σχέση με τις δαπάνες που έχει διενεργήσει. Τίποτε από αυτά δεν είναι κρυφό.
Μάλιστα επί της 2 ης θητείας μου στο Υπουργείο Υγείας, έχω προσπαθήσει να δώσω και τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια, επιτρέποντας στις εταιρείες να βλέπουν την εξέλιξη της δαπάνης, απολογιστικά σε επίπεδο μηνός. Άρα, πρώτον όλοι ξέρουμε περίπου που κινούμαστε. Δεύτερον, έχουμε αυξήσει τη χρηματοδότηση μετά από πολλά χρόνια που η χρηματοδότηση στο φάρμακο ήταν κολλημένη. Η Ελλάδα από το 2010 έως το 2021 δεν είχε αυξήσει ούτε ένα ευρώ τη δαπάνη του φαρμάκου. Μόνο την μείωνε. Επί Κυβερνήσεως του Κυριάκου Μητσοτάκη και επί θητείας μου αυξήθηκε σημαντικά αυτή η δαπάνη, από τα 2,4 στο 3,1 δις και συνεχώς αυξάνεται.
Στα 7 αυτά χρόνια δώσαμε διαφάνεια και δώσαμε περισσότερα χρήματα. Το ερώτημα είναι γιατί εξακολουθεί να αυξάνεται το clawback ή εν πάση περιπτώσει να μη μειώνεται σε ορισμένες κατηγορίες και στο βαθμό που θα θέλαμε».
Συνεχίζοντας, ο υπουργός Υγείας είπε: «Πρέπει να πάρουμε περαιτέρω μέτρα μείωσης του clawback όσο μπορούμε στο κομμάτι του λελογισμού της δαπάνης; Η απάντηση είναι, ναι. Έχουμε ήδη πάρει αρκετά και πρέπει να πάρουμε και άλλα. Παραδείγματος χάρη, σε έναν μήνα από σήμερα, επιτέλους θα δουλεύει η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία.
Διάβασα κάπου ένα άρθρο προχθές, ότι δεν βάλαμε τον ενεργό/ανενεργό ΑΜΚΑ που είχαμε υποσχεθεί. Τον βάλαμε και έχουμε ήδη απενεργοποιήσει 340 χιλιάδες ΑΜΚΑ μέχρι στιγμής. Ό,τι λέμε το κάνουμε εις το ακέραιον. Άρα, έχουμε κάνει μία σειρά μεταρρυθμίσεις αυτά τα 2,5 χρόνια στην κατεύθυνση του ελέγχου του clawback.
Άλλες μεταρρυθμίσεις έχουν δουλέψει, άλλες όχι. Αλλά η αντίπαλη πλευρά, η αντίρροπη δύναμη σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις, είναι πρώτον η φυσική αύξηση της δαπάνης λόγω γήρανσης πληθυσμού και η φυσική αύξηση της δαπάνης λόγω πολλών νέων φαρμάκων και πολλών νέων ενδείξεων σε παλαιότερα φάρμακα.
Έχουμε ταυτόχρονα και καινούρια φάρμακα και καινούριες ενδείξεις σε χρησιμοποιούμενα φάρμακα. Αν από τη μία πλευρά, εμείς φέρνουμε μεταρρυθμίσεις για να ελέγξουμε τη δαπάνη και από την άλλη, έχουμε αυξανόμενες ανάγκες δαπάνης, άλλοτε κερδίζει η μια πλευρά της εξίσωσης, άλλοτε κερδίζει η άλλη πλευρά της εξίσωσης».
Στον μέσο ευρωπαϊκό όρο η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη
Ο Άδωνις Γεωργιάδης έδωσε την δική του απάντηση σε μία πολύ γνωστή ένσταση:
«Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη της Ελλάδος δεν υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, είμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στον αντίλογο "ναι, αλλά το clawback είναι μεγαλύτερο από άλλες χώρες", αυτό οφείλεται εν μέρει σε εμάς και στην πολιτική μας. Δηλαδή ότι δίνουμε πολύ πιο εύκολα φάρμακα στην Ελλάδα.
Παραδείγματος χάρη, οι ανασφάλιστοι λαμβάνουν δωρεάν φάρμακα, κάτι που πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν κάνουν. Άρα, θα έχουν δίκιο να πουν οι εταιρίες ότι σε ένα βαθμό επωμίζονται το κόστος μιας κοινωνικής πολιτικής του ελληνικού κράτους, το δέχομαι ως επιχείρημα. Επειδή όμως άκουσα πριν, ότι ακολουθούμε μια πολιτική ραγδαίας μείωσης των τιμών, δεν είναι αλήθεια. Αυτό ίσχυε την περίοδο 2010-2019, δεν ισχύει για την περίοδο 2019-2026».
Έχει ήδη ανασχεδιαστεί το clawback
Και ο υπουργός Υγείας κατέληξε: «Άκουσα πριν ότι "πρέπει το clawback να ανασχεδιαστεί". Πρώτα από όλα, έχει ήδη ανασχεδιαστεί. Παραδείγματος χάριν, η επιτροπή διαπραγμάτευσης και οι κλειστές συμφωνίες δεν υπήρχαν στο αρχικό clawback, μπήκαν στην πορεία. Δεν είναι ότι έχουμε μείνει στην εποχή των μνημονίων. Και θεσπίσαμε και το επενδυτικό clawback, που δεν υπήρχε στην αρχή. Μπήκε στην πορεία. Ή ότι μπήκε η ρήτρα από το Ταμείο Ανάκαμψης ώστε όταν επιτυγχάνεται ο στόχος του clawback να βάζει υποχρεωτικά το κράτος λεφτά. Τα βασικά που ελέχθησαν και έχουν γίνει και γίνονται. Και συνεχώς ανασχεδιάζεται το σύστημα. Όμως, θα πρέπει όλοι να έχουμε δύο πράγματα στο μυαλό μας. Ένα, ότι ο τελικός στόχος είναι οι ασθενής να μπορεί να πάρει το φάρμακό του στην ώρα που πρέπει να το πάρει. Αυτό δεν μπορεί να διακυβευθεί.
Και δύο, ότι δυστυχώς τα χρήματα που έχουμε δεν είναι άπειρα. Οι ανάγκες είναι άπειρες. Αλλά τα χρήματα δεν είναι άπειρα. Άρα, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο συνεννόησης. Για να μην φανεί ότι θέλω να δώσω λάθος μήνυμα.
Αναγνωρίζω πλήρως ότι χρειάζεται ακόμα πιο εντατική προσπάθεια από μέρους μας για να ελεγχθεί η αύξηση της δαπάνης, στο μέτρο που θα πιάσουμε την τεχνητή αύξηση. Οι μεταρρυθμίσεις ευκολότερα εξαγγέλλονται και δυσκολότερα εφαρμόζονται. Να φέρω ένα παράδειγμα. Για να εφαρμόσω τα SPC φίλτρα, που θέλω πολύ να το κάνω και ήταν μία πρόταση του ΣΦΕΕ 15 ετών, δεν μπορείτε να φανταστείτε από την απόφασή μου να γίνει μέχρι του να λειτουργήσει το σύστημα, πόσες τεχνικές δυσκολίες ανακύπτουν ανά εβδομάδα που δεν τις είχαμε υπολογίσει. Ήδη πιλοτικά ξεκινάει. Δεν μπορέσαμε από τον Ιανουάριο, θα αρχίσουμε από τον Ιούλιο σε πλήρη εφαρμογή. Και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία θα εφαρμοστεί φέτος το καλοκαίρι και ο συνδυασμός των ψηφιακών ογκολογικών συμβουλίων με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία θα μας επιτρέψει να ελέγξουμε περισσότερο τις ακριβές θεραπείες πως ακριβώς δίνονται και που πηγαίνουν. Όλα αυτά που είναι ευθύνη δική μας να τα κάνουμε, θα γίνουν».