Στην επαναφορά στο προσκήνιο μπλοκ υδρογονανθράκων για τα οποία τα προηγούμενα χρόνια είτε δεν υπήρξε επενδυτικό ενδιαφέρον είτε επιστράφηκαν στο Δημόσιο, στοχεύει η κυβέρνηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, άνοιξε τον δρόμο για ένα νέο εκτεταμένο «σκανάρισμα» των θαλάσσιων περιοχών της για υδρογονάνθρακες από την κρατική Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) , με καινούριες σεισμικές έρευνες σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης, ώστε να επικαιροποιήσει πλήρως τον γεωλογικό χάρτη.
Η κίνηση αυτή, που ενεργοποιήθηκε με πρόσφατη απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, δεν έρχεται τυχαία. Αντίθετα,το κυβερνητικό επιτελείο εκτιμά ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή momentum στην έρευνα υδρογονανθράκων στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου, το οποίο η Ελλάδα θέλει να αξιοποιήσει στο έπακρο.
Οι περιοχές που θα σκαναριστούν
Η περιοχή που καταρχήν προσφέρεται για νέα σάρωση είναι σχεδόν όλο το Ιόνιο και η Νότια Ελλάδα, δηλαδή η ζώνη των μπλοκ που είχαν «βγει» σε ανοιχτό διαγωνισμό παραχώρησης από την Πολιτεία το 2014. Αν και κατά κύριο λόγο στο επίκεντρο μπαίνουν οι περιοχές που δεν έχουν παραχωρηθεί, μπορεί να υπάρξει συνεννόηση με τις παραχωρησιούχες κοινοπραξίες ώστε να «σαρωθούν» και τα μπλοκ τους, στην περίπτωση που με αυτό τον τρόπο κρίνουν πως θα επιταχύνουν τις έρευνες.
Αξίζει να σημειωθεί πως η ακριβής ζώνη που θα σκαναριστεί θα εξαρτηθεί από τις προσφορές των εταιρειών που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό. Σε κάθε περίπτωση, η λογική πίσω από τον σχεδιασμό είναι ότι η διεθνής ενεργειακή συγκυρία δημιουργεί ένα παράθυρο ευκαιρίας που δεν πρέπει να μείνει αναξιοποίητο. Γι’ αυτό και δίνεται επίσης έμφαση στο να «τρέξει» γρήγορα η διαδικασία, ώστε τα δεδομένα να είναι διαθέσιμα την κατάλληλη στιγμή για την αγορά.
Παράλληλα, εκφράζονται εκτιμήσεις ότι όσο πιο σύγχρονα είναι τα δεδομένα του γεωλογικού «πακέτου» της χώρας, τόσο πιο πιθανό είναι να προσελκυσθούν νέοι επενδυτές.
Το νέο restart στον ενεργειακό χάρτη
Την ίδια στιγμή, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη παραχωρήσεις σε συγκεκριμένα θαλάσσια μπλοκ, με τη δραστηριότητα να έχει επανεκκινήσει τα τελευταία χρόνια με την «είσοδο» της ExxonMobil και της Chevron, των δύο αμερικανικών κολοσσών. Ενδεικτικά, το μπλοκ 2 στο Ιόνιο βρίσκεται στο πιο προχωρημένο στάδιο ερευνητικής ωρίμανσης και σύμφωνα με τον προγραμματισμό της κοινοπραξίας (στην οποία έχει πλέον εισήλθε η ExxonMobil), «οδεύει» σε ερευνητική γεώτρηση των Φεβρουάριο του 2027.
Πρόκειται για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στις ελληνικές θάλασσες μετά από περίπου 40 χρόνια, εξέλιξη που από μόνη της θεωρείται ορόσημο για τον εγχώριο ενεργειακό τομέα. Την ίδια στιγμή, Chevron και Helleniq Energy ετοιμάζονται για την πρώτη φάση ερευνών σε τέσσερις παραχωρήσεις («Α2», «Νότια Πελοποννήσου», «Νότια Κρήτης 1» και «Νότια Κρήτης 2» ).
Σήμερα, η πολιτεία επιχειρεί ένα είδος restart. Οι νέες σεισμικές έρευνες θα πραγματοποιηθούν με σύγχρονες τεχνολογίες 2D και 3D αποτύπωσης, εξαιρετικά πιο εξελιγμένες από τις τεχνικές που είχε επιστρατεύσει η νορβηγική PGS (νυν TGS), για το σκανάρισμά τους το 2012, ώστε να «τρέξει» ο διαγωνισμός του 2014. Επομένως, που θα δώσουν σαφώς πιο λεπτομερή εικόνα του υπεδάφους, επιτρέποντας πιο ασφαλείς εκτιμήσεις για πιθανές δομές υδρογονανθράκων.
Το στοίχημα είναι διπλό: αφενός να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο γεωλογικό υπόβαθρο και αφετέρου να «ζεσταθεί» ξανά το επενδυτικό ενδιαφέρον για περιοχές που τα προηγούμενα χρόνια είχαν μείνει σε δεύτερο πλάνο.
Τι ζητά η αγορά και γιατί αλλάζει στρατηγική η Ελλάδα
Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες έχουν γίνει πλέον ιδιαίτερα προσεκτικές πριν αποφασίσουν να αναλάβουν μία νέα παραχώρηση. Καθώς το ρίσκο είναι υψηλό, η ύπαρξη λεπτομερών σεισμικών δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε σοβαρή επενδυτική απόφαση.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της, προχωρώντας σε πιο εκτεταμένες και «ανοιχτές» σεισμικές έρευνες. Οι νέες τεχνολογίες δίνουν πλέον πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια σε σχέση με το παρελθόν, κάτι που μπορεί να ανατρέψει παλιότερες εκτιμήσεις για συγκεκριμένες περιοχές.
Γι’ αυτό και αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι το νέο «σκανάρισμα» μπορεί να λειτουργήσει ως επαναξιολόγηση του ενεργειακού δυναμικού της χώρας. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα των ερευνών θα καθορίσει και το ενδιαφέρον για τους επόμενους διεθνείς διαγωνισμούς παραχώρησης.
Ένα νέο ενεργειακό αφήγημα για την Ελλάδα
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η πρωτοβουλία έχει και σαφές στρατηγικό αποτύπωμα. Η Ελλάδα επιχειρεί να εξελιχθεί σε πρωταγωνιστικό «παίκτη» στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο που η ενέργεια αποτελεί βασικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Ο λόγος είναι πως η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή (μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία) απέδειξε τη σημασία της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η θωράκιση της ενεργειακής τροφοδοσίας της ΕΕ μόνο μακροπρόθεσμα μπορεί να εξασφαλιστεί με τον εξηλεκτρισμό, καθώς οι υδρογονάνθρακες πρόκειται να παραμένουν στο ενεργειακό μίγμα για αρκετά χρόνια ακόμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο «σκανάρισμα» των ελληνικών θαλασσών αφορά και το πώς η χώρα τοποθετείται στο διεθνές επενδυτικό περιβάλλον, προσπαθώντας να προσελκύσει ακόμη περισσότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται παγκοσμίως στο upstream. Τέτοιες εταιρείες μπορούν να είναι ισχυροί Όμιλοι όπως οι ExxonMobil και Chevron, αλλά και μεσαίου μεγέθους «παίκτες», που ενδεχομένως θα ενδιαφερθούν για πιο «στοχευμένες» παραχωρήσεις.