Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη μπει στην καθημερινότητα επιχειρήσεων και εργαζομένων, όμως το μεγάλο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: έχει ξεκινήσει να αφαιρεί θέσεις εργασίας από την ελληνική αγορά ή όχι;
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι προβλέψεις είναι κάθε άλλο παρά αισιόδοξες. Ο επικεφαλής της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, έχει προειδοποιήσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξαφανίσει έως και τις μισές βασικές θέσεις εργασίας γραφείου μέσα στα επόμενα χρόνια. Ο Μουσταφά Σουλεϊμάν της Microsoft AI έχει μιλήσει για αυτοματοποίηση μεγάλου μέρους των εργασιών που γίνονται μπροστά σε έναν υπολογιστή. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι περίπου το 40% της παγκόσμιας απασχόλησης είναι εκτεθειμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ στις ανεπτυγμένες οικονομίες το ποσοστό ανεβαίνει περίπου στο 60%.
Στην Ελλάδα, πάντως, η εικόνα είναι επί του παρόντος διαφορετική. Η χρήση εργαλείων AI αυξάνεται, οι επιχειρήσεις αρχίζουν να πειραματίζονται για να βελτιώσουν το παραγόμενο προϊόν τους, αλλά ακόμη δεν φαίνεται ένα μαζικό αποτύπωμα απώλειας θέσεων εργασίας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η αλλαγή δεν έχει ξεκινήσει.
«Δεν θα χάσει κάποιος τη δουλειά του από ένα ρομπότ»
Στο ερώτημα αν υπάρχουν ήδη σημάδια ότι η τεχνητή νοημοσύνη μειώνει τις θέσεις εργασίας, ο γενικός γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων, Νίκος Μηλαπίδης, απαντά: «Το θέμα αυτό θα μας απασχολήσει τα επόμενα 20 χρόνια. Αν ισχύει ότι είναι ότι η βιομηχανική επανάσταση, ο σιδηρόδρομος και ο ηλεκτρισμός και το ίντερνετ μαζί, τότε καταλαβαίνετε τι συνέπειες θα έχει στην αγορά εργασίας».
Το βασικό σημείο, όπως λέει, δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει απλώς εργαζομένους με μηχανές. Είναι ότι θα αλλάξει τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους ίδιους τους εργαζομένους. «Η άποψή μου είναι ότι δεν θα χάσει την εργασία του κάποιος από ένα ρομπότ. Θα τη χάσει από κάποιον άλλον εργαζόμενο που ξέρει να διαχειρίζεται τεχνητή νοημοσύνη», τόνισε.
Η ελληνική αγορά εργασίας και το πρόβλημα της παραγωγικότητας
Για την Ελλάδα, το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται άμεσα με τη χαμηλή παραγωγικότητα. «Η αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα έχει ανάγκη να αυξήσει την παραγωγικότητα της. Παράγουμε το 53% από τον μέσο όρο του παραγόμενου προϊόντος στην Ευρώπη. Αυτό πρέπει να αυξηθεί γιατί είναι βασικός συντελεστής αύξησης των μισθών», ανέφερε.
Η χρήση AI στην Ελλάδα και στην Ευρώπη
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις αυξάνεται γρήγορα. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 σχεδόν 1 στις 5 επιχειρήσεις στην ΕΕ χρησιμοποίησε τουλάχιστον μία τεχνολογία AI. Η εικόνα, όμως, αλλάζει πολύ ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης: οι μεγάλες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν AI σε πολύ υψηλότερα ποσοστά από τις μικρές.
Στην καθημερινή χρήση, η Ελλάδα εμφανίζει έντονη δυναμική. Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 δείχνουν ότι σχεδόν 1 στους 3 Ευρωπαίους ηλικίας 16-74 ετών χρησιμοποίησε εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης τους τελευταίους τρεις μήνες. Στην Ελλάδα, η ιδιωτική χρήση εμφανίζεται ιδιαίτερα υψηλή, όμως η παραγωγική αξιοποίηση μέσα στις επιχειρήσεις παραμένει το πραγματικό στοίχημα.
«Πρέπει να μάθεις πώς να μαθαίνεις»
Η μεγάλη αλλαγή δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις. Αφορά και την εκπαίδευση. «Πρέπει να μάθεις πώς να μαθαίνεις και πρέπει να μάθεις να κάνεις τις σωστές ερωτήσεις σε έναν κόσμο που οι απαντήσεις θα είναι αυτόματες», είπε ο κ. Μηλαπίδης. «Αυτό σημαίνει κριτική σκέψη. Σημαίνει αξιολόγηση, σημαίνει ηθική, σημαίνει φιλοσοφία, σημαίνει ίσως την επαναφορά των κλασικών σπουδών και μπορεί να σημαίνει μείωση της εξειδίκευσης», σημείωσε.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ήδη ότι η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τη ζήτηση δεξιοτήτων. Σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην AI αυξάνεται η σημασία δεξιοτήτων όπως η ανάλυση, η διοίκηση, η προσαρμοστικότητα και η ανθρώπινη κρίση.
Οι δουλειές γραφείου στο επίκεντρο
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν φαίνεται να αφορά άμεσα στα χειρωνακτικά επαγγέλματα, αλλά τις εργασίες γραφείου και τις γνωστικές εργασίες ρουτίνας: ανάλυση δεδομένων, παραγωγή κειμένων, επεξεργασία πληροφοριών, προγραμματισμό, νομική ή λογιστική προεργασία, υποστήριξη πελατών. «Πλέον η ανάλυση δεδομένων μπορεί να γίνει σε τέσσερα λεπτά, σε πέντε λεπτά και να γίνει πολύ πιο γρήγορα», ανέφερε ο Νίκος Μηλαπίδης.
Τουρισμός, εστίαση και ελληνική πραγματικότητα
Η Ελλάδα, όμως, είναι μία οικονομία που βασίζεται στον τουρισμό, στην εστίαση και σε υπηρεσίες με έντονη φυσική παρουσία.
«Οι δύο μεγαλύτεροι εργοδότες, ο τουρισμός και η εστίαση. Άμεσα θα δείτε ρομπότ να σερβίρουν; Αμέσως θα δείτε ρομπότ ρομπότ να κάνουν τις καμαριέρες ή το σέρβις; Δεν το βλέπω», είπε.
Αυτό εξηγεί γιατί η επίδραση της AI στην ελληνική αγορά εργασίας μπορεί να είναι πιο αργή. Σε κάποιους κλάδους θα εμφανιστεί ως εργαλείο υποστήριξης. Σε άλλους, ως εργαλείο μείωσης κόστους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ανεργία
Στην Ελλάδα το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η πιθανή απώλεια θέσεων από την τεχνητή νοημοσύνη. Είναι και η ήδη υπάρχουσα αναντιστοιχία δεξιοτήτων.
«Το πρόβλημα δεν είναι η ανεργία, είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού, δηλαδή η αναντιστοιχία δεξιοτήτων. Οι επιχειρήσεις ήθελαν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και δεν υπάρχουν εργαζόμενοι και οι εργαζόμενοι έχουν άλλα χαρακτηριστικά από αυτά που θέλουν οι επιχειρήσεις».
Οι δυσοίωνες προβλέψεις
Το πιο ανησυχητικό σενάριο είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα φέρει απλώς αλλαγή καθηκόντων, αλλά πραγματική συμπίεση της απασχόλησης σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων.
Ο Ντάριο Αμοντέι της Anthropic έχει προειδοποιήσει ότι η AI μπορεί να «σβήσει» έως και τις μισές εισαγωγικές θέσεις εργασίας γραφείου και να οδηγήσει την ανεργία σε επίπεδα 10%-20% μέσα στα επόμενα χρόνια. Η προειδοποίηση αφορά κυρίως τεχνολογία, χρηματοοικονομικά, νομικές υπηρεσίες, συμβουλευτικές εταιρείες και άλλους λευκούς κλάδους, όπου μεγάλο μέρος της δουλειάς γίνεται μπροστά σε υπολογιστή.
Ο Μουσταφά Σουλεϊμάν της Microsoft AI έχει δώσει ακόμη πιο επιθετικό χρονοδιάγραμμα, εκτιμώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί σύντομα να εκτελεί σε ανθρώπινο επίπεδο τις περισσότερες επαγγελματικές εργασίες γραφείου.
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι περίπου το 40% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως είναι εκτεθειμένο στην AI. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου υπάρχουν περισσότερες δουλειές γραφείου και υψηλής ειδίκευσης, το ποσοστό φτάνει περίπου στο 60%. Περίπου οι μισές από αυτές τις θέσεις μπορεί να ωφεληθούν από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά οι υπόλοιπες κινδυνεύουν να δεχθούν πίεση σε μισθούς, καθήκοντα ή ακόμη και στην ίδια την ανάγκη ύπαρξής τους.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, από την άλλη, προβλέπει μεγάλη αναδιάταξη: εκατομμύρια θέσεις θα χαθούν, αλλά περισσότερες μπορεί να δημιουργηθούν σε νέους τομείς. Το πρόβλημα είναι ότι οι νέες θέσεις δεν θα είναι απαραίτητα για τους ίδιους ανθρώπους, στις ίδιες χώρες ή με τις ίδιες δεξιότητες.
Αυτό είναι το πιο απειλητικό, τη δεδομένη χρονική στιγμή, στοιχείο της μετάβασης. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει υπηρεσίες και να δημιουργήσει νέες ειδικότητες. Μπορεί όμως ταυτόχρονα να αφήσει πίσω όσους μπουν αργά στη νέα εποχή.
- Oλες οι ειδήσεις
- Σταυρούλα Λεβεντάκη: Κίνητρα ερωτικής φύσεως «βλέπουν» οι αστυνομικοί πίσω από το στυγερό έγκλημα -Τι ισχυρίστηκε ο 43χρονος
- Γαστούνη: Θέμα χρόνου η σύλληψη του οδηγού που πάτησε και σκότωσε το σκυλάκι -Πληροφορίες ότι πρόκειται για γυναίκα
- Μητσοτάκης: Έως 36.000 ευρώ για την «Ανακαίνιση Κατοικίας» -Η πλατφόρμα PosoKanei ήρθε για να μείνει - iefimerida.gr