Μετά τις ανακοινώσεις της Νίκης Κεραμέως στις αρχές Ιουλίου για την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας μετά την τριετία, έρχονται το επόμενο διάστημα και οι πρώτες αυξήσεις που θα είναι μόνιμες.
Πότε θα γίνουν και ποιους αφορούν; Υπολογίζεται ότι με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, οι οποίες πληρώνονται 26 και 28 Αυγούστου αντίστοιχα, (τα χρήματα θα φανούν τις προηγούμενες εργάσιμες ημέρες), θα μπουν και οι μόνιμες αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας σε περίπου 8.500 δικαιούχους συντάξεων χηρείας του Δημοσίου αλλά και 4.000 δικαιούχους του πρώην ΟΓΑ, στους οποίους η περικοπή είχε ήδη εφαρμοστεί από το 2020. Aυτοί λοιπόν θα δουν αύξηση από το 35%, στο 70% της σύνταξης του αποβιώσαντος συζύγου, μετά την συμπλήρωση τριών ετών, ακόμη και στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει και δεύτερη σύνταξη από ίδιο δικαίωμα.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Αναφέρουμε χαρακτηριστικά παραδείγματα. Εάν μια συνταξιούχος που ελάμβανε σύνταξη χηρείας 800 ευρώ, είχε υποστεί επί 6 χρόνια περικοπές και ελάμβανε μόλις 446 ευρώ, που είναι το κατώτατο όριο για τις συντάξεις χηρείας, από το Σεπτέμβριο θα λαμβάνει και πάλι 800 ευρώ.
Παράδειγμα 2
- Σύνταξη θανόντος: 1.000 ευρώ
- Σύνταξη χηρείας την πρώτη τριετία: 700 ευρώ (70%)
- Μετά την τριετία: 350 ευρώ (35%)
- Με τη νέα ρύθμιση: 700 ευρώ
Παράδειγμα 3
- Σύνταξη θανόντος: 800 ευρώ
- Σύνταξη χηρείας την πρώτη τριετία: 560 ευρώ (70%)
- Μετά την τριετία: 280 ευρώ (35%)
- Με τη νέα ρύθμιση: 560 ευρώ
Οριστική είναι η προστασία για 75.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, που δεν θα υποστούν περικοπές, θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης των θανούντων, ενώ δεν θα κληθούν να επιστρέψουν αναδρομικά ποσά. Παράλληλα, διαγράφεται κάθε πιθανή υποχρέωση επιστροφής χρημάτων για το διάστημα κατά το οποίο η προβλεπόμενη μείωση δεν είχε εφαρμοστεί.
Τι προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου; Η βασική αλλαγή αφορά την κατάργηση της πρόβλεψης του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία η σύνταξη χηρείας μειωνόταν κατά 50% μετά την πρώτη τριετία, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη.
Να πούμε ακόμα ότι στις 2 Ιουλίου μαζί με την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας, είχε ανακοινωθεί και η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων.(σ.σ. χηρείας). Η νέα διάταξη για τους εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους δικαιούχους προβλέπει δηλαδή μία δική τους (σ.σ. με βάση τη δική τους ασφάλιση) και μία δεύτερη από τη σύνταξη του θανόντος συζύγου τους. Ο νόμος Κατρούγκαλου προέβλεπε μία μόνο εθνική σύνταξη για παράλληλα ή διαδοχικά ασφαλισμένους, ακόμα και με 15ετή ασφάλιση σε δύο ταμεία. Η εξαγγελία λοιπόν της υπουργού Εργασίας, δημιουργεί παράθυρο για δικαίωμα λήψης δύο εθνικών συντάξεων από παράλληλα ασφαλισμένους με 15 χρόνια σε δύο ασφαλιστικά Ταμεία (π.χ. ΙΚΑ και ΟΑΕΕ).
Τα τέσσερα ανοιχτά μέτωπα
Τέσσερα πάντως είναι τα ανοιχτά μέτωπα για τις συντάξεις χηρείας που δεν έχουν ξεκαθαριστεί. Η Κεραμέως, σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, δεν αναφέρθηκε σε όλους τους συνταξιούχους και δεν λύνει το πρόβλημα στο σύνολο του. Εξαιρεί τις μεταβιβάσεις συντάξεων χηρείας, εκείνων που ο θάνατος συνέβη πριν από τις 13-5-2016,
Τι θα γίνει με τους συνταξιούχους χηρείας του ΟΓΑ, είναι ένα ακόμα ερώτημα που ζητάει απαντήσεις, σύμφωνα πάντα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων. Η υπουργός Εργασίας δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα επιστροφής των ποσών που περικόπηκαν μετά τη λήξη της τριετίας από τον θάνατο του εκλιπόντος, αλλά την επαναφορά του 70%, ενώ τέλος δεν έγινε καμία αναφορά στις επικουρικές συντάξεις και ειδικά στις περικεκομμένες μετά την τριετία (του Δημοσίου).
Οι παθογένειες του Νόμου Κατρούγκαλου δέκα χρόνια μετά
Κλείνοντας, να επισημάνουμε ότι ο νόμος Κατρούγκαλου παραμένει ο βασικός πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος δέκα χρόνια μετά την ψήφισή του, επηρεάζοντας κύριες, επικουρικές συντάξεις και εφάπαξ.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ (Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους) εκτιμά ότι οι συνολικές απώλειες εισοδήματος των συνταξιούχων κατά την περίοδο 2015-2025 ανέρχονται στα 90 δισεκατομμύρια ευρώ λόγω των διαδοχικών παρεμβάσεων.
Οι νέες κύριες συντάξεις υπολογίζονται πλέον με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου, οδηγώντας σε σημαντικά χαμηλότερα ποσά για τους συνταξιούχους μετά το 2019. Το εφάπαξ βοήθημα για όσους ασφαλίστηκαν μετά το 2014 υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση τις καταβληθείσες εισφορές, χωρίς απόδοση ή τόκο, προκαλώντας μειώσεις έως και 23%. Επίσης, περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχοι δεν λαμβάνουν αυξήσεις στις επικουρικές τους συντάξεις λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που θεσπίστηκε με τον νόμο 4387/2016.