Στατιστικά που η αγορά τέχνης δεν έχει ξαναζήσει λένε οι αναλυτές της Artprice αφού καταγράφεται ένα νέο ρεκόρ όγκου με πάνω από 200 χιλιάδες πωλήσεις σε ένα χρόνο και αύξηση 240%
«Δεν υπήρξαν ποτέ τόσο δυναμικές οι πωλήσεις σύγχρονης τέχνης» σημειώνει ο επικεφαλής της Artprice, Thierry Ehrmann, αναφερόμενος στα εντυπωσιακά στατιστικά της κορυφαίας κατηγορίας στη διεθνή αγορά τέχνης.
Τον τελευταίο χρόνο, 208 χιλιάδες έργα άλλαξαν χέρια μέσω των μεγάλων οίκων δημοπρασιών, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση για τη συγκεκριμένη κατηγορία παραμένει στην κορυφή. Την ίδια ώρα παρατηρούνται μεμονωμένα σημάδια διόρθωσης ακόμα και στην ανώτατη βαθμίδα, στα λεγόμενα «blue chip» έργα τέχνης που, πιθανώς, να σχετίζεται με την επηρεασμένη ψυχολογία των επενδυτών από τις απανωτές διακυμάνσεις της διεθνούς οικονομίας και γεωπολιτικής κατάστασης.
Σύγχρονη Τέχνη: Μια αγορά 16 φορες μεγαλύτερη σε 25 χρονια, αλλά με κάποιες ανισορροπίες
Σύμφωνα με την Artprice και τον Thierry Ehrmann η αγορά σύγχρονης τέχνης είναι πλέον 16 φορές μεγαλύτερη από ότι ήταν πριν από 25 χρόνια. Και αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τον όγκο των πωλήσεων αλλά και τον τζίρο των δημοπρασιών, ασχέτως αν οι δύο δείκτες (όγκος και σύνολο τζίρου) εξελίχθηκαν με διαφορετικό τρόπο τις τελευταίες δεκαετίες.
Βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι τιμές της σύγχρονης τέχνης έχουν αυξηθεί πολύ πιο γρήγορα από τον αριθμό των συναλλαγών, επωφελούμενες από τρεις μεγάλες περιόδους ανοδικών εκρήξεων: η πρώτη ήταν λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime). Ακολούθησε η επόμενη, με την χρηματοπιστωτική κρίση στα μέσα της δεκαετίας του 2010 και τέλος, η περίοδος μετά την κρίση της πανδημίας COVID-19 όπου σημειώθηκε ένα απίστευτο peak.
Ο επενδυτικός τραπεζίτης, ο Jeff Koons και το παράδειγμα διόρθωσης
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, αναφέρονται οι τιμές στα έργα τέχνης του Jeff Koons που σύμφωνα με τον Ehrmann, αναθεωρούνται. Τα σημαντικότερα έργα του έχουν επιστρέψει σε δημοπρασίες - όπως το γλυπτό του «Louis XIV», χρονολογίας 1986 που αν και πολλαπλό η τιμή του καταγράφει άνοδο.
Από τα 230.000 δολάρια που ήταν το 1994, εκτοξεύτηκε στα 10,8 εκατ. δολάρια το 2015, όταν ο έμπορος έργων τέχνης, art broker και επενδυτικός τραπεζίτης Ρόμπερτ Μνούτσιν απέκτησε μία από τις προτομές. Φέτος, η αξία του έργου κυμαινόταν στα 8,6 εκατ. δολάρια, δείχνοντας ότι εξακολουθεί να διατηρεί εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αλλά με ελαφριές αναπροσαρμογές.
Σύμφωνα με τους αναλυτές πάντως, εκτός από την ευρύτερη γεωπολιτική αβεβαιότητα των τελευταίων ετών, τα επίπεδα της αγοράς επηρεάζονται και από το γεγονός ότι η προμήθεια του αγοραστή έχει αυξηθεί από 12% σε 23% κατά μέσο όρο από το 2000, ενώ επηρέασαν και οι υψηλότεροι δασμοί αποστολής, ασφάλισης και τελωνείων.
Ο αριθμός των σύγχρονων έργων τέχνης που πωλήθηκαν σε δημοπρασίες έχει αυξηθεί κατά 240%
Με συνολικό τζίρο 1,6 δισ. δολάρια μέσω 1.055 οίκων δημοπρασιών σε 558 πόλεις, ο αριθμός των σύγχρονων έργων τέχνης που πωλήθηκαν έχει αυξηθεί κατά 240%, σηματοδοτώντας μια άνευ προηγουμένου επέκταση, τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης, τονίζουν τα στελέχη της Artprice. Αυτή η τάση επιβεβαιώνεται ετησίως για έκτο συνεχόμενο έτος, με την ArtPrice να μιλά για νέο ρεκόρ όγκου πωληθέντων σύγχρονων έργων τέχνης - σχεδόν 208.000 σε δώδεκα μήνες (2025) ένα επίπεδο δραστηριότητας που η αγορά δεν έχει ξαναζήσει.
Εδώ όμως έρχεται να δώσει την εξήγηση της μια σημαντική τάση: ένα μεγάλο ποσοστό των πωληθέντων έργων είναι πλέον σε πιο χαμηλές τιμές σε σύγκριση με το peak πριν από τρία, τέσσερα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές μπορούν να βρουν περισσότερα περιζήτητα έργα σε τιμές έως και 5.000 δολάρια.