Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις και τις έρευνες, η ακρίβεια παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για τα νοικοκυριά.
- Η κυβέρνηση προωθεί «συμφωνία κυρίων» με προμηθευτές και σούπερ μάρκετ για μειώσεις τιμών στα ράφια. Η επιτυχία της πρωτοβουλίας εξαρτάται από το εύρος των εκπτώσεων σε προϊόντα που είναι βασικά για κάθε νοικοκυριό.
- Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν αρχικά 63 προμηθευτές με 1.170 κωδικούς προϊόντων και σχολικών ειδών.
- Οι μειώσεις τιμών κυμαίνονται από 5% έως 30%, με τη μεσοσταθμική έκπτωση να διαμορφώνεται στο 6,5% στα περισσότερα είδη.
- Κύριες προκλήσεις για τους καταναλωτές αποτελούν η δυσκολία σύγκρισης της τελικής τιμής, καθώς κάθε αλυσίδα θα έχει δική της πολιτική, αλλά και η αρχικά δίμηνη διάρκεια ισχύος των μειώσεων για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου.
Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αν λάβει κανείς υπόψιν ότι από το ξέσπασμα της πληθωριστικής κρίσης ως σήμερα, οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί γύρω στο 40%, “ροκανίζοντας” τις άμεσες και έμμεσες αυξήσεις των εισοδημάτων.
Με αυτό το δεδομένο, η ακρίβεια δεν μπορεί παρά να αποτελεί βασικό κεφάλαιο του σχεδιασμού του οικονομικού επιτελείου, εν όψει της ΔΕΘ και ως εκ τούτου η πολυσυζητημένη “συμφωνία κυρίων” με προμηθευτές και super markets, για μειώσεις τιμών στα ράφια, μπορεί να χαρακτηριστεί ως στοίχημα. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από μέρα σε μέρα ή μάλλον από ώρα σε ώρα, αυξάνονται οι κωδικοί που θα συμπεριληφθούν στην πρώτη φάση της εν λόγω συμφωνίας. Ωστόσο, αυτό που θα κρίνει την επιτυχία της, είναι το εύρος των μειώσεων σε προϊόντα που δεν λείπουν από κανένα νοικοκυριό.
Πόσοι μπήκαν στο «παιχνίδι»
Η αλήθεια είναι ότι έχουν καλλιεργηθεί υψηλές προσδοκίες γι' αυτήν την πρωτοβουλία και μένει να φανεί αν θα δικαιωθούν. Τι έχουμε μέχρι τώρα; 63 προμηθευτές έχουν δηλώσει 770 κωδικούς επώνυμων προϊόντων ευρείας κατανάλωσης και άλλους 100 κωδικούς ιδιωτικής ετικέτας. Σε αυτούς, θα πρέπει να προσθέσουμε άλλους 300 κωδικούς σχολικών ειδών.
Αρμόδιες πηγές αναφέρουν στο iefimerida ότι οι μειώσεις τιμών κυμαίνονται από 5 ως 30% και η μεσοσταθμική μείωση διαμορφώνεται στο 6,5%, κάτι που σημαίνει ότι η μεγάλη μάζα των προϊόντων θα έχει μείωση τιμών γύρω στο 5%. Οι μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρούνται σε είδη οικιακής χρήσης, όπως τα απορρυπαντικά, ενώ στα τρόφιμα κινούνται κυρίως μεταξύ 5% και 8%. Προσοχή όμως. Αυτές οι μειώσεις αφορούν στους προμηθευτές, άρα για να υπάρχει ασφαλές συμπέρασμα, θα πρέπει να “κουμπώσει” και η συμμετοχή του λιανικού εμπορίου.
Τι έχουμε να περιμένουμε τις επόμενες 6-7 ημέρες, οπότε και ολοκληρώνεται η φάση της προετοιμασίας; Τουλάχιστον 50 ακόμα κωδικούς προϊόντων, τις κρίσιμες μειώσεις στους κωδικούς των κρεάτων, όπου οι αυξήσεις των τελευταίων, πολλών μηνών είναι διψήφιες, καθώς και τις πρόσθετες μειώσεις που θα κάνει κάθε super market ξεχωριστά. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον συμμετοχής στην πρωτοβουλία μόνο από τα μεγάλα super markets αλλά κι από μικρότερες, τοπικές μονάδες, που προφανώς δεν θέλουν να χάσουν πελατεία.
Οι «γκρίζες» ζώνες
Στις επίσημες ανακοινώσεις θα υπάρχουν τα ονόματα των προμηθευτών, οι κωδικοί με τους οποίους συμμετέχουν στην πρωτοβουλία και τα ποσοστά μειώσεων. Η πρώτη “γκρίζα” ζώνη για τους καταναλωτές είναι το πώς θα βρίσκουν τη συνολική μείωση τιμής του προϊόντος που τους ενδιαφέρει, αφού κάθε super market θα ακολουθήσει τη δική του τιμολογιακή πολιτική. Για παράδειγμα, ένας προμηθευτής μπορεί να κάνει οριζόντια μείωση 5% σε μια συσκευασία τυριού 350 γρ. αλλά το ένα super market μπορεί να κάνει επιπλέον μείωση 2%, ένα άλλο 2,5% κι ένα τρίτο 3%. Θεωρητικά, οι καταναλωτές θα μπορούν να κάνουν συγκρίσεις μέσω της πλατφόρμας Posokanei, όπου θα υπάρχει ειδική σήμανση- όπως και στα ράφια- για τα προϊόντα με μειωμένη τιμή, αλλά μένει να φανεί πώς θα λειτουργήσει αυτό στην πράξη.
Η δεύτερη “γκρίζα” ζώνη έχει να κάνει με τη διάρκεια αυτών των μειώσεων. Ο κατάλογος των προϊόντων, που θα “κλειδώσει” ως το τέλος Αυγούστου, θα έχει δίμηνη διάρκεια, δηλαδή αυτές οι μειωμένες τιμές θα ισχύσουν για το δίμηνο Σεπτεμβρίου- Οκτωβρίου. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι πριν ολοκληρωθεί το δίμηνο, θα γίνει νέα διαβούλευση για το κρίσιμο δίμηνο Νοεμβρίου- Δεκεμβρίου, όπου η καταναλωτική δαπάνη αυξάνεται λόγω των εορτών. Ήδη, κάποιοι προμηθευτές έχουν προϊδεάσει για τις προθέσεις τους, κάνοντας λόγο για επικαιροποίηση της λίστας των κωδικών.
Η μεγαλύτερη “γκρίζα” ζώνη δεν είναι άλλη από τις αβεβαιότητες, που ήδη σκιάζουν νοικοκυριά κι επιχειρήσεις. Όσο η κρίση στον Περσικό δεν εκτονώνεται, τόσο θα εντείνεται η νευρικότητα στις αγορές, επιβεβαιώνοντας τα πιο “μαύρα” σενάρια για τις επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Με την τιμή του πετρελαίου 35% πάνω από τα περσινά επίπεδα και περίπου 30 δολάρια υψηλότερα από το βασικό σενάριο, με την τιμή του φυσικού αερίου σε διπλάσια επίπεδα από πέρσι (με ό,τι συνεπάγεται αυτό και για τα τιμολόγια του ρεύματος), με τις τιμές των πρώτων υλών για λιπάσματα στα ύψη και το Ελ Νίνιο να απειλεί τις καλλιέργειες, είναι προφανές ότι οι κίνδυνοι για νέες πληθωριστικές πιέσεις είναι μπροστά μας.
Ενδεικτικά, η τιμή του σιταριού σκαρφάλωσε πάνω από 6,80 δολάρια ανά μπούσελ, πλησιάζοντας το υψηλό διετίας των 7,08 δολαρίων που σημειώθηκε στις 22 Ιουλίου, καθώς οι ανανεωμένες ανησυχίες για τις διαταραχές των εξαγωγών από τη Μαύρη Θάλασσα έδωσαν “αέρα” στις τιμές. Η τιμή του καλαμποκιού σκαρφάλωσε στα 5 δολάρια ανά μπούσελ, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2023, καθώς οι αυξανόμενες ανησυχίες για τις αποδόσεις των καλλιεργειών στις ΗΠΑ τροφοδότησαν τις προβλέψεις για περιορισμένες προμήθειες. Το ρύζι, βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, καθώς οι καιρικοί κίνδυνοι θολώνουν ολοένα και περισσότερο τις προοπτικές για την καλλιέργεια 2026/27, ιδίως μεταξύ των μεγάλων ασιατικών παραγωγών.