Το «Σπίτι Μου ΙΙΙ», που αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Ιανουάριο του 2027 για τη χρηματοδότηση της απόκτησης πρώτης κατοικίας, αποτελεί μια θετική εξέλιξη για τα νοικοκυριά που βρίσκονται αντιμέτωπα τόσο με το στεγαστικό πρόβλημα όσο και με τις δυσκολίες πρόσβασης στην τραπεζική χρηματοδότηση.
Μάλιστα, η διεύρυνση των εισοδηματικών και ηλικιακών κριτηρίων αυξάνει σημαντικά τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων.
Ωστόσο, η διατήρηση του κριτηρίου που αφορά την ηλικία του ακινήτου – δηλαδή η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως το 2007 – είναι πολύ πιθανό να συντηρήσει τις ανοδικές τάσεις στην αγορά. Και αυτό γιατί το πρόβλημα της περιορισμένης προσφοράς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα, ενώ η αύξηση της ανώτατης εμπορικής αξίας των επιλέξιμων ακινήτων στις 300.000 ευρώ, από 250.000 ευρώ στο «Σπίτι Μου ΙΙ», έρχεται κατά κύριο λόγο να ακολουθήσει την άνοδο που έχει ήδη καταγραφεί στις τιμές και όχι να αυξήσει το απόθεμα κατοικιών από το οποίο οι δικαιούχοι θα αναζητήσουν την πρώτη τους κατοικία.
Σημειώνεται ότι το «Σπίτι Μου ΙΙΙ», συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, δεν χρηματοδοτεί το 100% της αξίας του ακινήτου, επομένως ο δυνητικά ωφελούμενος θα πρέπει να διαθέτει και ίδια κεφάλαια. Για παράδειγμα, για ένα ακίνητο αξίας 300.000 ευρώ το δάνειο δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 230.000 ευρώ.
Παράγοντες της κτηματαγοράς και τραπεζικά στελέχη υποστηρίζουν, όπως άλλωστε είχαν επισημάνει και στα προηγούμενα προγράμματα «Σπίτι Μου Ι» και «Σπίτι Μου ΙΙ», ότι το κριτήριο της παλαιότητας του ακινήτου θα έπρεπε να διευρυνθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών αναμένεται να θέσει το ζήτημα στα αρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προτείνοντας να μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα και ακίνητα που οικοδομήθηκαν έως το 2015.
Παράλληλα, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, προκειμένου να διευρυνθεί η περίμετρος των διαθέσιμων κατοικιών, θα μπορούσαν να ενταχθούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακόμη και ημιτελή ακίνητα ή να προβλεφθεί χρηματοδότηση για την ανέγερση κατοικίας σε ιδιόκτητα οικόπεδα των δυνητικών δικαιούχων. Επισημαίνουν, εξάλλου, ότι τυχόν ανατιμητικές πιέσεις που θα προκαλέσει η πρόσθετη ζήτηση μέσω του «Σπίτι Μου ΙΙΙ» δεν θα περιοριστούν απαραίτητα στα επιλέξιμα ακίνητα, αλλά μπορεί να διαχυθούν ευρύτερα στην αγορά κατοικίας.
Άνοδος 5,5% μέσα σε έναν χρόνο
Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το β΄ τρίμηνο του 2026, οι τιμές των διαμερισμάτων στο σύνολο της χώρας αυξήθηκαν κατά 5,5% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 και κατά 1,3% σε σύγκριση με το α΄ τρίμηνο του 2026.
Έτσι, παρά την επιβράδυνση του ρυθμού ανόδου, οι υψηλές τιμές εξακολουθούν να αποτελούν «πονοκέφαλο» για τους υποψήφιους αγοραστές, καθώς οι νέες ανατιμήσεις έρχονται να προστεθούν στις πολύ μεγάλες αυξήσεις των προηγούμενων ετών.
Στο β΄ τρίμηνο του 2026, τα νέα διαμερίσματα, ηλικίας έως πέντε ετών, κατέγραψαν ετήσια αύξηση τιμών 6,2%, έναντι 5% στα παλαιά. Σε γεωγραφικό επίπεδο, στην Αθήνα οι τιμές αυξήθηκαν κατά 5%, στη Θεσσαλονίκη κατά 4,7%, στις άλλες μεγάλες πόλεις κατά 5,4%, ενώ στις λοιπές περιοχές της χώρας καταγράφηκε η ισχυρότερη άνοδος, κατά 7,1%.
Περίπου 55% ακριβότερα σε μία πενταετία
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα σε βάθος χρόνου. Σωρευτικά, οι τιμές των διαμερισμάτων έχουν αυξηθεί περίπου κατά 55% την τελευταία πενταετία. Η άνοδος δεν ήταν ομοιόμορφη, καθώς ήταν ιδιαίτερα ισχυρή στη Θεσσαλονίκη, όπου προσεγγίζει το 65%, ενώ σημαντική ήταν και στην Αθήνα.
Αντίστοιχα, τα παλαιά διαμερίσματα, ηλικίας άνω των πέντε ετών, έχουν καταγράψει σωρευτική ανατίμηση περίπου 57%, γεγονός με ιδιαίτερη σημασία για τα προγράμματα «Σπίτι Μου», τα οποία κατευθύνουν μεγάλο μέρος της ζήτησης ακριβώς σε αυτή την κατηγορία του στεγαστικού αποθέματος. Στα νεότερα διαμερίσματα η σωρευτική αύξηση κινείται λίγο χαμηλότερα.
Σε πρακτικούς όρους, μια κατοικία που το 2021 είχε αξία 200.000 ευρώ, εφόσον ακολουθούσε τη μέση μεταβολή του δείκτη τιμών, σήμερα θα κόστιζε περίπου στις 310.000 ευρώ, εφόσον ακολουθούσε τη μέση μεταβολή του δείκτη. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης που έχει συσσωρευτεί για τα νοικοκυριά μέσα σε μία μόλις πενταετία, καθώς η αύξηση των τιμών κατοικίας έχει κινηθεί πολύ ταχύτερα από την αντίστοιχη ενίσχυση των εισοδημάτων.