«Συναγερμός» σήμανε στη Σκύρο μετά τον εντοπισμό οσμής πετρελαίου στο δίκτυο ύδρευσης της Χώρας, έπειτα από εργασίες τακτικής συντήρησης στο κεντρικό αντλιοστάσιο της περιοχής Παλιαμπέλα. Το περιστατικό, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Δήμου, προκλήθηκε όταν μικρή ποσότητα πετρελαίου που είχε παραμείνει σε αντλία εισήλθε στο δίκτυο, οδηγώντας άμεσα στη διακοπή της υδροδότησης στο τμήμα που επηρεάστηκε και στην έκδοση αυστηρών οδηγιών προς τους κατοίκους.
Η δημοτική αρχή ξεκαθάρισε ότι το νερό στο δίκτυο που τέθηκε εκτός λειτουργίας «δεν είναι πόσιμο» και ότι μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργαστηριακοί έλεγχοι απαγορεύεται η χρήση του για πόση, μαγείρεμα, πλύσιμο τροφίμων και ατομική καθαριότητα. Η χρήση του επιτρέπεται μόνο για λοιπές οικιακές ανάγκες, όπως η καθαριότητα του σπιτιού και τα καζανάκια, ενώ οι καταναλωτές καλούνται, κατά την επαναφορά της υδροδότησης, να αφήσουν τις βρύσες να τρέξουν για πέντε έως δέκα λεπτά πριν από οποιαδήποτε χρήση.
Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν πηγές του νησιού στο iefimerida.gr, η βλάβη έχει τεχνικά αποκατασταθεί, ωστόσο η πλήρης άρση των περιορισμών συνδέεται με τα αποτελέσματα των δειγμάτων που έχουν αποσταλεί για εργαστηριακό έλεγχο. «Όταν η αντλία τέθηκε σε λειτουργία, τα υπολείμματα αυτά πέρασαν στο νερό και κατέληξαν σε δεξαμενή χωρητικότητας περίπου 2.000 κυβικών μέτρων, δηλαδή σε πολύ μεγάλη αραίωση», λένε πηγές με γνώση του θέματος.
Οι ίδιες πηγές επιμένουν ότι δεν επρόκειτο για μεγάλη ποσότητα. «Μιλάμε για κάποια γραμμάρια, μισό λίτρο σχεδόν το οποίο εισχώρησε μέσα στη δεξαμενή», αναφέρθηκε χαρακτηριστικά, με την επισήμανση ότι το πετρέλαιο, ακόμη και σε πολύ μικρή ποσότητα, έχει έντονη οσμή και γι’ αυτό έγινε αντιληπτό στις βρύσες. Παράλληλα, απορρίπτονται ως υπερβολικές οι αναφορές περί μαύρου νερού το οποίο έτρεχε από τις βρύσες στα σπίτια.
Σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζουν οι αρμόδιοι στο νησί, μετά τον εντοπισμό του προβλήματος, η υδροδότηση στη συγκεκριμένη ζώνη διακόπηκε άμεσα και ακολούθησε πολύωρη διαδικασία εκκένωσης και καθαρισμού. Η δεξαμενή και τα δίκτυα άδειασαν, ξαναγέμισαν και καθαρίστηκαν επανειλημμένα, ενώ, σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, «οι δεξαμενές καθαρίστηκαν τόσο καλά όσο δεν έχουν καθαρίσει ποτέ». Το δίκτυο επρόκειτο να έχει δοθεί ξανά σε χρήση, αλλά υπό αυστηρούς περιορισμούς, καθώς η δημοτική αρχή οφείλει να διατηρήσει την επιφύλαξη μέχρι την επίσημη επιβεβαίωση από το εργαστήριο.
Αναμονή 2–3 ημερών για τους κατοίκους
Η αναμονή για τα αποτελέσματα εκτιμάται στις δύο με τρεις ημέρες. Μέχρι τότε, οι οδηγίες παραμένουν σαφείς. Οι κάτοικοι πρέπει να χρησιμοποιούν εμφιαλωμένο νερό για πόση, μαγείρεμα και ατομική υγιεινή. Όπως μεταφέρεται από το νησί, ακόμη και αν μετά τον καθαρισμό δεν γίνεται πλέον αντιληπτή οσμή ή αλλοίωση, το κρίσιμο είναι η τήρηση της προληπτικής γραμμής. «Οφείλουμε να προστατεύσουμε την απειροελάχιστη περίπτωση», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με την επισήμανση ότι η τεχνική και επιστημονική επιβεβαίωση πρέπει να προηγηθεί της πλήρους επαναφοράς.
Το περιστατικό δεν επηρέασε όλο το νησί. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι περιοχές στις οποίες δεν υπήρξε διακοπή υδροδότησης δεν έχουν επηρεαστεί από το πρόβλημα. Ενδεικτικά αναφέρονται ο Μώλος, οι Ασπούς, η Λιναριά και η Καλαμίτσα. Το ζήτημα εντοπίστηκε στο δίκτυο που υδροδοτεί τη Χώρα, δηλαδή στο βασικότερο κατοικημένο τμήμα του νησιού, γεγονός που εξηγεί και την άμεση κινητοποίηση.
Πέρα από το ίδιο το περιστατικό, η υπόθεση ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την υδροδότηση της Σκύρου, σε μια περίοδο που τα νησιά του Αιγαίου βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένη πίεση λόγω λειψυδρίας, τουρισμού και παλαιότητας υποδομών. Πηγές του νησιού αναγνωρίζουν ότι η Σκύρος δέχθηκε ισχυρή πίεση από την ανομβρία των τελευταίων ετών, ωστόσο εμφανίζονται συγκρατημένα καθησυχαστικές για το φετινό καλοκαίρι, καθώς ο χειμώνας έφερε περισσότερες βροχές και βελτίωσε την εικόνα των αποθεμάτων.
Τι λέει ο Δήμαρχος της Σκύρου στο iefimerida
Η Σκύρος, όπως περιγράφεται από τον Δήμαρχο του νησιού, Κυριάκο Αντωνόπουλο, διαθέτει ένα σημαντικό υδατικό υπόβαθρο σε σχέση με άλλα νησιά. Έχει υπόγεια νερά, γεωτρήσεις και πηγές, με βασική την πηγή Αναβάλλουσα. Η συγκεκριμένη πηγή, σε μία καλή υδατική περίοδο, μπορεί να δίνει περίπου 120 κυβικά μέτρα νερού την ώρα, όμως το περασμένο καλοκαίρι είχε υποχωρήσει στα 40 κυβικά την ώρα, ένδειξη της έντασης που άσκησε η λειψυδρία στο νησί. Σύμφωνα με την περιγραφή που δίνεται, η Αναβάλλουσα εκτιμάται ότι συνδέεται υποθαλασσίως με την Εύβοια, ενώ στο νησί υπάρχουν και δευτερεύουσες τοπικές πηγές.
«Μετά από την πίεση που ασκήθηκε τα τρία τελευταία χρόνια λόγω της ανομβρίας, μπορούμε να πούμε ότι βάσει του νερού που έπεσε φέτος στη Σκύρο δεν θα έχουμε πρόβλημα το καλοκαίρι», σχολίασε, εξηγώντας ότι η φετινή υδρολογική εικόνα είναι καλύτερη. Η εκτίμηση αυτή, πάντως, δεν ακυρώνει την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών, καθώς η τουριστική περίοδος ανεβάζει κατακόρυφα τις ημερήσιες ανάγκες νερού.
Ενδεικτικό είναι ότι οι ημερήσιες ανάγκες του νησιού το καλοκαίρι φτάνουν περίπου τα 4.500 κυβικά μέτρα το εικοσιτετράωρο. Με αυτό το δεδομένο, ακόμη και η εκκένωση μιας δεξαμενής 2.000 κυβικών δύο ή τρεις φορές, στο πλαίσιο του καθαρισμού μετά το περιστατικό, ισοδυναμεί πρακτικά με την προσθήκη σχεδόν μίας επιπλέον καλοκαιρινής ημέρας κατανάλωσης «στην πλάτη» του συστήματος. Όπως διευκρινίζεται, η απώλεια αυτή δεν θεωρείται κρίσιμη για τη Σκύρο, αλλά αποτυπώνει το πώς ένα τεχνικό συμβάν μπορεί να μετατραπεί σε πίεση για ένα νησιωτικό δίκτυο σε περίοδο αυξημένων αναγκών.
Τα έργα και οι αναγκαίες υποδομές
Στο μέτωπο των έργων, η Σκύρος δεν διαθέτει μονάδα αφαλάτωσης με την κλασική έννοια, αλλά μονάδα αποσκλήρυνσης, καθώς το νερό του νησιού είναι σκληρό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι πόσιμο. Παράλληλα, φέτος προχωρά η αξιοποίηση τριών νέων γεωτρήσεων, με χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εσωτερικών στο πλαίσιο μέτρων για τη λειψυδρία σε δήμους. Το σημαντικότερο, όμως, έργο που βρίσκεται σε εκκρεμότητα είναι το φράγμα της Σκύρου, το οποίο έχει ολοκληρωθεί κατασκευαστικά και αναμένεται να παραδοθεί στον Δήμο.
Το φράγμα, χωρητικότητας περίπου 1,2 εκατ. κυβικών μέτρων, περιγράφεται ως μια μεγάλη «λίμνη» στο κέντρο του νησιού και μπορεί να αποτελέσει κομβική εφεδρεία για τα επόμενα χρόνια. Η παράδοσή του από το αρμόδιο υπουργείο στον Δήμο θεωρείται το πρώτο βήμα, καθώς στη συνέχεια θα πρέπει να οριστεί ο φορέας διαχείρισης. Όπως αναφέρεται, στην συνέχεια θα ζητηθεί η εγκατάσταση μικρού διυλιστηρίου, ώστε το νερό να περνά στην ύδρευση πλήρως φιλτραρισμένο και ελεγχόμενο.
Η σημασία του έργου δεν περιορίζεται στην ποσότητα. Συνδέεται και με την ποιότητα, τη σταθερότητα και την ασφάλεια της υδροδότησης. Η δυνατότητα αξιοποίησης του φράγματος θα μπορούσε να δώσει στο νησί μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις καλοκαιρινές αιχμές, αλλά και καλύτερο έλεγχο του νερού που καταλήγει στο δίκτυο. Για ένα νησί που πέρασε τρία δύσκολα χρόνια λειψυδρίας, η προοπτική αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ο Δήμος θα ενημερώσει με νεότερη ανακοίνωση για την εξέλιξη της κατάστασης, μόλις υπάρξουν τα αποτελέσματα των εργαστηριακών ελέγχων. Μέχρι την επίσημη επιβεβαίωση, το νερό παραμένει εκτός χρήσης για πόση, μαγείρεμα και ατομική καθαριότητα, ενώ οι κάτοικοι καλούνται να χρησιμοποιούν για λίγες ημέρες εμφιαλωμένο νερό για όλες τις κρίσιμες ανάγκες.