Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν σε υψηλά τετραετίας την Πέμπτη, με το Brent να ξεπερνά τα 126 δολάρια το βαρέλι, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για νέα κλιμάκωση στη σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
- Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν σε υψηλά τετραετίας, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια το βαρέλι για το Brent, μετά από δημοσίευμα του Axios για σχέδια της CENTCOM να παρουσιάσει στον Ντόναλντ Τραμπ πιθανές στρατιωτικές επιλογές κατά του Ιράν, εντείνοντας τους φόβους για σύγκρουση.
- Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διατηρεί σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν, απορρίπτοντας την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι προτιμά τον οικονομικό αποκλεισμό έναντι των βομβαρδισμών και εκτοξεύοντας απειλές.
- Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε ιστορική διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς ενέργειας, με τη ναυσιπλοΐα να έχει περιοριστεί δραματικά και τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του περάσματος να έχουν μειωθεί στο 4% των κανονικών επιπέδων.
- Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου προκαλεί αναταραχή στις διεθνείς αγορές, με πτώση μετοχών και ενίσχυση του δολαρίου. Αναλυτές προβλέπουν περαιτέρω εκτόξευση τιμών έως τα 150 δολάρια εάν η κρίση συνεχιστεί, παρά την πιθανή κάμψη της ζήτησης.
Οι αγορές αντιδρούν έντονα τόσο στις πληροφορίες για ενδεχόμενη ανάληψη στρατιωτικής δράσης όσο και στο ενδεχόμενο παρατεταμένου αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ.
Η άνοδος των τιμών καταγράφεται σε μια περίοδο όπου η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ - έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως - έχει σχεδόν παγώσει, εντείνοντας τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Ράλι τιμών του πετρελαίου μετά από πληροφορίες για νέα στρατιωτικά σχέδια της Ουάσιγκτον
Το διεθνές benchmark Brent για παράδοση Ιουνίου σημείωσε άνοδο έως και 6,8%, φτάνοντας τα 126,10 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε πάνω από τα 110 δολάρια. Πρόκειται για τα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2022, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς.
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου ήρθε μετά από δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ετοιμάζεται να παρουσιάσει στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ σχέδια για πιθανή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τους φόβους ότι η ήδη τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγηθεί σε νέα φάση σύγκρουσης, επηρεάζοντας άμεσα τις ροές πετρελαίου.
Σκληρή γραμμή Τραμπ και απειλές προς την Τεχεράνη
Ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν, απορρίπτοντας πρόταση της Τεχεράνης για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς ευρύτερη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
«Ο αποκλεισμός είναι πιο αποτελεσματικός από τους βομβαρδισμούς. Τους πνίγουμε οικονομικά και θα γίνει ακόμη χειρότερο. Δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο», τόνισε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε δηλώσεις του στο Axios.
Παράλληλα, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της Τεχεράνης, γράφοντας: «Δεν μπορούν να οργανωθούν. Δεν ξέρουν πώς να υπογράψουν μια συμφωνία για τη μη απόκτηση πυρηνικών. Καλύτερα να σοβαρευτούν σύντομα!», ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Κατάρρευση της ναυσιπλοΐας και ιστορική διαταραχή προσφοράς πετρελαίου
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή μείωση της ναυτιλιακής δραστηριότητας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, η διαταραχή στην προσφορά ενέργειας συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες στην ιστορία.
Η επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs εκτιμά ότι οι εξαγωγές μέσω του συγκεκριμένου περάσματος έχουν περιοριστεί μόλις στο 4% των κανονικών επιπέδων, καθώς ο αποκλεισμός και η αποτυχία των διαπραγματεύσεων επιδεινώνουν την κατάσταση.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η περιορισμένη αποθηκευτική ικανότητα του Ιράν σε πετρέλαιο και οι συνεχιζόμενοι περιορισμοί στις εξαγωγές ενδέχεται να επιτείνουν περαιτέρω τις διαταραχές στην αγορά, ιδίως εάν ο αποκλεισμός παραταθεί.
Αγορές σε αναταραχή: Πτώση μετοχών και άνοδος δολαρίου
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές. Οι μετοχές υποχώρησαν, ενώ οι επενδυτές στράφηκαν σε ασφαλέστερα καταφύγια, με το δολάριο να ενισχύεται για τρίτη συνεχόμενη ημέρα.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τον Nasdaq 100 κατέγραψαν απώλειες, ενώ οι αγορές στην Ασία και την Ευρώπη κινήθηκαν πτωτικά. Η άνοδος του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη διατήρηση υψηλών επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve), περιόρισε τη διάθεση για ρίσκο.
Όπως σημείωσε ο Ροντρίγκο Κέιτριλ, στρατηγικός αναλυτής της National Australia Bank: «Ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών πετρελαίου, των ειδήσεων για πιθανές στρατιωτικές επιλογές των ΗΠΑ στο Ιράν και της αντίδρασης της Ευρώπης επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα», τόνισε ο ίδιος.
Οι παράγοντες πίσω από το ράλι του πετρελαίου
Οι αγορές πετρελαίου επηρεάζονται από ένα σύνθετο μείγμα γεωπολιτικών εξελίξεων, πραγματικών διαταραχών στην προσφορά και ψυχολογίας των επενδυτών.
Ο Μπιλ Μπέρκινς, επικεφαλής επενδύσεων της Skylar Capital Management, εξηγεί ότι «οι αγορές πετρελαίου καθοδηγούνται από έναν συνδυασμό φυσικών διαταραχών, γεωπολιτικής και επενδυτικής ψυχολογίας», προσθέτοντας ότι «βρισκόμαστε αρκετά μακριά από μια συμφωνία και ίσως χρειαστεί περισσότερος χρόνος ή ακόμη και εχθροπραξίες για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, παρά τη στήριξη από στρατηγικά αποθέματα, οι αγορές καυσίμων - ιδίως του ντίζελ - εμφανίζουν σημαντικές πιέσεις, με αυξήσεις τιμών και προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Πιθανή εκτόξευση έως τα 150 δολάρια το βαρέλι
Οι αναλυτές δεν αποκλείουν περαιτέρω άνοδο των τιμών του πετρελαίου, εάν η κρίση συνεχιστεί. Σύμφωνα με τον Πέρκινς: «Οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 140 έως 150 δολάρια το βαρέλι, αν οι διαταραχές επιμείνουν», σημείωσε ο επικεφαλής επενδύσεων, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι τα υψηλά επίπεδα τιμών θα περιορίσουν τελικά τη ζήτηση.
Την ίδια στιγμή, η Goldman Sachs επισημαίνει και κινδύνους για τη ζήτηση, καθώς η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου εμφανίζει σημάδια κάμψης. Εκτιμάται ότι τον Απρίλιο η ζήτηση ήταν μειωμένη κατά περίπου 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, με τη μεγαλύτερη αδυναμία να εντοπίζεται στα καύσιμα αεροσκαφών και τις πετροχημικές πρώτες ύλες.
Στενά του Ορμούζ: Ο «λαιμός του μπουκαλιού» της παγκόσμιας ενέργειας
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία είναι καθοριστική, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η παρατεταμένη διακοπή της ροής έχει ήδη οδηγήσει σε αυτό που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως τη μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή των τελευταίων δεκαετιών.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένουν σε αδιέξοδο και τα σενάρια στρατιωτικής κλιμάκωσης εντείνονται, οι αγορές ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν σε καθεστώς υψηλής μεταβλητότητας, με τις επόμενες κινήσεις των ΗΠΑ να θεωρούνται καθοριστικές για την πορεία των τιμών.