Με φόντο τη συνεχή διόγκωση του ιδιωτικού χρέους, η κυβέρνηση ενεργοποιεί δύο βασικές «γραμμές άμυνας» για τη διαχείριση των οφειλών.
Πρόκειται για την επέκταση του εξωδικαστικού μηχανισμού και τη νέα ρύθμιση αποπληρωμής σε έως 72 δόσεις, με στόχο τόσο την αποτροπή δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών όσο και την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.
Ειδικότερα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός διευρύνεται σημαντικά, καθώς κατεβαίνει το κατώφλι ένταξης στις 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι ανοίγει τον δρόμο για περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες, δίνοντας πρόσβαση σε μια οργανωμένη διαδικασία ρύθμισης ακόμη και για μικρότερου ύψους χρέη.
Νέα ρύθμιση των 72 δόσεων
Την ίδια ώρα, από τον Ιούνιο τίθεται σε εφαρμογή η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία είχε τεθεί ως βασικό αίτημα της αγοράς και αφορά οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2023. Το συγκεκριμένο «εργαλείο» συνδέεται και με τη δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και το υπόλοιπο θα υπαχθεί σε ρύθμιση. Η πρόβλεψη αυτή παρέχεται μία φορά και αποσκοπεί στη διασφάλιση βασικής ρευστότητας, κυρίως για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν λειτουργικές ανάγκες.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως ταυτόχρονη ενεργοποίηση των δύο εργαλείων δεν είναι τυχαία, αλλά αντανακλά την ανάγκη κάλυψης διαφορετικών κατηγοριών οφειλετών. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι αναζητούν μια γρήγορη και απλή λύση διευθέτησης, ενώ από την άλλη όσοι απαιτούν μια πιο συνολική αναδιάρθρωση των χρεών τους λόγω βαθύτερης οικονομικής δυσχέρειας. Παρά ταύτα, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει η ευρεία συμμετοχή και κυρίως η συνέπεια στην τήρηση των ρυθμίσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιτυχία των νέων παρεμβάσεων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί, αλλά κυρίως από το κατά πόσο οι οφειλέτες θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους σε βάθος χρόνου, ώστε να αποφευχθεί η ανακύκλωση των χρεών τους επόμενους μήνες.
Κοινός παρονομαστής των δύο εργαλείων είναι ότι θα λειτουργούν παράλληλα, απευθυνόμενα ωστόσο σε διαφορετικά προφίλ οφειλετών. Έτσι, η επιλογή μεταξύ τους μετατρέπεται ουσιαστικά σε ένα «τεστ αντοχής» για το ποιο μοντέλο ρύθμισης μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό και βιώσιμο.
Εξωδικαστικός ή 72 δόσεις; Τι σας συμφέρει για τα χρέη σας
Πιο αναλυτικά, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αφορά οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς τράπεζες, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, με τα μικρότερα ποσά να παραμένουν εκτός του συγκεκριμένου πλαισίου. Η ρύθμιση καθορίζεται μέσω ειδικού αλγορίθμου, ο οποίος λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Προβλέπονται μεγάλες περίοδοι αποπληρωμής, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ή και υπερβαίνουν τις 240 δόσεις, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα μερικής διαγραφής της οφειλής, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα. Το επιτόκιο διαμορφώνεται κοντά στο 3% επί του ρυθμισμένου ποσού, καθιστώντας το εργαλείο πιο ελκυστικό κυρίως για περιπτώσεις υψηλών χρεών και συνολικής αναδιάρθρωσης.
Αντίθετα, η ρύθμιση των 72 δόσεων συνιστά μια πιο «ήπια» επιλογή και αφορά παλαιές, αρρύθμιστες οφειλές έως το τέλος του 2023. Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η τακτοποίηση των νεότερων χρεών, είτε μέσω εξόφλησης είτε μέσω υπαγωγής στην πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων. Ωστόσο, ανασταλτικός παράγοντας ενδέχεται να αποτελέσει το επιτόκιο, το οποίο ανέρχεται στο 5,84% και επιβαρύνει το υπόλοιπο της οφειλής.