Σε μια εξέλιξη που θα περάσει σταδιακά στους καταναλωτές, η αποκλιμάκωση των ρευματοκλοπών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος ηλεκτρισμού.
Η Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ) αναμένεται να οριστικοποιήσει σύντομα τους νέους συντελεστές απωλειών του δικτύου, οι οποίοι καθορίζουν την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που οι προμηθευτές πρέπει να αγοράσουν, επιπλέον αυτής που τελικά καταναλώνουν οι πελάτες τους.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τον περιορισμό των μη τεχνικών απωλειών. Με τον όρο αυτό περιγράφεται στην ουσία η ηλεκτρική ενέργεια που δεν καταγράφεται επειδή καταναλώνεται παράνομα. Όσο μικρότερη είναι αυτή η ποσότητα, τόσο περιορίζεται και το κόστος που πρέπει να προϋπολογίσουν οι προμηθευτές για να καλύψουν τις απώλειες που εμφανίζονται στο σύστημα.
Η ΡΑΑΕΥ έθεσε στις αρχές του έτους σε διαβούλευση την πρόταση του ΔΕΔΔΗΕ για την αναθεώρηση των συγκεκριμένων συντελεστών και πλέον αναμένεται η τελική απόφαση, με τον ορίζοντα να τοποθετείται στις αρχές του φθινοπώρου. Η σημασία της παρέμβασης είναι ότι, για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, οι συντελεστές θα αναθεωρηθούν προς τα κάτω, αντανακλώντας τη βελτίωση της εικόνας των απωλειών.
Καθοδική πορεία
Τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ δείχνουν ότι το 2024 οι μη τεχνικές απώλειες περιορίστηκαν στο 5,1%, από 5,6% έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για βελτίωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, η οποία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορά ακριβώς το τμήμα των απωλειών που σχετίζεται με τις ρευματοκλοπές. Αντίθετα, οι τεχνικές απώλειες, που παρέμειναν στο 5,8%, αφορούν ενέργεια που χάνεται φυσιολογικά κατά τη μεταφορά και διανομή του ηλεκτρισμού.
Το αποτέλεσμα ήταν η συνολική απώλεια του δικτύου να υποχωρήσει από 11,4% το 2023 σε 10,8% το 2024. Η βελτίωση αυτή επιτρέπει στον Διαχειριστή να εισηγηθεί μικρότερες επιβαρύνσεις στους συντελεστές που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του σχετικού κόστους από τους προμηθευτές. Η τελική απόφαση ανήκει στη ΡΑΑΕΥ, ωστόσο θεωρείται δεδομένο ότι οι νέοι συντελεστές θα είναι χαμηλότεροι από αυτούς που εφαρμόζονται σήμερα.
Με βάση την εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ, στη χαμηλή τάση ο συντελεστής απωλειών προβλέπεται να μειωθεί από 16,19% σε 15,15%, ενώ στη μέση τάση από 4,59% σε 4,35%. Η διαφορά μπορεί να φαίνεται περιορισμένη σε ποσοστιαίες μονάδες, ωστόσο μεταφράζεται σε πραγματική μείωση της ποσότητας ενέργειας για την οποία επιβαρύνεται ένας πάροχος όταν προμηθεύει ηλεκτρική ενέργεια στους πελάτες του.
Πώς θα φτάσει η μείωση στον καταναλωτή
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, ένας προμηθευτής που σήμερα τιμολογεί έναν πελάτη χαμηλής τάσης για 100 kWh υπολογίζει το κόστος προμήθειας σαν να χρειάζεται να αγοράσει 116,19 kWh. Με τον προτεινόμενο νέο συντελεστή, η αντίστοιχη ποσότητα περιορίζεται στις 115,15 kWh. Πρόκειται δηλαδή για μικρότερη επιβάρυνση, που θα ενσωματωθεί στην τελική εμπορική πολιτική των εταιρειών.
Το όφελος δεν περιορίζεται σε μία κατηγορία τιμολογίων. Εφόσον οι συντελεστές απωλειών αποτελούν μέρος του συνολικού κόστους προμήθειας, η αποκλιμάκωσή τους δημιουργεί περιθώριο για χαμηλότερες χρεώσεις τόσο στα κυμαινόμενα όσο και στα νέα σταθερά προϊόντα. Στα κυμαινόμενα τιμολόγια, το όφελος μπορεί να αποτυπωθεί γρηγορότερα μέσω μεγαλύτερων εκπτώσεων ή χαμηλότερων μηνιαίων χρεώσεων, ενώ στα νέα σταθερά συμβόλαια μπορεί να ενσωματωθεί στην τιμή που προσφέρονται κατά τη σύναψη της σύμβασης.
Εξαίρεση αποτελούν ουσιαστικά τα σταθερά συμβόλαια που έχουν ήδη υπογραφεί, καθώς οι τιμές τους έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων και δεν αλλάζουν εξαιτίας μεταβολής του κόστους προμήθειας. Το κρίσιμο, επομένως, είναι κατά πόσο οι προμηθευτές θα μεταφέρουν στην πράξη την εξοικονόμηση στους πελάτες τους. Η συγκυρία πάντως λειτουργεί προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς ο ανταγωνισμός στη λιανική αγορά παραμένει έντονος.
Αντιστροφή πολυετούς τάσης
Η σημασία της εξέλιξης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη από το γεγονός ότι έρχεται έπειτα από μια περίοδο κατά την οποία οι συντελεστές απωλειών αυξάνονταν σταθερά. Η επιβάρυνση είχε ενταθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, καθώς τόσο οι φυσικές απώλειες του δικτύου όσο και οι ρευματοκλοπές είχαν επιβαρύνει το συνολικό κόστος. Την άνοιξη του 2025, μάλιστα, οι συντελεστές που ισχύουν σήμερα είχαν αυξηθεί περίπου κατά 25% στη μέση τάση και κατά 19% στη χαμηλή τάση.
Η σημερινή υποχώρηση, επομένως, δεν έχει μόνο άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα, αλλά σηματοδοτεί και μια αλλαγή πορείας. Η μάχη κατά των ρευματοκλοπών, η εντατικοποίηση των ελέγχων και η βελτίωση της καταμέτρησης φαίνεται πλέον να έχουν αρχίσει να αποδίδουν, μειώνοντας ένα κόστος που τελικά επιβαρύνει ολόκληρη την αγορά. Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία για το 2025 ενισχύουν αυτή την εικόνα, καθώς οι συνολικές απώλειες φαίνεται να έχουν υποχωρήσει περαιτέρω, στο 10,4%.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η βελτίωση θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Η αγορά προμήθειας κρατά επιφυλάξεις, καθώς η πτωτική τάση στις απώλειες είναι σχετικά πρόσφατη και δεν θεωρείται ακόμη ασφαλές ότι θα συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό. Αν, όμως, η αποκλιμάκωση παγιωθεί τα επόμενα χρόνια, τότε η μείωση των ρευματοκλοπών μπορεί να γίνει ένας από τους παράγοντες που θα συγκρατήσουν το κόστος προμήθειας και θα ανοίξουν τον δρόμο για σταδιακά χαμηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.