Κάλυψη ενός σημαντικού μέρους των οφειλών ύψους 530 εκατ., που έχουν συσσωρευτεί προς τους προμηθευτές, δρομολογεί η κυβέρνηση.
Πιο συγκεκριμένα, μέσω του κρατικού προϋπολογισμού πρόκειται να δοθούν 200 εκατ. ευρώ για αυτό τον σκοπό, περιορίζοντας έτσι την «τρύπα» στα οικονομικά των παρόχων.
Όπως είναι φυσικό, η παρέμβαση αυτή θα βελτιώσει τη χρηματοοικονομική θέση των παρόχων. Έτσι σε μία κρίσιμη περίοδο, λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή, αν οι προμηθευτές επιλέξουν να συγκρατήσουν στα τιμολόγιά τους μέρος των ανατιμήσεων που καταγράφονται στη χονδρική, θα έχουν μεγαλύτερες δυνατότητες να το πράξουν.
Ενδεικτικό των ανατιμήσεων είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν όχι μόνο έχει αυξήσει τις τιμές του αερίου με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ (πιέζοντας προς τα πάνω και τις χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος), αλλά έχει θέσει εκτός αγοράς για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, εξαιτίας των ζημιών στις εγκαταστάσεις υγροποίησης του Κατάρ.
Μάλιστα, οι συνέπειες από τη μείωση της παγκόσμιας προσφοράς αερίου αναμένεται να εκδηλωθούν στην Ευρώπη κυρίως μετά την άνοιξη (όπου οι ΑΠΕ θα λειτουργήσουν σαν ανάχωμα στις ανατιμήσεις), όταν από το καλοκαίρι θα αυξηθεί η ζήτηση για ηλεκτρισμό και θα ξεκινήσει η αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών αερίου. Επομένως, είναι πολύ πιθανό για αρκετούς από τους επόμενους μήνες να χρειαστούν όσο το δυνατόν πιο ενισχυμένες οικονομικές «άμυνες» οι πάροχοι, ώστε μία «φωτιά» στη χονδρική ρεύματος να σβήσει στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό πριν φτάσει στα τιμολόγια.
Μειωμένες αποζημιώσεις
Η ανάσα στα οικονομικά των εταιρειών θα προέλθει από την ενίσχυση με 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ). Με αυτό τον τρόπο, θα μειωθεί άμεσα το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού, και επομένως τα χρήματα που έχουν λαμβάνειν οι πάροχοι. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σχετικές οφειλές κινούνται αυτή τη στιγμή στα 530 εκατ. ευρώ για όλους τους προμηθευτές.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέσω του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ αποζημιώνονται οι πάροχοι, ώστε να προσφέρουν στους καταναλωτές των μη διασυνδεδεμένων νησιών τις ίδιες λιανικές τιμές ηλεκτρισμού με τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στο διασυνδεδεμένο σύστημα. Κι αυτό παρόλο που η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος.
Επίσης, από τον Ειδικό Λογαριασμό καλύπτονται οι μειωμένες χρεώσεις για τους δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ). Όσο όμως ο ΕΛΥΚΩ έχει έλλειμμα (κάτι που ισχύει από τον Απρίλιο του 2023) στους παρόχους καταβάλλεται ένα μέρος των αποζημιώσεων που έχουν λαμβάνειν. Ως συνέπεια, τα οικονομικά των προμηθευτών έχουν μία συνολική «τρύπα» γύρω στα 530 εκατ. ευρώ (όσο και το έλλειμμα), η οποία πλέον θα μειωθεί κατά 200 εκατ.
Αλλεπάλληλες κρούσεις
Η επιβάρυνση των προμηθευτών από αυτή την «τρύπα» οφείλεται στο χρηματοοικονομικό κόστος το οποίο επωμίζονται για τα κρατούν ανοικτές τις αντίστοιχες γραμμές χρηματοδότησης από τις τράπεζες. Σύμφωνα με την τελευταία επιστολή στο ΥΠΕΝ για το θέμα του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), με ενδεικτικό επιτόκιο δανεισμού 6,5%, το κόστος αυτό σε ετήσια βάση προσεγγίζει τα 40 εκατ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στα περίπου τρία χρόνια αρνητικού ισοζυγίου του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ, ο ΕΣΠΕΝ έχει αποστείλει επτά επιστολές στο ΥΠΕΝ, σχετικά με την ανάγκη κάλυψης του ελλείμματος. Προς αυτή την κατεύθυνση, η πολιτεία έχει ήδη χρηματοδοτήσει μία φορά τον Λογαριασμό με 400 εκατ. ευρώ, στις αρχές του 2025 μέσω του αντίστοιχου κρατικού προϋπολογισμού. Ωστόσο, το έλλειμμα στην πορεία διευρύνθηκε εκ νέου, ώστε να φτάσει πλέον ξανά στα 530 εκατ.
Μάλιστα, στην επιστολή του προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητούσε να καλυφθούν από δημόσιους πόρους και τα 530 εκατομμύρια. Κάτι ωστόσο που δεν έγινε, καθώς το κυβερνητικό επιτελείο έκρινε ότι ήταν εκτός των αντοχών τους κρατικού προϋπολογισμού.
Σταδιακά η πλήρης εξόφληση
Η μερική κάλυψη του ελλείμματος σημαίνει πως η υπόλοιπη «τρύπα» στα οικονομικά των προμηθευτών θα αποζημιωθεί από τη σταδιακή επιστροφή του Ειδικού Λογαριασμού σε πλεόνασμα, χάρις στη νέα διασύνδεση Κρήτη-Αττική. Με δεδομένο ότι για την κάλυψη των φορτίων της Κρήτης προοριζόταν περίπου το 50% των ποσών που συγκεντρώνονταν για τις ΥΚΩ, το γεγονός ότι πλέον οι ανάγκες του νησιού ικανοποιούνται από το ηπειρωτικό σύστημα, χάρις στη νέα διασύνδεση, σημαίνει πως προοδευτικά ο Ειδικός Λογαριασμός θα επανέλθει σε θετικό έδαφος.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ, από τις 17 Δεκεμβρίου που έχει μπει σε εμπορική λειτουργία η διασύνδεση, το έργο σε συνδυασμό με το Κρήτη-Πελοπόννησος και τη συνδρομή των τοπικών σταθμών ΑΠΕ, καλύπτει πλέον το σύνολο των φορτίων του νησιού. Επομένως, σε μηνιαία πλέον βάση εξοικονομούνται σημαντικά ποσά από τις ΥΚΩ.
Πάντως, οι προμηθευτές είναι αντίθετοι στη σταδιακή εξόφλησή των υπόλοιπων οφειλών σε βάθος χρόνου, όταν χάρις στο Κρήτη-Πελοπόννησος θα καλυφθούν και τα υπόλοιπα 330 εκατ. περίπου της «τρύπας» στον Ειδικό Λογαριασμό ΥΚΩ. Πιο συγκεκριμένα, στην επιστολή του ο ΕΣΠΕΝ επισημαίνει πως ένα τέτοιο σενάριο θα συνεπαγόταν σημαντική περαιτέρω καθυστέρηση στην πλήρη εξόφληση των οφειλόμενων ποσών. Συνεπώς, η ευθύνη και το κόστος χρηματοδότησης του συσσωρευμένου ελλείμματος θα εξακολουθούσε να μετατίθεται στους προμηθευτές, οι οποίοι ήδη, επί μακρό χρονικό διάστημα, καλύπτουν με ίδια κεφάλαια τις σχετικές κρατικές υποχρεώσεις.