Ένα ακόμη χρηματοδοτικό εργαλείο στη φαρέτρα των δήμων με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής προσθέτει το Πράσινο Ταμείο με τη νέα πρόσκληση για τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.), συνολικού προϋπολογισμού 16.144.800,00 €.
Η πρόσκληση εντάσσεται στο Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα «ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ 2026» και απευθύνεται στους Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού, δηλαδή και στους 332 Δήμους της χώρας. Η περίοδος υποβολής των προτάσεων είναι από 20 Ιουλίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Πράσινου Ταμείου https://prta.e-ops.app/login. Επισημαίνεται ότι, για κάθε Δήμο έχει οριστεί ανώτατο ποσό χρηματοδότησης, όπως παρουσιάζεται στο Παράρτημα 1 του Οδηγού, το οποίο καθορίζεται με βάση τα πληθυσμιακά χαρακτηριστικά του κάθε Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού, όπως προκύπτουν από την απογραφή του 2021 της ΕΛΣΤΑΤ και τον βαθμό τρωτότητας της Περιφέρειας στην οποία ανήκει ο Φορέας Εκπόνησης, σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
Το Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας αποτελεί ένα στρατηγικό σχέδιο για κάθε Δήμο, μέσω του οποίου θα γίνεται η διάγνωση του βαθμού ανθεκτικότητας ενός ή περισσότερων οικισμών, θα περιγράφονται οι προτεραιότητες πολιτικής και οι (δια)τομεακές συνεργασίες, θα καθορίζεται ένα συνεκτικό και ρεαλιστικό σχέδιο χωρικών, (δια)τομεακών και θεσμικών παρεμβάσεων, δράσεων και συνεργασιών και τέλος θα περιγράφονται το πρόγραμμα δράσης και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και αναπροσαρμογής. Η μεθοδολογία και ο τρόπος σχεδιασμού των παρεμβάσεων θα πρέπει να βασίζεται σε βασικές αρχές που προωθεί το Πράσινο Ταμείο, όπως η ενίσχυση και η αύξηση των χώρων πρασίνου εντός του αστικού ιστού, η ενσωμάτωση βιοκλιματικών χαρακτηριστικών για τη βελτίωση του μικροκλίματος της περιοχής παρέμβασης, καθώς και η μεγιστοποίηση των συνθηκών διαβίωσης και ασφάλειας στην καθημερινότητα των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται ότι η Ομάδα Εργασίας του δικαιούχου Δήμου θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις κατάρτισης των Σ.Α.Α..
Για το Πράσινο Ταμείο η πρόσκληση των Σ.Α.Α. αποτελεί μια προσπάθεια να συνδεθεί η χρηματοδότηση με τις πραγματικές ανάγκες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι σήμερα και σχετίζονται με τέσσερις κρίσιμες παραμέτρους: α) τα δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, β) το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, γ) τις χρήσεις γης και δ) τις υποδομές. Ο Πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, κ. Γιάννης Ανδρουλάκης περιγράφει την ιδιαιτερότητα των Σ.Α.Α.: «Ο όρος ανθεκτικότητα αποκτά μια κλιμακούμενη αξία ως έννοια και ως πρακτική. Μπορεί τεχνικά να είναι συνυφασμένος με τη μηχανική, ωστόσο στην πραγματικότητα αποτελεί ένα σύνθετο όρο ρητά συνδεδεμένο με την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας των πολιτών και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους. Είναι σημαντικό για τους Δήμους να καταλάβουν τη σημασία των Σ.Α.Α. ως ένα κρίσιμο και μοναδικό εργαλείο, που θα εξειδικεύει τις προτεραιότητες στη βάση των δυναμικών, των κινδύνων και των ευκαιριών που αναδύονται σε κάθε Δήμο ξεχωριστά. Για εμάς στο Πράσινο Ταμείο, η επιτυχία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου δεν θα αποτιμηθεί μόνο σε όρους απορρόφησης των πόρων, αλλά πρωτίστως σε όρους συμβολής τους στη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού και δίκαιου περιβάλλοντος διαβίωσης για όλους, που παραμένει βασικό και μόνιμο πρόταγμα του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρου Παπασταύρου. Σε αυτόν τον άξονα κινούμαστε και θέλω να διαβεβαιώσω κάθε Δήμαρχο ότι το επιστημονικό προσωπικό του Πράσινου Ταμείου, και εν προκειμένω το αρμόδιο τμήμα Χωρικού και Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού, είναι διαθέσιμο προκειμένου με την εμπειρία του να συνδράμει στην παροχή βοήθειας για την εκπόνηση των Σ.Α.Α., ώστε αφενός να αντικατοπτρίζουν τη μοναδικότητα της κάθε περιοχής, αφετέρου να διασφαλίζουν τη θωράκισή της απέναντι στις αυξανόμενες αστικές προκλήσεις».
Υπενθυμίζεται ότι η καταληκτική ημερομηνία για τη σύνταξη των Σ.Α.Α από τους Δήμους είναι η 31η.12.2027, σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρ. 1 του άρθρου 45 του ν.5106/2024 (Α΄63).
