Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα επίσημα κανονισμό για τη θέσπιση στοχευμένων μέτρων που θα βοηθήσουν τους Ευρωπαίους αγρότες να αντιμετωπίσουν την απότομη αύξηση του κόστους των λιπασμάτων και άλλων εισροών που προκλήθηκε από την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Τα μέτρα θα παράσχουν στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για την ταχεία υποστήριξη των αγροτών που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος παραγωγής και πιέσεις ρευστότητας. Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του γεωργικού τομέα και θα διασφαλίσει την επισιτιστική ασφάλεια σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κύρια στοιχεία
Ο κανονισμός θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να παρέχουν επείγουσα και στοχευμένη οικονομική στήριξη στους αγρότες που πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος λιπασμάτων και άλλων εισροών, τροποποιώντας τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ και τον οριζόντιο κανονισμό. Τα μέτρα που ελήφθησαν περιλαμβάνουν:
- ένα νέο σχέδιο ρευστότητας στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης για την υποστήριξη της κρίσης
- η δυνατότητα των κρατών μελών να καταβάλλουν νωρίτερα τις άμεσες πληρωμές στους αγρότες, βοηθώντας τους αγρότες να διαχειριστούν τις βραχυπρόθεσμες ταμειακές τους ανάγκες
- τη δυνατότητα των κρατών μελών να προσαρμόσουν τις κατανομές των άμεσων πληρωμών τους για το 2027, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις εθνικές ανάγκες και προτεραιότητες
Το νέο καθεστώς ρευστότητας μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί έως και 65% από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και μπορεί να περιλαμβάνει αχρησιμοποίητα κεφάλαια που διαφορετικά θα μπορούσαν να χαθούν. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να προσθέσουν εθνική χρηματοδότηση έως και 200%. Για να διασφαλιστεί η ταχεία υλοποίηση και να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, η στήριξη μπορεί να καταβληθεί ως σταθερό ποσό ανά εκτάριο και να εφαρμοστεί μέσω των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.
Ταυτόχρονα, ο κανονισμός ενισχύει τα κίνητρα για πιο αποτελεσματικές γεωργικές πρακτικές που μειώνουν και βελτιστοποιούν τη χρήση λιπασμάτων και συνιστούν στροφή προς βιολογικά λιπάσματα. Στόχος είναι να συμβάλει τόσο στην οικονομική ανθεκτικότητα όσο και στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
«Θα ήθελα να σημειώσω την πολύ σημαντική εξέλιξη για την Ελλάδα, η οποία μπορεί να λάβει βοήθεια για τα λιπάσματα ύψους 21 εκ. ευρώ που μαζί με 40 εκατομμύρια από εθνικούς πόρους θα ανεβάσει συνολικά σε 61 εκατομμύρια ευρώ τη βοήθεια που μπορούμε να δώσουμε στον πρωτογενή τομέα για τα λιπάσματα στη δύσκολη γεωπολιτική συγκυρία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Έλληνας υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μ. Σχοινάς.
Επόμενα βήματα
Η πρόταση υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 12 Ιουνίου 2026 ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις γεωργικές αγορές, ακολουθώντας την πολιτική καθοδήγηση που παρείχαν προς τούτο οι υπουργοί Γεωργίας. Το ευρύτερο πακέτο περιλαμβάνει την ενίσχυση του γεωργικού αποθέματος με επιπλέον 300 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026. Επιπλέον, το πακέτο περιλαμβάνει και άλλα μέτρα για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων στην Ευρώπη, τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της προσφοράς και την επιτάχυνση της υιοθέτησης βιολογικών, χαμηλών εκπομπών άνθρακα και κυκλικών λιπασμάτων.