Για 36η χρονιά γιορτάζεται σήμερα, 1η Οκτωβρίου, η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία», που ορίστηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τους ηλικιωμένους, το 2000 ζούσαν σε όλο τον πλανήτη 600 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας άνω των 60 ετών. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 θα έχουν ξεπεράσει τα 2 δισεκατομμύρια.
Οι εποχές είναι δύσκολες, η καθημερινότητα σκληρή, και για ένα ζευγάρι που εργάζονται και οι δύο, η παρουσία γιαγιάς και παππού στο σπίτι για τη βοήθεια παιδιών και εγγονών, τουλάχιστον τις πέντε εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας, είναι πολύτιμη, αφού λειτουργούν ως «ασπίδα» για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι γνωστή η φράση «Οι γονείς βάζουν κανόνες και οι παππούδες κακομαθαίνουν», που αποτυπώνει μια κλασική οικογενειακή πραγματικότητα. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η καθημερινότητα, χωρίς τη δωρεάν υποστήριξη των παππούδων (για όσα ζευγάρια τούς έχουν εν ζωή και για όσα ζουν οι γονείς τους, κοντά στα σπίτια τους και όχι στην επαρχία), δύσκολα βγαίνει.
Πόσο, όμως, θα κόστιζε η καθημερινότητα χωρίς τους παππούδες; Τα κόστη φυσικά αλλάζουν, αναλόγως με τις ηλικίες των παιδιών και τις ώρες κάλυψης που απαιτούνται. Η καθημερινότητα, πάντως, χωρίς τη δωρεάν υποστήριξη των παππούδων στην Ελλάδα αυξάνει το μηνιαίο οικογενειακό κόστος κατά 500 ευρώ έως και πάνω από 1.500 ευρώ.
Ας δούμε το κόστος, ανάλογα με τις εναλλακτικές λύσεις:
1. Κόστος φύλαξης και φροντίδας παιδιών
Αυτή είναι η μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση, καθώς η αμοιβή μιας babysitter στην αγορά κυμαίνεται ως εξής:
- Πλήρης απασχόληση (8ωρο/5ήμερο): Οι μισθοί ξεκινούν από 800 ως 1.200 ευρώ τον μήνα.
- Μερική απασχόληση: Υπολογίζεται από 400 ευρώ έως 600 ευρώ τον μήνα.
- Ωριαία απασχόληση: Η μέση ωριαία αμοιβή κυμαίνεται μεταξύ 5 ευρώ και 10 ευρώ την ώρα. Αν χρειάζεστε κάποιον για 2 ώρες την ημέρα μετά το σχολείο, το κόστος είναι περίπου 200 - 400 ευρώ τον μήνα.
2. Ιδιωτικός βρεφονηπιακός σταθμός και δημιουργική απασχόληση
Αν το παιδί είναι κάτω των 3 ετών και δεν υπάρχει η επιλογή των παππούδων:
- Μηνιαία δίδακτρα: 300 ευρώ έως 500 ευρώ μηνιαίως (συνήθως χωρίς το σχολικό λεωφορείο και τη διατροφή, που προσθέτουν άλλα 100 - 150 ευρώ).
3. Κρυφά κόστη
- Έτοιμο φαγητό: Οι παππούδες συχνά αναλαμβάνουν το καθημερινό μαγείρεμα. Χωρίς αυτούς, ο χρόνος πιέζει και η επιλογή σε έτοιμα γεύματα, αυξάνει το σούπερ μάρκετ κατά 150 - 250 ευρώ τον μήνα.
- Σε περιπτώσεις που το παιδί αρρωστήσει, αν δεν υπάρχει παππούς ή γιαγιά, ο ένας γονέας αναγκάζεται να πάρει άδεια άνευ αποδοχών ή να πληρώσει έκτακτη babysitter με αυξημένο ωρομίσθιο.
Το κόστος για παιδιά 2 έως 5 ετών και για μεγαλύτερης ηλικίας, 12 και 13 ετών
Ας δούμε, όμως, ποιο είναι το κόστος για παιδιά 2 έως 5 ετών, αλλά και για μεγαλύτερης ηλικίας, 12 και 13 ετών.
Για παιδιά ηλικίας 2 και 5 ετών (δηλαδή ένα νήπιο σε ηλικία παιδικού σταθμού και ένα παιδί σε ηλικία νηπιαγωγείου), η καθημερινότητα χωρίς τους παππούδες για πέντε ημέρες την εβδομάδα, είναι η πιο ακριβή και απαιτητική περίοδος για μια οικογένεια.
Σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά χρειάζονται 100% επίβλεψη, με το μηνιαίο επιπλέον κόστος να εκτοξεύεται από 550 έως και 1.400 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το τι θα επιλέξουν οι γονείς.
Ειδικότερα,
1. Η λύση του ιδιωτικού βρεφονηπιακού σταθμού και νηπιαγωγείου
Αν δεν υπάρχουν ο παππούς και η γιαγιά να κρατήσουν το 2χρονο και να πάρουν το 5χρονο από το δημόσιο νηπιαγωγείο (στις 13:00 ή στις 16:00 στο ολοήμερο)
- Για 2χρονο παιδί (βρεφικό τμήμα): Οι τιμές στους ιδιωτικούς σταθμούς ξεκινούν από 350 έως 500 ευρώ τον μήνα.
- Για 5χρονο παιδί: Αν εγγραφεί σε ιδιωτικό για να συμβαδίζουν τα ωράρια, το κόστος είναι περίπου 300 - 450 ευρώ τον μήνα.
- Σχολικό λεωφορείο: Αν εργάζεστε και δεν μπορείτε να τα πάρουν οι γονείς, η μεταφορά και για τα δύο παιδιά προσθέτει περίπου 120 - 180 ευρώ τον μήνα συνολικά.
2. Η λύση babysitter στο σπίτι
Αν επιλέξουν οι γονείς να κρατήσουν και τα δύο παιδιά, ένα άτομο στο σπίτι για ένα 8ωρο (π.χ. 9:00 - 17:00), πέντε ημέρες την εβδομάδα:
- Λόγω της ευθύνης για δύο πολύ μικρά παιδιά, οι μισθοί για πλήρη απασχόληση ξεκινούν από 900 ευρώ και μπορούν να ξεπεράσουν τα 1.200 ευρώ τον μήνα, συν το κόστος των ασφαλιστικών εισφορών.
3. Έμμεσα κόστη και ενδεχόμενες αρρώστιες
Αυτός είναι ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος» χωρίς τους παππούδες:
- Έκτακτο Babysitting λόγω ιώσεων: Τα παιδιά 2 και 5 ετών κολλάνε πολύ συχνά ιώσεις, ειδικά τον χειμώνα). Χωρίς παππούδες, αν το ζευγάρι εξαντλήσει τις άδειες εργασίας του, θα χρειαστούν έκτακτη babysitter. Για 4-5 ημέρες τον μήνα με 7 ευρώ/ώρα, το κόστος είναι 250 ευρώ επιπλέον.
Για παιδιά ηλικίας 12 και 13 ετών η καθημερινότητα χωρίς τους παππούδες διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τις μικρότερες ηλικίες. Στην ηλικία αυτή τα παιδιά έχουν μεγαλύτερη αυτονομία, αλλά η έλλειψη των παππούδων δημιουργεί μεταφορές, μεσημεριανό, αλλά και την επίβλεψη διαβάσματος, με το κόστος να διαμορφώνεται περίπου στα 250 ευρώ έως 650 ευρώ τον μήνα.
Πιο συγκεκριμένα,
1. Μεσημεριανή επίβλεψη και διάβασμα
Αν εργάζονται οι γονείς μέχρι το απόγευμα, το κρίσιμο διάστημα είναι 14:00 - 17:00, ώστε τα παιδιά να μη μένουν μόνα, να φάνε και να διαβάσουν.
- Φύλαξη στο σπίτι: Μια babysitter για 2-3 ώρες την ημέρα με μέσο ωρομίσθιο 6 - 8 ευρώ (λόγω δύο παιδιών) κοστίζει 350 - 450 ευρώ τον μήνα.
- Ιδιωτικό κέντρο μελέτης: Η εναλλακτική λύση αντί για άτομο στο σπίτι. Τα παιδιά πηγαίνουν εκεί μετά το σχολείο για προετοιμασία μαθημάτων. Το κόστος για δύο παιδιά (συνήθως γίνεται έκπτωση στο 2ο παιδί) κυμαίνεται στα 300 - 500 ευρώ τον μήνα συνολικά.
2. Μεταφορές και δραστηριότητες
Σε αυτές τις ηλικίες ξεκινούν τα φροντιστήρια (Αγγλικά, Γερμανικά/Γαλλικά, προετοιμασία Γυμνασίου) και οι αθλητικές δραστηριότητες.
- Οι παππούδες λειτουργούν συχνά και ως «ταξιτζήδες». Χωρίς αυτούς, αν οι αποστάσεις απαιτούν αυτοκίνητο και οι γονείς δουλεύουν, η χρήση ταξί ή ή κάλυψη καυσίμων σε τρίτο πρόσωπο, προσθέτει περίπου 80 - 120 ευρώ τον μήνα.
3. Διατροφή
- Οι παππούδες συχνά μαγειρεύουν για όλη την οικογένεια. Αν λόγω έλλειψης χρόνου αναγκαστούν οι γονείς να στραφούν 2-3 φορές την εβδομάδα σε έτοιμο σπιτικό φαγητό ή σε έτοιμα γεύματα σούπερ μάρκετ για τα παιδιά, αυτό είναι μια επιβάρυνση 120 - 180 ευρώ τον μήνα.