Αυτό που ξεκίνησε ως απαιτητικός μαραθώνιος, πλέον είναι εξαντλητικό σπριντ, καθώς μέχρι τέλος Αυγούστου τα συναρμόδια υπουργεία θα πρέπει να έχουν καλύψει 177 ορόσημα και στόχους, προκειμένου να μη χαθεί ούτε μισό ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η κυβέρνηση δηλώνει πεπεισμένη ότι τα χρονοδιαγράμματα θα τηρηθούν, παρά το ότι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες επισήμως κι ανεπισήμως αναδεικνύουν τις γραφειοκρατικές δυσκαμψίες, που εμφανίζουν κυρίως φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Το στοιχείο που ενισχύει αυτήν την πεποίθηση της Αθήνας είναι ότι μέχρι τώρα κινούμαστε στην πρώτη 5άδα των κρατών- μελών, ως προς τις εκταμιεύσεις, καθώς ήδη έχουν εισρεύσει 23,4 δισ ευρώ επί του συνόλου των 35,9 δισ ευρώ.
Ο σχεδιασμός
Το μόνο σίγουρο είναι ότι σε αυτό το 8μηνο που ήδη “τρέχει” δεν χωράνε αστοχίες και καθυστερήσεις, καθώς από τις Βρυξέλλες έχουν διαμηνύσει προς πάσα κατεύθυνση πως δεν πρόκειται να δοθεί καμία παράταση. Το πλάνο, όπως παρουσιάστηκε χθες από τον Κ. Χατζηδάκη και τον Α. Σκέρτσο, έχει ως εξής:
- Τον Απρίλιο θα υποβληθεί το 8ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων, με την υποχρέωση να έχουν καλυφθεί ως τότε 32 στόχοι και ορόσημα
- Τον Μάιο θα υποβληθεί το 7ο αίτημα δανείων από τον “κουμπαρά” του Ταμείου Ανάκαμψης, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν καλυφθεί 2 στόχοι και ορόσημα
- Τον Αύγουστο θα υποβληθεί το 9ο και τελευταίο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων και δανείων. Αναμφίβολα πρόκειται για το πιο απαιτητικό αίτημα, καθώς θα πρέπει να έχουν “κλείσει” 133 ορόσημα και στόχοι
Τι πρέπει να γίνει μέσα στους επόμενους μήνες
Πίσω από τους ούτως ή άλλως δύσκολους αριθμούς, βρίσκονται έργα και μεταρρυθμίσεις υψηλών απαιτήσεων. Ειδικότερα, για το 8ο αίτημα πληρωμής, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι εξής εμβληματικές μεταρρυθμίσεις:
- Δημιουργία του εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης «Pharos» (πρόσβαση σε δεδομένα, υπολογιστικούς πόρους και κατάρτιση σε νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ)
- Θεσμικό πλαίσιο για την διασφάλιση ποιότητας, την ασφάλεια των ασθενών και τη συμμετοχή τους στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης
- Ολοκλήρωση Κτηματογράφησης
- Ψηφιακός μετασχηματισμός του τομέα της υγείας: επέκταση της δημιουργίας ραντεβού, αναβάθμιση συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης
- Εργασίες ανακαίνισης σε 19 νοσοκομεία
- Ολοκλήρωση συστήματος ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ των συστημάτων και των υπηρεσιών του δημόσιου τομέα και των Ελλήνων πολιτών (Gov. gr — messenger)
- Ολοκλήρωση επιχορήγησης 100.000 ΜμΕ για απόκτηση ψηφιακών εργαλείων
Ανάλογης δυσκολίας είναι οι βασικές μεταρρυθμίσεις, με τις οποίες θα πέσουν τίτλοι τέλους στο Ταμείο Ανάκαμψης. Έτσι, μέχρι τον Αύγουστο θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί τα εξής:
- Μείωση των καθυστερήσεων στην αναγκαστική εκτέλεση και δημιουργία μηχανισμού για τον επαναπροσδιορισμό των δικασίμων αναφορικά με τις ανακοπές «προ του πλειστηριασμού» και «μετά τον πλειστηριασμό»
- Εθνική Στρατηγική Στέγασης
- Λειτουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών
- Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
- Ολοκλήρωση Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων ΑΠΕ, Τουρισμού, Βιομηχανίας
- Ολοκλήρωση μεταρρύθμισης ΟΣΕ
- Παράδοση οδικού δικτύου Βόρειο Τμήμα Ε-65 (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός)
- Κυκλοφορία 425 ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
- Ηλεκτρική διασύνδεση Κυκλάδων (Νάξος, Σέριφος, Μήλος, Φολεγάνδρος και Σαντορίνη)
- Ολοκλήρωση ανακαινίσεων σε 80 νοσοκομεία και 156 κέντρων υγείας
- Εκτέλεση 150 έργων οδικής ασφάλειας, 50 έργων ύδρευσης και 70 έργων επεξεργασίας λυμάτων σε όλη τη χώρα
- Εκτόξευση και θέση σε τροχιά 13 μικροδορυφόρων
- Ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για 100.000 κατοικίες, εκ των οποίων τουλάχιστον 20.400 είναι ευάλωτα νοικοκυριά
- Ψηφιοποίηση αρχείων του κράτους: 1 δισ. σελίδες
- Αναβαθμίσεις δικαστικών κτιρίων και πληροφοριακά συστήματα πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, Ελεγκτικού συνεδρίου και Εθνικό Ποινικό Μητρώο
Ο κίνδυνος
Η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή κινείται με ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κι αυτό είναι προαπαιτούμενο αφενός για την περαιτέρω μείωση του Χρέους, αφετέρου για να κλείσει η “ψαλίδα” με την υπόλοιπη Ευρώπη, που άνοιξε την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Όπως σημειώνει, όμως, η Τράπεζα της Ελλάδας μια από τις παραμέτρους για να μη χαθεί το θετικό momentum είναι να μην υπάρξουν καθυστερήσεις και απώλειες από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στοίχημα χαρακτηρίζεται και η απορρόφηση των πόρων του Ταμείου, με το σκεπτικό ότι δεν αρκούν οι εκταμιεύσεις, αλλά θα πρέπει να φτάνουν στην πραγματική οικονομία. Σύμφωνα με την ΤτΕ, Σχετικά με το δανειακό σκέλος του RRF, παρατηρείται επιβράδυνση στο ρυθμό αύξησης των συμβασιοποιήσεων των δανείων. Συγκεκριμένα, έως το τέλος του Νοεμβρίου, 547 αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω δανείων του RRF έχουν συμβασιοποιηθεί για έργα προϋπολογισμού 7,8 δισεκ. ευρώ (ή 68% των συνολικών εισπράξεων δανείων).
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την επιχειρησιακή συμφωνία της Ελλάδος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον RRF, δάνεια ύψους 16,7 δισεκ. ευρώ πρέπει να έχουν συμβασιοποιηθεί έως το τέλος του 2026. Όσον αφορά τις εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις, αυτές αναμένεται να πραγματοποιούνται έως το 2029, καθώς τα δάνεια εκταμιεύονται τμηματικά με βάση την πορεία υλοποίησης των έργων.