Την ανάγκη για μια πιο τολμηρή ευρωπαϊκή στρατηγική στους τομείς της οικονομίας, της τεχνολογίας και των δικτύων 5G και 6G, υπογράμμισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης κατά την ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ 2026, στις Βρυξέλλες.
- Το τηλεπικοινωνιακό φάσμα της Ευρώπης παραμένει κατακερματισμένο σε 27 διαφορετικά συστήματα δημοπράτησης. Αυτή η έλλειψη συντονισμού οδηγεί σε τεράστιο κόστος χαμένης ευκαιρίας, εμποδίζοντας τη δημιουργία ενιαίου τεχνολογικού οικοσυστήματος και ισχυρών υποδομών.
- Το ελληνικό μοντέλο δημοπρασίας για το 5G το 2020 λειτούργησε ως πρότυπο, δίνοντας έμφαση στην ταχεία ανάπτυξη του δικτύου αντί για τα έσοδα. Το 25% των πόρων κατευθύνθηκε στη δημιουργία ταμείου για το οικοσύστημα εφαρμογών.
- Προτείνεται ο πανευρωπαϊκός συγχρονισμός των δημοπρασιών, με τα έσοδα να ενισχύουν το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Το 25% αυτών θα μπορούσε να δημιουργήσει, μέσω της ΕΤΕπ, ένα μεγάλο ταμείο για επενδύσεις στις εφαρμογές του 6G.
- Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να γίνει εργαλείο για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας και της ισχύος του ευρώ. Η Ευρώπη καλείται να δημιουργήσει νέα οικονομική αξία στην τεχνολογία, την ενέργεια και την γεωπολιτική ασφάλεια.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup, εισηγήθηκε έναν κεντρικά συντονισμένο ευρωπαϊκό μηχανισμό για τις δημοπρασίες του φάσματος συχνοτήτων. Υποστήριξε ότι συνδέοντας άμεσα τις υποδομές τηλεπικοινωνιών με την παραγωγικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δημιουργία νέας οικονομικής αξίας, η Ευρώπη μπορεί να κινητοποιήσει σημαντικές επενδύσεις και να διαμορφώσει ένα ενιαίο τεχνολογικό οικοσύστημα, αντί να βασίζεται σε 27 διαφορετικά εθνικά συστήματα δημοπράτησης.
Σημείωσε ότι ενόψει της διάθεσης των συχνοτήτων για το 6G και της σταδιακής ανανέωσης των αδειών για το 5G, δίνεται η ευκαιρία για επανεξέταση του τρόπου οργάνωσης ενός από τα πολυτιμότερα κοινά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης.
Το παράδειγμα της Ελλάδας
Αντλώντας έμπνευση από το παράδειγμα της Ελλάδας, πρότεινε τα έσοδα από τις δημοπρασίες, ή ένα μεγάλο μέρος τους, να αξιοποιηθούν ως πόρος για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Παράλληλα, πρότεινε τη διάθεση του 25% αυτών των εσόδων - όπως έγινε στην ελληνική περίπτωση - για την ίδρυση ενός Ταμείου με σκοπό την ανάπτυξη των τεχνολογιών 5G και 6G.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε το τηλεπικοινωνιακό φάσμα ως ένα από τα πολυτιμότερα στρατηγικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης, το οποίο αποτελεί τη βάση για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης βιομηχανίας, της αυτόνομης οδήγησης, των δορυφορικών επικοινωνιών, των ασφαλών δικτύων και των αμυντικών δυνατοτήτων της επόμενης γενιάς.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι η διαχείρισή του εξακολουθεί να γίνεται μέσω 27 διαφορετικών συστημάτων δημοπράτησης, το καθένα με ξεχωριστά χρονοδιαγράμματα, όρους αδειοδότησης, επενδυτικά κίνητρα και ρυθμιστικές αρχές.
Αυτός ο κατακερματισμός, όπως τόνισε, οδηγεί σε τεράστιο κόστος χαμένης ευκαιρίας. Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη διαθέτει παγκόσμιους πρωταθλητές στον τομέα των υποδομών, γύρω από τους οποίους θα μπορούσαν να είχαν δημιουργηθεί ακόμα πιο ισχυρά και διευρυμένα οικοσυστήματα.
Πρόταση για κοινές δημοπρασίες και ευρωπαϊκό ταμείο 6G
Συνδέοντας την πρότασή του με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο υπουργός υπογράμμισε το εξαιρετικά μεγάλο κόστος ευκαιρίας που προκύπτει από την τρέχουσα προσέγγιση στην ανάπτυξη των δικτύων. Αντιπαρέβαλε την κατάσταση μιας τηλεπικοινωνιακής εταιρείας που συναλλάσσεται με μία μόνο ρυθμιστική αρχή στις ΗΠΑ, με την πολυπλοκότητα που αντιμετωπίζει η ίδια εταιρεία στην Ευρώπη, όπου πρέπει να συνεργαστεί με 27 διαφορετικές αρχές. Υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία τόσο του 5G όσο και του επερχόμενου 6G.
Παρουσιάζοντας την ελληνική εμπειρία, εξήγησε ότι η δημοπρασία του 2020 για το 5G δεν είχε ως πρωταρχικό στόχο τη μεγιστοποίηση των εσόδων, αλλά την ταχεία ανάπτυξη του δικτύου. Ταυτόχρονα, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στη δημιουργία ενός ταμείου που επενδύει στο οικοσύστημα και τις εφαρμογές του 5G. Αυτό έγινε, όπως είπε, επειδή η πραγματική αξία δεν προέρχεται από την υποδομή καθαυτή, αλλά από το οικοσύστημα που θα αναπτυχθεί γύρω από αυτήν.
Το πρόβλημα με αυτή την προσέγγιση, διευκρίνισε, είναι ότι εφαρμόζεται μεμονωμένα σε ένα κράτος-μέλος και όχι συντονισμένα σε ολόκληρη την Ένωση. Η έλλειψη συγχρονισμού στις δημοπρασίες στερεί από τις επενδυτικές εταιρείες την απαραίτητη προβλεψιμότητα. Αν η διαδικασία γινόταν κεντρικά, θα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια για τους επενδυτές.
Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός ως εργαλείο ανάπτυξης
Βάσει αυτής της λογικής, πρότεινε τον συγχρονισμό των δημοπρασιών, τη χρήση των εσόδων ως προβλέψιμου πόρου για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τη διάθεση του 25% για τη δημιουργία ενός ταμείου. Προχώρησε την ιδέα του ένα βήμα παραπέρα, προτείνοντας αυτοί οι πόροι να διατεθούν στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τη δημιουργία ενός ακόμα μεγαλύτερου ταμείου για επενδύσεις στις εφαρμογές του 6G. Μια τέτοια κίνηση, κατέληξε, θα ήταν επωφελής για όλους, καθώς θα απελευθέρωνε το δυναμικό ενός τομέα όπου η Ευρώπη πρωταγωνιστεί παγκοσμίως.
Στην τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της Ένωσης και, κατ' επέκταση, της ισχύος του ευρώ. Μετέφερε τη συζήτηση από την κατανομή των δαπανών στη δημιουργία πόρων.
Όπως ανέφερε, η ισχύς του ευρώ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομία που το στηρίζει, επισημαίνοντας ότι η νομισματική δύναμη εξαρτάται από την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα. Ως νέα πεδία στα οποία κρίνεται η οικονομική θέση της Ευρώπης ανέδειξε την τεχνολογία, την ενέργεια και τη γεωπολιτική ασφάλεια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μετάβαση από μια λογική μηδενικού αθροίσματος σε μια λογική θετικού αθροίσματος, εξηγώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αναζητήσει νέες πηγές οικονομικής αξίας αντί να παραμένει εγκλωβισμένη σε μια διαρκή διαμάχη ανακατανομής. Ανέφερε ως παραδείγματα την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα, την ενιαία αγορά και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Από την ομιλία του δεν έλειψε η πολιτική διάσταση, καθώς ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η Ευρώπη δεν χρειάζεται να αντιγράψει τη Silicon Valley. Χρειάζεται να σταματήσει να εξάγει τις καλύτερες ιδέες της και να εισάγει πίσω την αξία που αυτές παράγουν». Τέλος, όσον αφορά την τεχνολογική κυριαρχία, διευκρίνισε ότι δεν πρέπει να ταυτίζεται με την τεχνολογική αυτονομία, καθώς η αυτονομία αποτελεί μόνο μία πτυχή της κυριαρχίας.
ΑΠΕ ΜΠΕ