Η εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός νέου κύματος ανατιμήσεων.
Υπό αυτές τις συνθήκες το οικονομικό επιτελείο θα προχωρήσει στην παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.
Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης πρόσθετων παρεμβάσεων, εφόσον η κρίση ενταθεί και οι πιέσεις στην αγορά περάσουν με μεγαλύτερη ένταση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι αποφάσεις για τη συνέχιση της στήριξης στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο ντίζελ κίνησης και στην αμόλυβδη βενζίνη αναμένονται να ανακοινωθούν εντός της εβδομάδας.
Καθοριστικός παράγοντας είναι η πορεία των διεθνών. Το Brent έχει ήδη υπερβεί τα 116 δολάρια το βαρέλι, με τις τιμές να πλησιάζουν τα 120 δολάρια, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έχει ξεπεράσει τα 93 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Τι ισχύει με την ενίσχυση
Με τα μέτρα που έχουν ληφθεί, έως τις 31 Οκτωβρίου 2026 η συνολική ενίσχυση στο πετρέλαιο θέρμανσης διαμορφώνεται στα 40 λεπτά ανά λίτρο. Από αυτά, τα 20 λεπτά καλύπτονται από το Δημόσιο και τα υπόλοιπα 20 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Για το ντίζελ κίνησης η επιδότηση ανέρχεται σε 20 λεπτά ανά λίτρο, με κρατική συνεισφορά 15 λεπτών και συμμετοχή των διυλιστηρίων κατά 5 λεπτά. Στην απλή αμόλυβδη βενζίνη η ενίσχυση φθάνει τα 10 λεπτά ανά λίτρο και επιβαρύνει αποκλειστικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το κόστος των υφιστάμενων παρεμβάσεων ανέρχεται σε 48 εκατ. ευρώ, ενώ το δημοσιονομικό απόθεμα των 300 εκατ. ευρώ παρέχει τη δυνατότητα συνέχισής τους.
Ωστόσο, εάν οι διεθνείς τιμές διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να διατηρήσει ένα δίχτυ προστασίας για τους καταναλωτές, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία από τις Βρυξέλλες ως προς τη διάθεση ευρωπαϊκών πόρων που συνδέονται με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής.
Ειδικότερα, διεκδικεί τη δυνατότητα να κατευθύνει 300 έως 400 εκατ. ευρώ από το συνολικό κονδύλι του 1 δισ. ευρώ, το οποίο προορίζεται για ενεργειακές υποδομές, σε στοχευμένες παρεμβάσεις υπέρ των ευάλωτων νοικοκυριών. Η επιδίωξη αυτή, ωστόσο, προσκρούει στις επιφυλάξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την ελληνική πλευρά να αναζητεί συμμαχίες μεταξύ των κρατών-μελών προκειμένου να ενισχύσει το αίτημά της.
Οι εβδομάδες που κρίνουν τα μέτρα
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για την έκβαση των διαβουλεύσεων, καθώς στο ευρωπαϊκό ημερολόγιο περιλαμβάνονται το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, καθώς και οι συναντήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στις 13 και στις 26-27 Νοεμβρίου 2026.
Η στάση των ευρωπαϊκών θεσμών, σε συνδυασμό με την πορεία των δημόσιων εσόδων και τις δημοσιονομικές αντοχές, θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τόσο το εύρος όσο και τη μορφή των επόμενων παρεμβάσεων.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζονται ήδη εναλλακτικές λύσεις για την περίπτωση που οι πιέσεις στις τιμές ενταθούν. Μεταξύ των επιλογών βρίσκεται η επαναφορά του Fuel Pass, ενώ στο πεδίο της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου εξετάζεται η δυνατότητα κάλυψης μέρους των πρόσθετων επιβαρύνσεων για τους καταναλωτές. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η στήριξη των ακτοπλοϊκών μεταφορών, προκειμένου να περιοριστεί η μετακύλιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους στα εισιτήρια.
Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση της τηλεργασίας στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, όπου το επιτρέπουν οι συνθήκες λειτουργίας των επιχειρήσεων και των υπηρεσιών. Στόχος θα ήταν ο περιορισμός των καθημερινών μετακινήσεων και, κατ’ επέκταση, της κατανάλωσης καυσίμων.