Ο Λευκός Οίκος τον χαρακτηρίζει ως casus belli με την Ευρώπη. Η ουσία είναι, όμως, πως οι αμερικανικοί ψηφιακοί κολοσσοί πληρώνουν πολύ λιγότερα από αυτό που θα έπρεπε και πως ο σχεδιαζόμενος ψηφιακός φόρος θα αποκαταστήσει έστω κάποιες ισορροπίες.
Σύμφωνα με τους ισχύοντες διεθνείς φορολογικούς κανόνες, οι πολυεθνικές εταιρείες πληρώνουν γενικά φόρο εισοδήματος, με βάση τη χώρα παραγωγής και όχι με βάση που βρίσκονται οι καταναλωτές ή, ειδικά για τον ψηφιακό τομέα, οι χρήστες. Ωστόσο, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι μέσω της ψηφιακής οικονομίας, οι επιχειρήσεις (έμμεσα) που αντλούν εισόδημα από χρήστες στο εξωτερικό, αλλά, χωρίς φυσική παρουσία, δεν υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος εταιρειών στην εν λόγω ξένη χώρα.
Το σχέδιο του ΟΟΣΑ
Για την αντιμετώπιση αυτών των ανησυχιών, ο ΟΟΣΑ διοργανώνει διαπραγματεύσεις με περισσότερες από 140 χώρες για την προσαρμογή του διεθνούς φορολογικού συστήματος. Η πρόταση, που αναφέρεται ως Πρώτος Πυλώνας, θα απαιτούσε από ορισμένες από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές επιχειρήσεις στον κόσμο να καταβάλλουν μέρος των φόρων εισοδήματός τους εκεί όπου βρίσκονται οι καταναλωτές τους.
Ο Πυλώνας Ένα θα αντικαταστήσει ορισμένους υφιστάμενους κανόνες για τη φορολόγηση των πολυεθνικών και θα έρχεται σε αντίθεση με ορισμένες πολιτικές που έχουν θεσπίσει οι χώρες για τη φορολόγηση των ψηφιακών εταιρειών τα τελευταία χρόνια. Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι ο φόρος ψηφιακών υπηρεσιών (DST), ο οποίος είναι ένας φόρος επί επιλεγμένων ακαθάριστων ροών εσόδων μεγάλων ψηφιακών εταιρειών.
Οι ενστάσεις των Αμερικανών
Όπως επισημαίνει σε σχετική του μελέτη το Tax Foundation, επειδή ο Πυλώνας Ένα επικεντρώνεται στην αλλαγή του τρόπου φορολόγησης των κερδών, συμπεριλαμβανομένων πολλών μεγάλων ψηφιακών εταιρειών, οι Φόροι Ψηφιακών Υπηρεσιών αναμένεται να καταργηθούν. Οι διαπραγματεύσεις υπό τον ΟΟΣΑ δεν έχουν καταφέρει, πάντως, να οδηγήσουν σε συμφωνία που θα καταργούσε τους Ψηφιακούς Φόρους.
Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2024, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ πραγματοποίησε δημόσια ακρόαση όπου συζητήθηκε έκθεση του προσωπικού της Κοινής Επιτροπής Φορολογίας, η οποία έδειχνε ότι ο Πυλώνας Ένα θα είχε ως αποτέλεσμα απώλεια 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων στα ομοσπονδιακά έσοδα των ΗΠΑ. Πιο πρόσφατα, ο Πρόεδρος Τραμπ αναβίωσε τις εμπορικές απειλές κατά των ξένων Ψηφιακών Φόρων και τους συμπεριέλαβε στο « Δίκαιο και Αμοιβαίο Σχέδιό » του για τις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ.
Τι γίνεται στην Ευρώπη
Επί του παρόντος, περίπου οι μισές από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ έχουν είτε ανακοινώσει, είτε προτείνει είτε εφαρμόσει έναν Ψηφιακό Φόρο. Επειδή αυτοί οι φόροι επηρεάζουν κυρίως τις αμερικανικές εταιρείες και ως εκ τούτου θεωρούνται μεροληπτικοί, οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με απειλές για αντίποινα, προτρέποντας τις χώρες να εγκαταλείψουν αυτούς τους φόρους.
Η Αυστρία, η Δανία, η Γαλλία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εφαρμόσει Ψηφιακό Φόρο. Το Βέλγιο, η Τσεχική Δημοκρατία, η Γερμανία, η Λετονία, η Νορβηγία, η Σλοβακία και η Σλοβενία έχουν είτε επίσημα ανακοινώσει είτε εξετάζουν το ενδεχόμενο εφαρμογής ενός τέτοιου φόρου.
Οι προτεινόμενοι και εφαρμοσμένοι Ψηφιακοί Φόροι διαφέρουν σημαντικά ως προς τη δομή τους. Για παράδειγμα, ενώ η Αυστρία και η Ουγγαρία φορολογούν μόνο τα έσοδα από την online διαφήμιση (για να φορολογήσουν ομοίως την online και offline διαφήμιση) και ο Φόρος της Δανίας εφαρμόζεται μόνο στις υπηρεσίες streaming, η φορολογική βάση στη Γαλλία είναι πολύ ευρύτερη, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από την παροχή ψηφιακής διεπαφής, τη στοχευμένη διαφήμιση και τη μετάδοση δεδομένων που συλλέγονται σχετικά με τους χρήστες για διαφημιστικούς σκοπούς. Οι φορολογικοί συντελεστές κυμαίνονται από 1,5% στην Πολωνία έως 7,5% στην Ουγγαρία.
Αυτοί οι Ψηφιακοί Φόροι Υπηρεσιών θεωρούνταν γενικά προσωρινά μέτρα μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία σε επίπεδο ΟΟΣΑ. Ωστόσο, μετά την αντίθεση του Προέδρου Τραμπ στην παγκόσμια φορολογική συμφωνία του ΟΟΣΑ, οι συζητήσεις έχουν επανεμφανιστεί γύρω από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναν Ψηφιακό Φόρο της ΕΕ, ενώ ορισμένες χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο κατάργησης των Φόρων τους.